Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Zirkstraat 34

Jan Storms, 1857 - natuursteen (polychroom geschilderd en verguld)
2009-10-08 dscf7764 c96

Opm.:

Omwille van de sluiting van de handelszaak is de in 2003 hier ondergebrachte Madonna weggenomen. Ze werd, na een conservatie- en restauratiebehandeling door Dirk Lenaerts, op 5 september 2017 tijdelijk herplaatst in het kapelinterieur van OLVA aan de Pieter van Hobokenstraat. De restaurator reconstrueerde de verdwenen linkervoorarm van het Kind en maakte een nieuwe kruisstaf.

 


 

 

Onder de barokarcade <1> op de binnenkoer van 'de gulden Hand' is in 2003, op verzoek van de eigenaars, een van Borgerhout afkomstige Madonna geplaatst.

 
Ooit sierde ze het hoekhuis van het Laar <2> met de Turnhoutsebaan en vond na afname een onderkomen in het 'Heemkundig Museum van Borgerhout'. Bij de ontruiming ervan, begin 2003, werd ze overgedragen aan 'Voor Kruis en Beeld'. Die zorgde voor een opfrissing van de polychrome sculptuur en haar herbestemming. <3>

 
De voorstelling van deze neogotische Madonna komt bij geen enkel ander Antwerps gevelbeeld voor. Jezus, als jongeling voorgesteld, staat voor zijn moeder en maakt een zegenend gebaar naar de toeschouwer. Om hem nog prominenter te maken is zijn kleding volledig verguld. Achter hem staat een gekroonde Maria, die met haar linkerhand een dichtgeslagen (kerk)boek tegen zich aandrukt. Ze draagt een roodbruin kleed onder een blauwe mantel die afgeboord is met goud. De mantelvoering is met hermelijn afgezet (maar werd bij de herschildering niet als dusdanig herkend). Opvallend is haar grote mantelspeld, een vierlob met ingeschreven kruis. Met haar vrije hand steunt ze moederlijk haar Zoon, maar wendt nederig haar blik af. De linkerhand van Jezus met de kruisstaf verdween al lang geleden (Thyssen zag in 1922 trouwens alleen nog maar een kruisje, geen staf meer).

2009-10-08 dscf7765 c961
  • <noot 1> De arcade is als monument beschermd op 2 september 1976: "Overblijfselen van ‘De Gulden Hand’ (ingangsomlijsting met poort en gehele gaanderij)". Het in 2003 bijgeplaatste beeld maakt er geen deel van uit.
  • <noot 2> Vroegere namen voor dit deel van het Borgerhoutse Laar zijn Kapelstraat, Kapellestraat of Kapellekensstraat, naar de hier in 1536 opgerichte kapel van 'Onze-Lieve-Vrouw van Victorie'. (J.B. Stockmans, 'Deurne en Borgerhout sedert de vroegste tijden tot heden', 1, Antwerpen, 1975, p. 238-241).
  • <noot 3> In het Hs1491 wordt dit beeld precies beschreven en zowel auteur als jaartal worden opgegeven: "Kapellekensstraat en Turnhoutschebaan. O.L.V. met het kindje Jezus aan hare hand. Effen voetstuk. In 1857 door Jan Storms vervaardigt en in de mei maand alhier opgerecht. Dit beeldeken staat onder eenen gothiken troon en gothiek voetstuk. Het kindeken staat voor de heilige maagd geplaatst (en houd) eene lange kruis roede in de hand." [Hs1491: f° 19v°]. Thyssen (1902 en 1922) wil ten onrechte een ouder beeld aan de gevel van de in 1844 gesloopte kapel (vandaar Kapelstraat) met dit werk identificeren. In de staart van zijn nota in 1922 beschrijft hij wel exact het huidige beeld.

 

Archief en literatuur:

  • Archief: Hs1491, [f° 19v°]
  • Iconografie: Madonna 2010, p. 240
  • Literatuur: Thyssen 1902, p. 379; Thyssen 1922, p. 321-322; Madonna 2010, p. 241
  • Nieuwsbrief Vrienden van de Antwerpse Madonna's: nr. 3, (2003) 2, p. 5, 16
  • Referentie: vkb1.1186

 

Boven: foto's 2009

Hieronder, foto WS 2015