Calvariegroep - Lange Nieuwstraat 73-75 (Sint-Jacobskerk, zuidportaal)

Gerard Van der Linden, 1866, natuursteen - Monument 25 maart 1938
2013-03-27 DSCF9195 c96

Net als aan de noordkant, lag aan de zuidkant van de Sint-Jacobskerk eertijds een kerkhof. De doden en hun bezoekers konden hoopvol opkijken naar een geschilderde Calvarie met Maria Magdalena aan de voet van het kruis.

Met de bouw van het zijportaal (1693) werd deze muurschildering geïntegreerd. Voor de zijdelingse portaalnissen schonk priester-mecenas Hendrik Hillewerve (1621-1694) de beelden van Maria en Johannes de Evangelist, respectievelijk toegeschreven aan Artus (I) Quellinus (1609-1669) en Lodewijk Willemsens (1630-1702). Een afbeelding in het 'Encronologium episcoporum' uit ca. 1719 van kanunnik P.H. Goos, geeft een impressie van de toenmalige toestand (zie hieronder).

Waarschijnlijk verdween de geschilderde voorstelling in 1796. De beide gehavende sculpturen werden in 1824 verkocht aan een steenhouwer en mogen vandaag als verloren worden beschouwd. Dat maakt dat de betwistbare toeschrijving van het Mariabeeld niet kan worden gecontroleerd.

Vervolgens werd er enkel een stenen kruisbeeld van een onbekende maker geplaatst.

De huidige, vrij academisch uitgevoerde natuurstenen Calvariegroep kwam er in 1866 en werd gekapt door Gerard Van der Linden (1830-1911).


Maria, gehuld in een mantel met kap over haar hoofddoek en met op haar voetstuk haar naam, kijkt bedroefd op naar haar gekruisigde zoon, de handen open zijwaarts naar beneden gericht ten teken van ontzetting. Johannes, haar pendantbeeld, houdt de handen gevouwen voor zich.

 

 

Archief en literatuur:

 

2013-03-27 DSCF9190 c96

2013-03-27 DSCF9191 c96

2013-03-27 DSCF9191 c961

 

Goos 103 961 d

 

Folio 103 uit het ca. 1719 te dateren handschrift 'Encronologium episcoporum' van P.H. Goos toont o.m. de toenmalige voorstellingen aan het zuidportaal van de Sint-Jacobskerk. Centraal in het timpaan (onder het wapen van mecenas Hillewerve) een geschilderde calvarievoorstelling met Maria-Magdalena aan de voet van het kruis. In de flankerende nissen staan volplastische beelden, links Maria, rechts Johannes.

 

Goos 103 96

 
 
Calvariegroepen afkomstig van een vroegere brug:

Andere calvariegroepen: