Heilige Familie (de terugkomst uit Egypte) - Oudemansstraat 34, Sint-Paulusplaats

De Boeck en Van Wint, 1865, natuursteen (Gobertange) - Beschermd monument 8 juni 1988 
2014-03-02 DSC 9555 c96

Aan de kant van de Sint-Paulusplaats is in een blind venster van het hoekhuis met de Oudemansstraat een polychrome beeldengroep van de Heilige Familie aangebracht. Voor een achtergrond met een stralende zon en duif figureert het stappend Jezuskind tussen Maria en Jozef. Het is een werk uit 1865 van het beeldhouwersatelier De Boeck en Van Wint die er 600 frank voor ontvingen. De nieuwe beeldengroep verving een gelijkaardige voorstelling uit 1778 toegeschreven aan Walter Pompe. Dat werk wordt weliswaar als de 'Vlucht naar Egypte' betiteld (en zou dan Jezus als boreling in Maria's armen voorstellen), maar meer dan waarschijnlijk gaat het hier eveneens om een 'weerkeer' (met Jezus als stappende knaap).

 

De sculpturen en bijwerk, inclusief de overluifeling, werden in augustus-september 2006 door Dirk Lenaerts gerestaureerd en opnieuw veelkleurig geschilderd. Toen bleek dat het om drie onafhankelijke beelden ging in Gobertange kalkzandsteen, waarvan de twee grote figuren uit twee gestapelde blokken bestonden. Bovendien bleek de beeldengroep ooit (bij een val?) ernstig beschadigd, elk beeld bestond uit een tiental gebroken stukken die met ijzeren doken waren vergaard.

 

 

De ironie wil dat de in 2006 aangebrachte 'draperie' herbruikt werd van een afgenomen beeldengroep aan de Keistraat 14, die ook in een ondiepe nis was opgesteld. Deze terracottagroep van Maria met vrijstaand Kind is momenteel in behandeling in de opleiding Conservatie/Restauratie steen van de Antwerpse Academie (Artesis-Plantijn Hogeschool). Het stappende Kind is precies dat van de H. Familie uit de Sint-Martinuskerk van Kontich, een gesigneerd en gedateerd lindehouten werk van Walter Pompe uit 1730. De Mariafiguur van de Keistraat is niet deze van Kontich, maar kan aan Pompe toegeschreven worden.

Als denkpiste wordt overwogen dat in de Keistraat het gerecupereerde restant van de Pompesculptuur uit 1778 van de Oudemansstraat werd geplaatst.

 

 

 

Archief en literatuur:

  • Archief: SAA, Pk 173/2, f° 446 (Van der Sanden); SAA, MA-BD, 1865#210 (Bouwaanvraag 05-04-1865; verbouwen + beeld); Hs1491, [f° 7r°]
  • Iconografie: KIK, B194260 (Kontich)
  • Literatuur: Thyssen 1902, p. 285-286; Thyssen 1922, p. 241; Cuyper 1924-1925, p. 360; Bouwen 3nb 1979, p. 378; Beschermd 1994, p. 21; Madonna 2002, p. 118, 162; Madonna 2010, p. 171, 173
  • Nieuwsbrief Vrienden van de Antwerpse Madonna's: nr. 4, (2004) 1, p. 1, 3; nr. 10 (2007) 1, p. 8-9
  • Referentie: vkb1.0114