Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen ('O.-L.-Vrouw van Lourdes') - Sint-Paulusstraat 6-8 (vml. pastorie Sint-Paulus)

commerciële productie, begin 20ste eeuw, stenig materiaal - Monument 17 juli 1981 
2014-03-02 DSC 9558 c96

Tegen de zijgevel van de voormalige pastorie van Sint-Paulus staat een Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes in biddende houding, omhoogkijkend, met haar handen voor de borst gevouwen. Het beeld rust op een siervaas van de negentiende-eeuwse tuinmuur die hier als console werd benut.

 

Bij de renovatie van het gebouw (eind 2001-2002), werd de muur waartegen ze rust herschilderd, verdween het laatste spoor van een geschilderd gevelveld en ook een klein neogotisch stenen baldakijntje dat boven het beeld was aangebracht.

 

Beeld en luifeltje zijn een goedbedoelde late toevoeging aan de door Bartholomeus De Proost (1815-1869) in 1854-1859 harmonieus ontworpen groepsbebouwing van dit straatdeel (de nrs. 10 tot 32, incl. poort en muur). De Second Empire-afsluitmuur van de tuin, gedecoreerd met een opengewerkte borstwering (attiek) en gietijzeren vazen, sluit hier aan bij de krachtige en strakke neoclassicistische gevel van de vroegere pastorie. Net op dit knooppunt is het zeemzoete Lourdesbeeld wel een erge dissonant. Waarschijnlijk werd het geplaatst in het eerste kwart van de 20ste eeuw, met een visie die weliswaar ankerde in de vorige eeuw, maar er vormelijk niet bij aansloot. Stijlkritische commentaar zal vermoedelijk het neogotische baldakijn hebben doen verdwijnen, de accumulatie van stijlen werd ermee ten top gedreven. Het logische is spijtig genoeg niet altijd het meest charmante. Misschien moet aan dit soort anomalieën, die als culturele details ook erfgoed zijn, in conservatie- en restauratiepraktijk van gebouwen (en beelden) nog meer aandacht worden gegeven.

 

De gevel mag dan wel een beurt hebben gekregen, aan de tuinmuur is ondertussen nog niets geschied. En ook Maria wacht op een nieuwe verflaag. De enige conservatie-ingreep die gebeurde bestond uit het verlijmen van duivenwerende pinnen op vazen en beeld. Nu lijkt het wel of Maria een antenne op het hoofd draagt. Hoe gaan latere generaties reageren op zulke details?

2014-03-02 DSC 9557 c96

 

 

• Zie ook het beeld iets verderop, op de tuinmuur zelf

 

Archief en literatuur:

  • Iconografie: Schepens 1981, p. 37
  • Literatuur: (Thyssen 1902; Thyssen 1922; Janssens 1971: niet opgenomen); Bouwen 3na 1976, p. 331, 337-338; Beschermd 1990, p. 152-153; Madonna 2002, p. 170; Sirjacobs 2009, p. 1971 (C 154); Madonna 2010, p. 210-211
  • Referentie: vkb1.0352

Foto's WS, 2014