Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Klapdorp 40, Mutsaardstraat

Maria: toegeschreven aan Michiel (I) Van der Voort, ca. 1715-1720, terracotta
Kind: onbekende beeldsnijder, hout
Console: Louis Jacobin, 1923
2014-06-01 dsc 2554 c96

De hier tot in mei 2007 aanwezige Madonna werd met al het bijwerk van de muur genomen, kort voor de sloop van het hoekpand en de aanpalende huizen. De behandeling door studenten van de opleiding Conservatie/Restauratie, studio Steen aan de Artesis Hogeschool Antwerpen is lopende. Het beeld komt later terug op de nog nieuwbouw.

Enkel de console kon afgewerkt worden en werd herplaatst samen met het baldakijn. Een led-vrlichting markeert 's avonds de ruimte van het te verwachten beeldhouwwerk.

 

De sculptuur is uitgewerkt als een verbonden beeldengroep, de figuren rusten op een basis gevormd door een wolkenconsole met slang, maansikkel en gevleugelde engelenkopjes. Het Jezuskind staat voor Maria, aan haar rechterhand, en doorsteekt met een kruisstaf de lager kronkelende slang. Boven hen, onder de met kruis getopte troonhemel, verzinnebeeld een witte duif in een stralenkrans de aanwezigheid van de H. Geest. Onder de console hangt een lantaarn aan een decoratieve smeedarm.

 

Tot in 1922 hing deze groep aan het er tegenoverliggend hoekhuis. Als de wankel geworden console gevaar opleverde voor neerstorten werd het geheel afgenomen en hersteld door Louis Jacobin (1884-1943). Hij sculpteerde een nieuwe wereldbol-console (gesigneerd en gedateerd 'JACOBIN 1923 ANTW') en zorgde voor de heropstelling aan de gevel van het nr. 40. Vermoedelijk werden de luifel en de lantaarn met lantaarnarm ook toen hernieuwd. De armetierige lantaarn van nu is een vervanging uit ca. 1986, toen ook het beeld werd herschilderd.

 

Al bij de restauratie in 1922-1923 bleek dat de sculpturen uit divers materiaal waren vervaardigd, een terracotta-Lievevrouw was gecombineerd met een kindje uit eikenhout. Vandaag valt op dat de figuren ook kwalitatief sterk verschillen; het Jezuskind werd gesneden door een minder vaardige hand, zodat enkel het Mariabeeld (twijfelachtig) aan Michiel (I) Van der Voort (1667-1737) zou kunnen worden toegeschreven. Hierbij kan men denken aan of een vervanging van het Kind, of aan een samenstelling (met betekenisverandering?) van latere datum.

 

2012-06-20 DSCF2057 c96

 

Archief en literatuur:

  • Iconografie: KIK, B029985 (1942)
  • Archief: Hs1491, [f° 5r°]
  • Literatuur: Thyssen 1902, p. 299; Thyssen 1922, p. 58, 278; Bouwen 3nb 1979, p. 177-178; Schepens 1981, p. 198; Madonna 2002, p. 149; Madonna 2010, p. 105
  • Nieuwsbrief Vrienden van de Antwerpse Madonna's: pdfnr. 1, (2002) 2, p. 9; pdfnr. 9 (2006) 2, p. 13; pdfnr. 10 (2007) 1, p. 13; pdfnr. 12 (2008) 1, p. 16
  • Aanvullende literatuur: Tralbaut 1949, p. 356-357
  • Referentie: vkb1.0285

 

Hieronder: de vroegere situatie op de gevelhoek, voor de nieuwbouw.

Maria's rechterhand is nog intact (Foto Coolens nv, uit 1992? - Archief VKB)

2006-07-19 4301 c96 2006-07-19 4301 c961

 

Hieronder: Diverse fases in de conservatiebehandeling, stockage in het atelier in een beschermkist;
Verfafname en demontage van de gebroken delen

2007-05-03 dscf0181 c96