2018 Antwerpen gevelbeelden (foto)

 


 

0000 temp278 geen-afb

vkb1.0511 - Onze-Lieve-Vrouw (onbepaald) - Aarschotplaats (verdwenen)

vkb1.0512 - H. Rochus - Aarschotplaats (verdwenen)

 

In de voormalige 'Vredesteeg' werden in 1866 een H. Rochus en in 1885 een Onze-Lieve-Vrouw geplaatst. Beide beelden waren in 1922 al verdwenen. [Thyssen 1902, p. 366; Thyssen 1922, p. 285]

 


 2001-09-13 IMG 0603c96

 vkb1.0606 - 'Sint-Michiel met draak', reliëf door Louis Dupuis (ca. 1898) - Albert Grisarstraat 24

 

Op de benedenverdieping van het in 1898 in eclectische stijl opgetrokken burgershuis, zgn. 'Sint-Michiel', een ontwerp van de Mechelse architect Philippe Van Boxmeer (1863-1955), werden boven de ramen halfverheven beeldhouwwerken aangebracht. De middelste rondboog bevat een voorstelling van Sint-Michiel in gevecht met de draak, vervaardigd door Louis Dupuis (1842-1921). — [WS]

 

Foto WS, 2001

 


 

 darimont 04 c96

 vkb1.0827 - Onze-Lieve-Vrouw van Fatima - Appelmansstraat 2 (verdwenen)

 

Aan een zijgevel van de vroegere bioscoopzaal 'Pathé' in de Appelmansstraat, werd eind 1951 een beeld met als betiteling 'Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans te Fatima' geplaatst. Het beeld was het werk van Camille Colruyt (1908-1973) en werd in witte natuursteen vervaardigd. In 1987 was het er nog aanwezig (dia Darimont 29/08/1987). — [WS]

 

dia Darimont, 1987

 

• "Wijding van nieuw Mariabeeld O. L. Vrouw van Fatima", 'Gazet van Antwerpen', 27-28 oktober 1951 (1951-10-27).

• "Triomf van de Rozenkrans: Op Mariawandel in Oktober", 'Gazet van Antwerpen', 30 oktober 1951 (1951-10-30), met foto.

 


 

0470 2006-04-07 1601c96
vkb1.0470 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Arthur Goemaerelei 1, Markgravelei

 

Het hoekgebouw van de Markgravelei met Arthur Goemaerelei, omstreeks 1910 te dateren, bevat boven de inkomdeur, op de afgeschuinde hoektravee, een boogvormige nis waarin een Madonna met Kind is geplaatst. Het levensgrote witstenen beeld is klassiek van voorstelling en bekoorlijk uitgevoerd. Maria draagt kroon en scepter en het Jezuskind - als wereldverlosser - een sfeer. Achter het hoofd van de Madonna is een metalen cirkelvormig aureool, boven dat van het Kind een stervormig aureool bevestigd. Beeld en gevel worden verlicht met een hedendaagse halogeenlamp. — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

schaffers-a-goem18 rvt 96
vkb1.0468 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Arthur Goemaerelei 18 (RVT Vinck-Heymans of 'Dames de Sion')

 

Het rustoord 'Vinck-Heymans', ook als 'Dames de Sion' gekend, dat in de Arthur Goemaerelei ca. 1910 werd gebouwd, bezit een uitzonderlijke Madonna hoog in een gevelnis geplaatst. Het is eén van de weinige Antwerpse madonnabeelden waarin het Jezuskind niet links of rechts op de arm genomen wordt voorgesteld, Maria houdt haar kind centraal voor haar uit. — [WS]

 

Foto F. Schaffers

 


 

2002-03-21 IMG 3547 c961
vkb1.1006 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Arthur Goemaerelei 26

 

Over deze op een console met engelenkopje geplaatste terracottasculptuur is niet geweten. Vermoedelijk betreft het 20ste eeuws werk. — [WS]

Foto WS, 2002

 

> Google Street View

 


 

vkb1.0724 - Noach lost een duif - Bosduifstraat 19 (foto WS, 10/10/2006)

 

vkb1.0724 - Noach lost een duif - Bosduifstraat 19

 

Boven het balkon van een omstreeks 1900 opgetrokken woning in de Zurenborgse Bosduifstraat kan je tussen de ramen een reliëf ontdekken. Hier wordt het Oud-Testamentische tafereel van Noach die vanuit de ark een duif lost voorgesteld.

Het is een mooie en persoonlijke interpretatie van de originele straatnaam, vroeger heete het hier immers gewoon Duifstraat, naar het sterrenbeeld.

De uitgebreidere benaming 'Bosduifstraat' is een administratieve fantasie geweest om verwarring met de Duinstraat te voorkomen. De samenhang met de andere sterrenbeeldnamen uit deze buurt is daarbij wel zoek geraakt. (Benamingen resp. uit 1883 en 1937). — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

vkb1.0723 - Christus - Bosduifstraat 27 (2006-10-10 7655c961)

vkb1.0723 - Christus H. Hart - Bosduifstraat 27

 

In de Zurenborgse Bosduifstraat kijkt een levensgroot witgeschilderd Heilig Hart-beeld vanop een balkon op het straattoneel neer. Christus moet het wel zonder voorarmen stellen. — [WS] 

 

Foto WS, 2006

 


  

olv bijstand bredero34 beeld 961

 

vkb1.1118 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand) - Brederodestraat 34 (verdwenen)

 

In de Brederodestraat, zowat tegenover de Bestormingstraat, werd na de Tweede Wereldoorlog een Onze-Lieve-Vrouw met Kind geplaatst uit dank voor bescherming.

Een uniek fotodocument dook op in 2002. Het draagt als opschriften 'O.L.Vrouw van Altijd durenden Bijstand Bid v. ons.' (vooraan) en 'O.L.Vrouw beeld beloofd uit dankbaarheid, de moeder Gods ter eere, voor de zichtbare bescherming tijdens den oorlog onder de vliegende bommen periode 1944-45. / Gewijd en ingehuldigd door Z.E. Heer Pastoor Leemans 27 mei 1947. / Tante Julia / Brederoden 34' (achteraan).

Vandaag is de gevelpartij van de foto nog wel te herkennen, maar het beeld zelf verdween. — [WS]

 

Zie ook Jan Van Rijswijcklaan 276

 


 

2006-03-11 0257c961

 

vkbb1.0335 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Brialmontlei 2

 

Aan de zijgevel van de voormalige pastorie van Sint-Jozef, een gebouw met bouwaanvraag uit 1873, staat in een rondboognis een groot beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind.
Maria, gekroond, draagt het zittende Jezuskind op de linkerarm; ze leek ooit met de rechterarm een scepter te presenteren.

Het beeld staat op een klein bollend voetstuk dat gedomineerd wordt door een flinke maansikkel. Als Medeverlosseres vertrapt Maria de slang, symbool voor de erfzonde (het kwaad in de wereld). Jezus zelf doorboort met zijn kruisstaf de kop van het serpent. — [WS]

 

(SAA, MA-BD 1873/0230: Brialmontlei; Aanvrager: Eglise Saint-Joseph; Omschrijving: Huis (presbyterium); Aanvraagdatum: 12-03-1873; Collegedatum: 21-03-1873; Opmerkingen: plan)

 

Foto WS, 2006

 


 

vkb1.0407 - H. Jozef - Charlottalei 4 (2011-11-11 DSCF1478 c96)

 

vkb1.0407 - H. Jozef - Charlottalei 4 — Natuursteen, door De Roeck ca. 1916

 

Een voorstelling van de Heilige Jozef werd op een korte pijler geplaatst op een hoek van de sacristie, naast het koor van de Sint-Jozefkerk (Loosplaats). De pijler rust op een console met vooraan het opschrift 'JOSEPHUS'.

De heilige draagt een lelietak in de linkerhand en maakt een zegenend gebaar met de rechterhand. Het beeld wordt beschut door een romaans geïnspireerde stenen baldakijn.

De hoekige stenen pijler bevat vooraan een gekroond wapenschild (met drie hanen) en banderol met een Latijns opschrift: "SURSVM CORDA" en aan de rechterzijde een haast onleesbare inscriptie: "+ CHRISTI / PROTECTORI / BELGARVM / MAX . PATRONO / GRATIAS". (Een verwijzing naar de heilige Jozef als patroonheilige van België). Links is de inscriptie met naam van de opdrachtgever en een datering aangebracht: PRAE NOB: DOM / de . COCK . de . RAMEYEN / D.D. / A_e . X_d . MDCCCCXVI [verwijzend naar een lid van de in de adelstand verheven familie de Cock de Rameyen, anno 1916].

Dit beeld is een werk van een van de beeldhouwers De Roeck, het dateert van omstreeks 1916. Mogelijk gaat het hier om de historiserende kunstenaar Petrus De Roeck (1862-1931), of betreft het een vroeg werk van een van zijn zonen, Frans (1889-1968) of Alfons (1896-1982)? — [WS]

 

Tekstcitaat: "Charlottalei. - 470. H. Jozef. - Op een gebouw, palende aan het koor der kerk, ter hoogte van 't eerste verdiep, treft men aan eenen H. Jozef met lelietak in de linkerhand. Het beeld staat op eenen vierkantigen pijler rustend op een konsool. Opgevat in Romaanschen stijl, is het gebeeldhouwd door De Roeck." [Thyssen 1922, p. 295]

 

Foto boven, WS, 2006

 

2017-05-23 dsc 3870 c96 2017-05-23 dsc 3871 c96

Hierboven, het wapenschild van de Cock de Rameyen met drie hanen en het devies 'Sursum corda'

Rechts de opdracht:

+ CHRISTI
PROTECTORI
BELGARVM
MAX . PATRONO
GRATIAS

 

2017-05-23 dsc 3873 c962

PRAE NOB: DOM
de . COCK . de . RAMEYEN
D.D.
A_e . X_d . MDCCCCXVI

[de Cock de Rameyen / 1916]


 

vkb1.1071 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Charlottalei 8, Jacob Jordaensstraat (verdwenen) (juni 1944)

 

vkb1.1071 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Charlottalei 8, Jacob Jordaensstraat (verdwenen)

 

Vermoedelijk kwam er omstreeks 1926 (cf. bouwaanvraag) aan de gevel van het pand Charlottalei 6, aan de kant van de Jacob Jordaensstraat, een beeld van Onze-Lieve-Vrouw staand op een werelbolvormige console, dat kan geïnterpreteerd worden al een voorstelling van Maria Onbevlekt Ontvangen. Het verdween na 1989, het wordt nog vermeld in 'Bouwen door de eeuwen heen…' (3nc, p. 88).

Maria, bloothoofds, is gekleed in een klassiek gedrapeerde mantel en drukt beide handen op de borst. Haar blik is hemelwaarts gericht.
De globe is plastisch uitgewerkt met golvende wolkensuggesties en bevat drie engelenkopjes en een maansikkel.

De verdwenen sculptuur rustte op een decoratieve console, was overluifeld en bezat een decoratief uitgewerkte smeedijzeren lichtarm met lantaarn. In dit geval één met een stijgende arm. De zinken luifel, getopt met een kroon, was voorzien van een draperie die aan weerszijden afhing.

Een gelijkaardig beeld werd in mei 1967 geplaatst aan de gevel van de Van Leriusstraat 45, dus net in de buurt. Dit beeld bestaat nog. Men merkt er veel duidelijker de te verwachten maansikkel op en kan precies de engelenkopjes tellen. [WS, 2006-10]

 

SAA: MA-BD, 1924/19651 (aanvraagdatum: 19-11-1924)

Foto juni 1944 (Provincie Antwerpen, Dienst Erfgoed)

 


 

0000 temp278 geen-afb

vkb1.1836 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Coensstraat (jeugdherberg 'Huize Lioen') (verdwenen)

 

Het tijdschrift 'De Stad Antwerpen' publiceerde op 23 juni 1933 een foto van de opening van een jeugdherberg in de Coenstraat; een steeg aan de Carnotstraat 73. Deze Coensstraat (ook 'Coenstraat; Coensestraat; Coenstraatje') verdween met de herprofilering van de Carnotstraat ca. 1967. (BPA 41; C.B. 20/10/1967)

Aan de gevel van de jeugdherberg hing een Mariabeeld, met daaromheen een beschildering in art-déco.

 


 

2001-08-13 IMG 0821 c961

 

vkb1.0492 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Cuylitsstraat 24 (Pastorie Sint-Michiels) - door (Alfons?) De Roeck

 

Tegen de gevel van de pastorie van de Sint-Michielskerk, een gebouw uit 1893 n.o.v. Frans Van Dijk, werd een natuurstenen madonnabeeld aangebracht. De bouwaanvraag voor de plaating van het ervan dateert van 1926.

In een fotoalbum met ingeplakte foto's van beeldhouwwerk en documenten met betrekking tot Alfons De Roeck (1896-1982) komt dit werk voor (2 foto's). Op de bewuste pagina is ook de naam van zijn vader Pieter De Roeck (1862-1931) vermeld; misschien als auteur van alle op die pagina voorkomende gefotografeerde beelden, misschien enkel als onderschrift bij één beeld. Het is niet duidelijk. — [WS]

Foto WS, 2001

 

(Stadsarchief Antwerpen, Modern Archief, bouwdossiers: MA-BD 1926/22994; Cuylitsstraat 24; Van Dijk, H. voor Kerkfabriek Sint Michiel; Omschrijving: O.L.V. niet leesbaar; Aanvraagdatum: 18-01-1926; Collegedatum: 27-01-1926; Opmerkingen: 30509).

 

Zie: Inventaris bouwkundig erfgoed

 


 

2006-01-12  mg 9475 c961 2006-01-12  mg 9425 c96

vkb1.0607 - H. Norbertus - Dageraadplaats, Sint-Norbertuskerk

 

Tegen het inkomportaal van de Zurenborgse Sint-Norbertuskerk (uit 1901-1904) op de Dageraadplaats is de patroonheilige van de kerk afgebeeld. Het geplaatste beeld is een recente replica in kunsthars, het houten origineel van Désiré Duwaerts uit 1883 is in de kerk zelf te bekijken. De kopie is beschadigd, zo ontbreken momenteel monstrans en staf. — [WS, 2006].

 

Priester-pelgrim Norbertus - stichter van de Orde van Prémontré (1121, norbertijnen) - predikte op het thema van de aanbidding van het Heilig Sacrament (vandaar de voorstelling van de heilige met monstrans). Norbertus kan in Antwerpen geweest zijn in de periode tussen 1120-1123. Hij was in Frankrijk in dienst gekomen van de bischoppen die ijverden voor een hervorming van de al te vrije kanonikale kapittels waarvan de godsvrucht te wensen overliet. In die zin hervormde hij in Antwerpen het Sint-Michielskapittel. Dat resulteerde concreet in de stichting van de Sint-Michielsabdij (eertijds in de Kloosterstraat) en de oprichting van het parochiale Onze-Lieve-Vrouwekapittel (in het opkomend stadscentrum) in 1124. Een belangrijk jaartal voor de Antwerpse kerkelijke geschiedenis.

 

Tekstcitaat: "Dageraadsplaats. - 502. H. Norbertus door Duwaerts, bij den ingang der kerk." (Thyssen 1922, p. 302)

 


 

vkb1.1073 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - De Boeystraat, Provinciestraat 256 (2006-07-21 4322 c96)
vkb1.1073 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - De Boeystraat, Provinciestraat 256

 

Over deze voorstelling zijn geen gegevens bekend. Het natuurstenen (?) beeld moet dateren van na 1922, Thyssen neemt het niet op in zijn bespreking. De zuivere stilering wijst op werk van een gevormd beeldhouwer.

Stilistisch en thematisch hoort het thuis in het Interbellum, de periode tussen beide wereldoorlogen. Typisch is de decoratieve (symmetrische) golfrand van de mantel en het op de borst van Maria slapend Jezuskind: een thema dat verwijst naar rust en vrede.

Maria staat op een bolvormig voetstuk dat overgaat in een vijfhoek en rust op een console. Eén voet steekt subtiel onder het zacht gedrapeerd kleed uit. Slang en maansikkel zijn achterwege gelaten. — [WS]

 

Foto WS, 2006

 

 


 

Img 0176 c961

 

vkb1.0716 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Dolfijnstraat 38, Tweelingenstraat

 

Het neogotische bakstenen hoekhuis van de Dolfijnstraat en Tweelingenstraat in Zurenborg, te dateren omstreeks 1890, bezit een mooi onderhouden beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind.

Naar type is het een 'Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart', met het gezeten, geklede Jezuskind op de linkerarm van Maria. Deze wijst nadrukkelijk naar Jezus' hartstreek, hijzelf spreidt zijn armen in een welkomstgroet naar de voorbijgangers. Hierin zit tevens een verwijzing naar een kruisvorm.

Het witgeschilderde beeld staat onder een houten luifel en rust op een natuurstenen console. Spijtig genoeg ontbreekt de lantaarn hieronder, in de resterende smeedijzeren lichtarm zijn de letters M en A verstrengeld tot een Mariamonogram.

Verwarrend binnen de neogotische context van gebouw en type van luifel is dat het werk pas werd vervaardigd in 1933, de auteur Louis Jacobin was dan ook geen nieuwlichter maar een overtuigd traditionalist. — [WS]

Foto WS, 2001

 

• Gesigneerd, gedateerd: 'L. JACOBIN: 1933'

 


 

vkb1.0722 - Onze-Lieve-Vrouw - Filomenastraat 26, Grotehondstraat  (2006-01-12  mg 9484 c961)

vkb1.0722 - Onze-Lieve-Vrouw - Filomenastraat 26, Grotehondstraat

 

Het hoekgebouw Filomenastraat 26 met Grotehondstraat bevat een opmerkelijk rijk uitgewerkte omkaderde gevelnis, waarin een haast levensgroot Onze-Lieve-Vrouwebeeld werd geplaatst.

Het bovendeel van de nis werd uitgewerkt in een schelpvorm, die het gelaat van de biddende Onze-Lieve-Vrouw als in een aureool omkadert.

Maria, gekroond en gekleed in een fraai gedrapeerd gewaad, staat op een wereldbolhelft met maansikkel en vertrapt de slang van de erfzonde.

Eronder prijkt een grote smeedijzeren lichtarm met lantaarn.

Bij een plaatsbezoek in mei 2017 bleek het beeld polychoom geschilderd en waren er twee bomen op de gebroken straathoek geplant. Via Google StreetView kon achterhaald worden dat de bomen in of kort voor 2009 werden aangeplant, het beeld werd geschilderd tussen 2009 en 2013. — [WS]

 

Foto WS, 2006

2017-05-23 dsc 3878 c96

Foto WS, 2017

 


 

vkb1.0450 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Fourmentstraat 1, Jozef De Bomstraat (2005-08-01 6289c96)
vkb1.0450 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Fourmentstraat 1, Jozef De Bomstraat

 

Op dit hoekhuis is voor een spitsboogvormige hoekuitsparing een beeld van een tenhemelkijkende Onze-Lieve-Vrouw geplaatst.

Maria staat op een wereldbolvoetstuk voorzien van maansikkel, wolkensuggestie en vooraan een gevleugelde engelkop. Het geheel rust op een op veelhoekige console met aan voorzijde de initiaalletter 'M'.

Zowel gevel als beeld werden herschilderd in oktober 2003.

Een vergelijkbaar beeldhouwwerk is aan de gevel van de Haringrodestraat 71-73 te zien. — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

vkb1.0025 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Fransenplaats , Markgravelei  (2006-08-04 5154 c96)

vkb1.0025 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Fransenplaats, Markgravelei

 

Tegen de gevel van de Sint-Jozefschool op de hoek van de Fransenplaats met Markgravelei bevindt zich een groot natuurstenen beeld van een staande Onze-Lieve-Vrouw met Kind. Het betreft hier een licht verminkte versie van een 'Onze-Lieve-Vrouw Medeverlosseres'.

Onze-Lieve-Vrouw staat op een wereldbolvormig voetstuk voorzien van maansikkel en slang. Met beide handen draagt ze het naar voor neigende Jezuskind. Jezus klampt zich links aan haar mantel vast en lijkt nu zijn rechterarm eenvoudig te strekken. In feite hoorde hier een kruisstaf waarmee hij symbolisch het serpent (de erfzonde: het kwaad in de wereld) de kop indrukt.
Apart van voorstelling is de opmerkelijke console met drakenkop.

Het Antwerpse Stadsarchief bewaart een bouwdossier met de aanvraag door P. Huygels (24 november 1913) voor de oprichting op de Fransenplaats 1 van een 'Mis en heilig beeld' voor rekening van A. Belpaire. (SAA, MA-BD 1913/4765). Vermoedelijk gaat het om dit werk.

 

Andere drakenconsoles in het Antwerpse zijn (of waren) te vinden in de Justitiestraat, hoek Mertens en Torfsstraat (ca. 1922, Zuid; verdwenen) en de Te Couwelaarlei 2, hoekgebouw met Lakborslei (ongedateerd, Deurne-Centrum; bestaand). — [WS]

 

Nota: In het najaar van 2010 werd de lantaarn onder het beeld door een lid van Voor Kruis en Beeld gerestaureerd en herplaatst. Anno 2016 blijkt om een onbekende reden (vandalisme of een ongeval?) de armatuur deels verdwenen.

 

Foto WS, 2006

 


 

vkb1.0840 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Grétrystraat 28, Van Beethovenstraat (Darimont, 1984)

vkb1.0840 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Grétrystraat 28 (verdwenen)

 

Dit vermoedelijk in de jaren 1920-1930 aangebrachte beeld verdween tussen 1984 en 1991. Het was een commerciële productie, van hetzelfde type als dat aanwezig aan de Frans de l'Arbrelaan 38 in Merksem.

 

dia Darimont 1984

 


 

vkb1.0469 - Onze-Lieve-Vrouw - Haantjeslei 217, Van Schoonbekestraat
vkb1.0469 - Onze-Lieve-Vrouw - Haantjeslei 217, Van Schoonbekestraat

 

Boven de inkomdeur van een winkel op de hoek van de Haantjeslei en Van Schoonbekestraat, werd in 1900 in een nis een witstenen voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes geplaatst. Vandaag is de buurtwinkel een woonhuis, de deur op de afgeschuinde hoek werd gedicht maar de Het lievevrouwebeeld bleef. Recent werd ze in een kleurig kleedje gestoken.

De Onze-Lieve-Vrouw in gebed staat op een wereldbol en vertrapt de slang van de erfzonde. Achter haar hoofd, op de wand van de nis, vormen zes goudkleurige sterren een aureool.

 

• Barbara De Schepper (tekst) en Rik Senlow (foto's), "Buurt aan de Beurt. Nutskast en Mariabeeld in het nieuw", 'De Nieuwe Antwerpenaar' (district Antwerpen), nr. 43, 15 mei 2011, p. 54.

Nieuwsbrief Vrienden van de Antwerpse Madonna's, pdfnr. 16 (2010), p. 21; Idem, pdfnr. 18 (2011, 2), p. 28

 

Foto WS, 2001 (voor de nieuwe herschildering)

> Google Street View (oktober 2014)

 


 

vkb1.0812 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Haringrodestraat 13 (2001-08-16 IMG 1007 c961)vkb1.0812 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Haringrodestraat 13

 

In de Haringrodestraat staat één van de vele 'tedere moeder'-voorstellingen die kort na de Tweede Wereldoorlog furore maakte. Je kan gelijkaardige beelden - of varianten op het thema - terugvinden op andere locaties, dikwijls in nieuwbouwwijken (bijv. Linkeroever of Berchem), of plaatsen waar na oorlogsschade huizen herbouwd werden. Sommige staan in een nis geplaatst, dan werd door bouwheer en architect duidelijk overleg gepleegd.

Foto: WS, 2001

 

Zie o.m. ook:

TedereMoederA DSCF6594 tr3 th

 

 

 

vkb1.0041 - Onze-Lieve-Vrouw - Haringrodestraat 71-73 (2006-09-11 DSCF6052 c96)

 

vkb1.0041 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Haringrodestraat 71-73

 

Een zeer sierlijk witstenen Mariabeeld hangt tegen de gevel naast de inkomdeur van de het dubbelhuis Haringrodestraat 71-73. De fraai gedrapeerde Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen staat op een wereldbolvormig voetstuk - met wolken, maansikkel en twee (van de drie) engelenkopjes - dat uitloopt in een kelkvormige console. Huis en beeld dateren uit het eerste kwart van de 20ste eeuw.

De originele sculptuur is bij een gevelreiniging ca. 2001-2002 zwaar beschadigd geraakt. Het beeld werd met de puntpasser herkapt door Dirk Lenaerts. Hij herstelde ook het origineel voor binnenplaatsing, dat nu in privébezit is van de vroegere eigenaar van het gebouw.

• Technische opmerking: de oorspronkelijke sculptuur werd vervaardigd uit Brouvillers-steen, een steensoort die zowat omstreeks 1890-1940 in gebruik was in de beeldhouwkunst.

 

Een vergelijkbare sculptuur tref je aan tegen de gevel van de Fourmentstraat 1 (hoek met Jozef De Bomstraat). — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

2005-08-15 MG 6572 c961

 

vkb1.0044 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Hemelstraat 21-23

 

OLVK-HH t2 thTegen de gevel van de neogotische 'Kapel van het Allerheiligste Sacrament' (1890-1892) in de Hemelstraat, hangt een beeld van Maria met Kind van het type van het Heilig Hart van Jezus.
Omstreeks 2005 werd Jesus hart opvallend rood geschilderd en het geheel voorzien van een ogiefvormige omlijsting met sterren en lampjes.
De console bezit een voorstelling van een gevleugelde musicerende engel.

De in 1999 gerestaureerde kapel, alsook het interieur, werd als monument beschermd op 7 april 1995.

 

Het in het Antwerpse Stadsarchief bewaarde bouwdossier met een aanvraag door A. Evrard (18 mei 1932) voor de plaatsing in de Hemelstraat 21 van een 'O.L. Vrouw beeld', voor rekening van J. Van Ginneken. (SAA, MA-BD 1932/41823) slaat niet op het huidige beeld maar op het onderstaande, dat nog in 2001 aanwezig was. — [WS]

Foto's WS, boven, 2005-08-15 - onder: 2001-08-05)

vkb1.0589 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Hemelstraat 21-23 (verdwenen)
vkb1.0589 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Hemelstraat 21-23 (verdwenen)

 

OLVK HH DeRoeck Bth
Frans De Roeck is de vermoedelijke ontwerper van deze Madonna die op verscheidene plaatsen in het Antwerpse voorkomt. Maria presenteert haar niet gekleed Kind op een doek. Ze staat op een bolvormig voetstuk waarop een slang met appel in de muil voorkomt, elders kan de appel ontbreken. — [WS]

 

• vkb1.1065 - Antwerpen: Rodestraat 33, binnenkoer (ca. 150 cm). Geen appel in muil van slang.

• vkb1.0016 - Antwerpen: Dambruggestraat 155; Appel in muil van slang aanwezig.

• Zandvliet: Sint-Gertrudiskerk, interieur. Geen appel in muil van slang.

 


 

vkb1.0637 - Christus Heilig Hart - Isabellalei 107 (2001-08-13 IMG 0841 c96)

 

vkb1.0637 - Christus Heilig Hart - Isabellalei 107

 

Bovenaan in het poortgebouw van het Heilig Hart-instituut aan de Isabellalei, werd omstreeks 1924 een klassiek gevelbeeld van Christus Heilig Hart aangebracht.

In augustus 2006 friste men de inkom van de school op door een helderblauw, gevelbreed geïllustreerd paneel voor de bovengevel te plaatsen. In een uitsparing omrand door een zon kreeg het friswit geschilderde beeld een nieuwe dimensie. — [WS]

 

Foto WS, 2001

 


 

vkb1.0461 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jacob Jordaensstraat 73 (2011-11-11 DSCF1494 c961)

vkb1.0461 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jacob Jordaensstraat 73

 

Hoog in geveltop van het voormalig klooster (en schoolgebouw) van de zusters Apostolinnen is een groot stenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht.

Thyssen (1922, p. 296) vermeld dat dit beeld in 1881 werd geplaatst en heet het een "Onbevlekte Ontvangenis', van bijzanthijnschen trant".

 

Foto WS, 2011

 


 

 

2001-08-15 IMG 0853 c96
vkb1.0462 - Onze-Lieve-Vrouw - Jacob Jordaensstraat 108

 

Ter hoogte van de bel-étage-verdieping van de Jacob Jordaensstraat 108 - vroeger huisde hier het secretariaat van de Sint-Jozefparochie - was in 2001 nog slechts een spoor zichtbaar van de ooit hier aanwezige Madonna.

Nog in 1994-1995 werd deze 'Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen' er genoteerd. Een opschrift vermeldde:
'8 december / 1854 + 1954 / Sint-Jozefparochie eert de / Onbevlekte'. — [WS, 2002]

 

(Jacob Jordaensstraat) Nr. 108 met rondboognis en O.-L.-Vrouwebeeld met opschrift "8 december / 1854 + 1954 / Sint-Jozefparochie eert de / Onbevlekte". [Bouwen 3NC 1989, p. 198]

 

Foto's WS, 2001

2001-08-15 IMG 0852 c96

 


 

vkb1.1007 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jan Van Rijswijcklaan 134

 

vkb1.1007 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jan Van Rijswijcklaan 134

 

Op de Jan Van Rijswijcklaan, nabij de hoek met de Van Putlei is tegen een herenwoning, tussen de ramen op de eerste verdieping, een 20ste-eeuwse staande Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht.
Maria draagt het Kind op de linkerarm, beiden zijn ongekroond. Het naakte Jezuskind draagt een globe (rijksappel). Maria is gekleed in een mantel die qua drapering en zwier barok aandoet, maar de behandeling van de aangezichten en handen zijn duidelijk midden 20ste-eeuws. Dit natuurstenen beeld verbergt niet dat het hedendaags is maar wil wel refereren aan historische voorgangers. Het sluit daarbij goed aan bij de historiserende gevel in Beaux-Arts-stijl.
Het beeld rust op een eenvoudige gekrulde console, eronder zorgt een vierhoekige smeedijzeren lantaarn met korte lichtarm voor het devotielicht. — [WS, 2007-07-18]

 

Foto WS, 2002

 


 

vkb1.1249 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jan Van Rijswijcklaan 192

vkb1.1249 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jan Van Rijswijcklaan 192

 

De hoek van dit herenhuis is voorzien van een ongeschilderde natuurstenen sculptuur van Onze-Lieve-Vrouw met Kind op de rechterarm. — [WS]

 

Foto WS, 2007

 


 

2013-08-08 IMG 0927 c96 

vkb1.0976 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Justitiestraat 18, Mertens en Torfsstraat (verdwenen)

 

Door de vroegere provinciegouverneur Cogels werd aan de gevel Justitiestraat, hoek Mertens en Torfsstraat omstreeks 1922 een beeld aangebracht, als dank voor het behoud van zijn gezin tijdens de Eerste Wereldoorlog. De grote natuurstenen Madonna (met elementen verwijzend naar de oorlog) werd vervaardigd door Edward Deckers (gesigneerd op de voetplaat, rechts 'EDW DECKERS'). Deze 'Koningin van de Vrede' werd gespaard bij de sloop van het pand in 1968-1969 en is thans in bewaring in het beeldendepot nabij Middelheim. (foto Lucie Bausart, 2013)

 
Archief:

  • Stadsarchief, bouwdossier 18 # 51739, Justitiestraat 18, vergunning d.d. 31/10/1968 voor de afbraak van huizen aan Amelinckx nv
  • Stadsarchief, bouwdossier 18 # 52159, Justitiestraat 18, vergunning d.d. 18/07/1969 aan Amelinckx nv voor het optrekken van een flathebouw)

 
Teksten:

"Pas over eenige maanden werd eene nieuwsoortige beeltenis opgericht op het huis n_r 18 op de kosten van den heer Baron Frédegand Cogels, eere-gouverneur der provincie.
Het beeld is in Euvillesteen en meet 1,65 m; het geheel 3 meters. Het stelt voor 'O. L. Vrouw van den Vrede', die den aanvaller, door een monster verbeeldt, onder den voet vertrapt. Op stijl is niet gelet, de welbekende beeldhouwer Edw. Deckers heeft enkel getracht bij middel der lijnen een siierlijk en zwierig geheel daar te stellen in betrekking met het onderwerp.
Voegen wij erbij dat de oprichting van dit beeld de volbrenging is van eene belofte door Baron Cogels aan de Moeder Gods gedaan, als hulde van dankbaarheid omdat hij en de zijnen, die zich in het huis schuil hielden tijdens de beschieting van 1914, bevrijd bleven." [Thyssen 1922: 293-294].

 

"Als dankbetuiging van Maria voor het behoud van mens en goed tijdens de oorlogsjaren worden meerdere Lieve-Vrouwbeelden op huisgevels geplaatst. Op het hoekhuis Mertens-en Torfsstraát/Paleisstraat, staat een Madonnafiguur ten voete uit, met omhoogwapperende mantel en op de arm het zittende Jezuskind, op een plank, waaraan een man, die een schild omhoog heft, zich vastklampt. Onder het beeld het epigraaf: "Koningin van de Vrede, bid voor ons, 1914-18". (26) // (26) Dit pand is thans afgebroken. Het beeld werd door de Stadsdiensten gerecupereerd en in het Hessenhuis ondergebracht. (Inv. N° HH 2310)." [Beeck 1978: 132]

 

 


 

 vkb1.1070 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Karel Oomsstraat 57 (verdwenen)

vkb1.1070 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Karel Oomsstraat 57 (verdwenen)

 

Dit natuurstenen buitenbeeld van ca. 100 cm hoog, vervaardigd door de Antwerpse beeldhouwer August Hemmerechts (geen levensdata gekend) omstreeks 1952, was jarenlang aangebracht aan de huisgevel aan de Karel Oomsstraat.

Na een periode als interieurbeeld te hebben gediend, werd het tenslotte overgedragen aan een kerk in Schoten.

 

Foto door de eigenaar, 2015

 

> Een ander werk van deze beeldhouwer is aanwezig aan de Vinçottestraat 57 in Borgerhout.

 


 

steen olv-werken1 BD96

 

vkb1.1069 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Carnotstraat, Koningin Astridplein 1 ('Onze-Lieve-Vrouw aan de werken') (verdwenen)

 

In 1814 werd door de Fransen opdracht gegeven om de nabije omgeving van de versterkte vesting te slopen. Een Onze-Lieve-Vrouwebeeld in de gevel van een hoekhuis op weg naar Sint-Willibrords verdween hierbij. <1> De ‘beeldschender’ die in januari 1814 zijn werk deed brak evenwel bij het verwijderen ervan zijn ‘bil’ (zijn been). <2>

Na het vertrek van de Fransen zou men dit gegeven aangrijpen om er een ‘monumentje’ van te maken. Het 18de-eeuwse beeld werd op de plek herplaatst in een nis op een pijler, eronder kwam een opdrachtplaat met chronogram. Een genootschap zorgde voor dit beeld en bij de 19de-eeuwse stadsuitbreiding en sloop van de Spaanse omwalling kreeg dit de benaming van 'Onze-Lieve-Vrouw aan de werken'.

In 1876 verdween deze Madonna, "het beeldeken aan de Hollandsche Statie aan den overkant en op eenige schreden van de zoologie" werd op 19 september "door de geuzen aan stukken gekapt" en de gevonden stukken "werden door de politie medegenomen." <noot 3> Het geheel kwam in het 'Museum van Oudheden' in het Steen terecht. Génard nam het op in zijn catalogus <4> en een oude prentbriefkaart <5> toont de opstelling; vermoedelijk met een ander madonnabeeld.
Twee objecten ervan bestaan nog, de nis en de plaat. De brokstukken van het beeld zijn nu niet meer te traceren. Het medaillon wordt bewaard in het depot van het Museum Vleeshuis en de beeldnis in het depot van Voor Kruis en Beeld.

In herinnering aan bovengemeld beeld werd, drie jaar na het verdwijnen ervan, aan een nieuwbouw in de oorspronkelijke omgeving een beeld van Frans Deckers voorzien. (zie hieronder) — [WS]

 

  • <noot 1> A. Thyssen, ‘Antwerpen vermaard ...’, Antwerpen, 1922, p. 312-314 - nr. 562, Statieplein.
  • <noot 2> J.F. en J.B. Van der Straelen, ‘De Kronijk van Antwerpen 1770-1817’, 8 (1803-1817), Antwerpen, 1936, p. 135 (14 januari 1814).
  • <noot 3> Hs1491, [f° 19 r°]
  • <noot 4> P. Génard, ‘Catalogue du musée d’antiquités d’Anvers’, Anvers, 1894, p. 95 - Série E [Objets en bois], nr. 153.
  • <noot 5> Zaalzicht in het Steen. Verzameling Wim Strecker (Voor Kruis en Beeld).
  • Zie: Nieuwsbrief van de Antwerpse Madonna's, pdfnr. 20 (2013), p. 5 (met de - onvolledige - basisversie van deze nota)

 

2008-05-29 dscf7233 c96

 

Koningin Astridplein 1, oktober 1973

 

vkb1.0670 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Koningin Astridplein 1

 

Na het vernielen van 'Onze-Lieve-Vrouw aan de werken' wordt niet te lang geaarzeld om een vervangend beeld in een nieuwbouw te plaatsen. in 1879, drie jaar later, zou een natuurstenen beeld van Frans Deckers (1835-1916) woden ingezegend. Het opschrift bij de plaatsing luidde: 'Maria is hier weder schoon geplaetst voor alle geloovige Volkeren'. Omdat de nis niet voorzien was in het bouwplan wordt de eigenaar (door het antiklerikale liberale schepencollege) veroordeeld tot een boete en tot het dichtmetselen ervan. Na een kortstondige, diplomatieke verwijdering werd het beeld nadien - in de nooit dichtgemetste nis - teruggeplaatst.

 

Er is een zeker verwantschap met de Moeder Gods-sculpturen die Frans Deckers vervaardigde voor de Meir 79 (1897) en voor de Schoenmarkt 12 (1899). Allen zijn klassiek gedrapeerde staande Madonna's met het Jezuskind gedragen tegen de linkerschouder. Maria kijkt als een tedere moeder telkens naar haar Kind.

 

Nog in maart 1975 was het beeld aanwezig, hoewel jarenlang verwaarloosd en sterk vervuild. Bij de sloop van de huizenrij tussen Van Schoonbekestraat en Van Wesenbekestraat tijdens de premetrowerken werd de sculptuur afgenomen. Door onteigening stadsbezit geworden werd de Madonna na reiniging in bruikleen afgestaan aan het Onze-Lieve-Vrouwecollege, met de bedoeling het aan de nieuwbouw kant Rubenslei te herplaatsen (een gebouw n.o.v. van BoB Van Reeth, 1976-1978). — [WS]

 

Literatuur: Thyssen 1902, p. 340-342; Thyssen 1922, p. 312-314; Ongedateerde krantenartikels: 'Triomf van de Rozenkrans: op Mariawandel in oktober' (Gazet van Antwerpen?, ca. 1951) en 'Honderdjarig Mariabeeldje van het Statieplein weldra in de gevel van het O.L. Vrouwekollege' (Gazet van Antwerpen?, ca. 1975); Tijl Eyckerman, 'Gids voor moderne architectuur [in] Antwerpen', Turnhout, 1989, p. 172

 

Foto hierboven: detail uit een dia, fotograaf onbekend, oktober 1973 - verz. WS

 


 

KorteHerent lgeH 60 1984 Darimont c96

 

vkb1.0825 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Korte Herentalsestraat, Lange Herentalsestraat 60 (verdwenen)

 

Tot eind 1989 hing hier op de hoek een beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind. Bij de aankoop van het pand door een joodse eigenaar werd het omwille van diens geloofsovertuiging verwijderd. Voor Kruis en Beeld zorgde dat het voor bewaring werd overgebracht "naar de Dambruggestraat" (verslag VKB, 1990-01-22).

Over de auteur ervan is niets geweten maar het natuurstenen beeld lijkt op een midden 20ste-eeuwse manier de traditie van de Antwerpse Madonna's te willen verderzetten. — [WS]

 

dia Darimont 1984

 


vkb1.0076 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Korte Leemstraat, Lange Leemstraat 78 (2011-11-11 DSCF1508 c96)

vkb1.0076 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Korte Leemstraat, Lange Leemstraat 78

 

Aan de kant van de Korte Leemstraat is tegen dit hoekhuis met de Lange Leemstraat in de periode 1871-1872 een werk van beeldhouwer Frans De Vriendt (1829-1919) aangebracht. Een oud handschrift vermeld dat het beeld "door Devriendt vervaardigd, werd plechtig ingehuldigd door Mons. Sacré op woensdag 24 july 1872 ten 5 ure."

De staande Onze-Lieve-Vrouw draagt het Jezuskind op haar linkerarm en toont met haar rechterhand een houten scepter. Maria is gekroond en Jezus draagt een aureool. Met zijn beide handen opgeheven maakt hij een uitnodigend - of zegenend - gebaar naar de voorbijganger.

Maria staat op een wereldbolvormig voetstuk dat bezaaid is met in reliëf opgebrachte goudkleurige sterren en onderaan omvat wordt door een wolkenpartij in reliëf. Achter haar de maansikkel en onder haar voeten de symbolische slang (met appel in de muil).

De sculptuur in natuursteen is voor de figuren monochroom wit afgewerkt maar draagt verder veelkleurige elementen. In 1989, dit is voor een herschildering, waren nog medaillons van het H. Hart en een Mariamonogram op de wereldbol te zien.

Nog veel eerder kon men bovendien 'Langs dezen weg zet geenen voet of zeg: Maria Wees Gegroet' op het voetstuk lezen. Thyssen, 1902, p. 357; Thyssen, 1922, p. 285)

De rechthoekige zinken luifel met afgeschuinde hoeken bezit onderaan een lambrekijnrand en loopt bovenaan uit in een immense kroon die getopt is met een rijksappel (globe met kruis). Onder het geheel is een sierlijke smeedijzeren lichtarm met lantaarn aangebracht.

 

Voor de buurt Klein-Antwerpen is dit een uniek exemplaar van een typische Antwerpse Madonna zoals er in het stadscentrum nog meer bestaan. In oktober 2009 werd de gerestaureerde Madonna feestelijk ingehuldigd  door Tatjana Tsjeck (districtsverantwoordelijke voor monumenten) en de leden van de wijkvereniging Klein Antwerpen. — [WS]

Het Antwerpse Stadsarchief bewaart een bouwdossier met een aanvraag door H. Schmitz & Co (21 juli 1871) voor een 'Madonna' op de hoek Korte Leemstraat met Lange Leemstraat 50. (SAA, MA-BD 1871/0577).

 


vkb1.0493 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lange Elzenstraat 79

vkb1.0493 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lange Elzenstraat 79

 

Een groot witgeschilderd beeld van Onze-Lieve-Vrouw van het H. Hart hangt boven het gewone rijhuis met inkom van de kerk Sint-Jan de Doper in de Lange Elzenstraat (de parochie werd in 1971 gesticht).

 
Het Jezuskind, gezeten om de linkerarm van zijn moeder, wijst met zijn linkerarm naar het hart op zijn borst, met zijn rechterhand wijst hij op zijn moeder. Maria van haar kant raakt Jezus' hart aan met haar vrije rechterhand.
Het beeld rust op een grote arduinen console, er is geen verllichting voorzien. — [WS]

 


vkb1.0085 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lamorinièrestraat 111, Lange Leemstraat

vkb1.0085 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lamorinièrestraat 111, Lange Leemstraat

 

Op de hoek Lamorinièrestraat en Lange Leemstraat is tussen het gelijkvloers en de verdieping een beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht.
De Moeder Gods draagt haar Kind met beide armen voor zich en kijkt in de richting van de voorbijgangers. Dat doet ook Jezus, die met gespreide armen een welkomstgebaar maakt.

 
Het oude beeld, mogelijk een negentiende-eeuwse steensculptuur, bezit een ronde voetplaat met korte opstand en is geplaatst op een console met schijfvormige band waarop de inscriptie '… WEES GEGROET …'. De console eindigt in een gevleugelde engelenkop.
Bovenaan is op vrij grote afstand een koepelvomig stenen luifeltje aangebracht en hogerop een korte lichtarm met hangende lantaarn.
Het monochroom afgewerkt stenen geheel is nodig aan een nieuwe afwerkingslaag toe. — [WS]

 


 

vkb1.0093 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (door Bruno Gerrits?) - Lange Leemstraat 200 (1987 Darimont)

vkb1.0093 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lange Leemstraat 200 (verdwenen)

 

De hier getoonde foto uit 1987 is de enige getuigenis die omtrent dit beeld op deze locatie bestaat. Op dit adres had beeldhouwer Bruno Gerrits (1881-1971) zijn atelier en het werk is sterk gelijkend aan het door hem gesigneerde beeld van de Richardstraat (maar niet identisch).

Zie ook hieronder, het beeld aan de Mechelsesteenweg 135 (Pastorie H. Geest)

Werd het na het overlijden van de beeldhouwer elders herplaatst? — [WS]

 

Dia Darimont 1987

 

vkb1.0467 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lange Leemstraat, Zurenborgstraat 55

vkb1.0467 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lange Leemstraat, Zurenborgstraat 55

 

De Madonna die je vandaag kunt aantreffen aan de kant van de Zurenborgstraat op het hoekhuis met de Lange Leemstraat, verhuisde omstreeks 1993 naar deze plaats, oorspronkelijk sierde ze de werkelijke straathoek. De nieuwe plaats ontstond bij de verbouwing van de woning (uit ca. 1899-1900) en de architect-eigenaar stelde alles in het werk om dit pronkstuk beter tot recht te laten komen.

 

Het betreft waarschijnlijk een laat 19de-eeuws of vroeg 20ste-eeuws beeld, de sculptuur is vervaardigd in natuursteen en de kroon en scepter in een bronslegering. Jezus draagt een rijksappel, het symbool van de wereldheerser.

Rechtsonder op de voetplaat is een (bij een te harde reiniging onleesbaar geworden) signatuur merkbaar. — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

vkb1.0178 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Maanstraat, Zonnewijzerstraat 34 (2001-08-07 IMG 0466 c961)

vkb1.0178 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Maanstraat, Zonnewijzerstraat 34

 

Aan de kant van de Zonnewijzerstraat van het hoekgebouw met het sympathieke Maanstraatje is een hagelwitte Madonna met Kind geplaatst. De nadruk ligt op het naar de toeschouwer kijkende naakte zittende Jezuskind dat de jonge Maria op haar linkerarm draagt. Haar blik is afgewend. Jezus draagt een rijksappel en rust met zijn linkerarm tegen de borst van zijn moeder. Het voetstuk is voorzien van een maansikkel en Maria vertrapt met de rechtervoet de kop van de slang (met een appel in de muil). Op de eenvoudige console is het Mariamonogram 'M' aangebracht. Het beeld behoort waarschijnlijk nog tot de periode van het eind van de negentiende eeuw. — [WS]

 


Magdalenastr 39 1989 Darimont c96

vkb1.0515 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Magdalenastraat 37 (verdwenen)

 

Thyssen vermeld op deze locatie een beeld van Onze-Lieve-Vrouw, zonder enige andere vermelding. In 1868 is er een bouwaanvraag van J.B. Peers voor een 'Madonna' (SAA, 1868 # 232).

De Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen op een decoratieve console met engelenkopjedie, die nog in 1989 fotografisch geregistreerd werd, zal wel met het beeld van 1868 kunnen geïdentificeerd worden. In een lijst uit 1975 komt dit adres nog voor, in 1996 wordt bij een eigendomswissel gemeld dat het verdwenen is. — [WS]

 

Zie voor een bespreking van dit Mariale type 'van de wonderdadige medaille' Leeuwenstraat, Vrijdagmarkt 8

 

dia Darimont 1989

 


vkb1.0336 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Marialei 9

vkb1.0336 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Marialei 9

 

Boven de scheiding van inkomdeur en garagepoort van het rijhuis Marialei 9, werd in een rondboognis op de tussenverdieping een voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw met Kind geplaatst. De nis werd duidelijk mee in het architectuurontwerp voorzien.

De Madonna wordt voorgesteld als tedere moeder, ze draagt het zittende, geklede Jezusind op de rechterarm. Boven het hoofd van Maria tref je een discusvormige nimbus aan.

Het beeld, vermoedelijk uit de jaren 1930, bezit een strakke 'moderne' lijnvoering maar herinnert aan gotische voorlopers. Het rust op een eenvoudige, hoekige en vrij hoge voetplaat. Het geheel is beschermend lichtgrijs gelakt.

Er bestaat naar stijl een sterke verwantschap met een beeld in de Langemarkstraat 33 in Berchem, het zou een werk van dezelfde beeldhouwer kunnen zijn. — [WS]

 

Foto WS, 2001

 


 

vkb1.0408 - H. Laurentius - Markgravelei 93 (Sint-Laurentiuskerk) (2001) 

vkb1.0408 - H. Laurentius - Markgravelei 93 (Sint-Laurentiuskerk)
vkb1.0410 - Onze-Lieve-Vrouw 'patrones van Antwerpen' - Markgravelei 93 (Sint-Laurentiuskerk)

 

De vorige Sint-Laurentiuskerk in de Markgravelei, gesloopt bij de bouw van de nieuwe kerk, bezat boven de kerkingang een voorstelling van de marteling van de patroonheilige, een werk uit 1900 van beeldhouwer Désiré Duwaerts (1850-1901).

 

Voor de nieuwbouw in art-decostijl, gebouwd in 1932-1941 naar ontwerp van architect Jozef (Jef) Huygh, maakte Lode Vleeshouwers (1900-1964) zowel het beeld van de heilige Laurentius als dat van Maria als 'patrones van Antwerpen' (zie KIK X028540). Aan de Borgerhoutse Ossenblokstraat 18 is een kleine versie van dit Mariabeeld aangebracht.

 

Antoine Damen (1902-1981) vervaardigde de vier engelen op de torenhoeken. — [WS]

vkb1.0410 - Onze-Lieve-Vrouw - Markgravelei 93 (Sint-Laurentiuskerk) (2001)

Foto's WS, 2001


 

vkb1.0409 - Christus Heilig Hart - Markgravelei 93 (aan Sint-Laurentiuskerk) - Gerrits, Bruno (1881-1970), 1927

vkb1.0409 - Christus Heilig Hart - Markgravelei 93 (aan Sint-Laurentiuskerk) - Bruno Gerrits, 1927

 

Bij de Sint-Laurentiuskerk aan de Markgravelei is een vrijstaand Heilig Hartbeeld uit 1927 van Bruno Gerrits (1881-1970) opgesteld in een bloemperkje.

Op de voorzijde van de sokkel is de inscriptie te lezen: H. HART VAN JEZUS / ONS TOEKOME UW RIJK // saCratissIMo CorDI jesV / ChrIstI regIs pII parIter ereXere paroChIanI" (Vrome parochianen hebben dit samen opgericht voor het zeer Heilige Hart van Koning Jezus Christus) [cf. Stadsbeelden 2001, p. 142]. Het chronogram bezit de getalwaarde '1927'.

 

Het Antwerpse Stadsarchief bewaart een bouwdossier met de aanvraag door Gerrits (7 maart 1927) voor de oprichting van dit standbeeld voor de kerkfabriek van Sint-Laurentius, letterlijk: "Gerrits, R. voor Kurkfabriek St. Laureys". (SAA, 1927 # 26287).

 

Foto: detail uit een ongedateerde prentbriefkaart, verz. WS


 

  vkb1.0739 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Markgravelei 95 (2001-08-05 IMG 0357 c96)

vkb1.0739 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Markgravelei 95

 

Rechts naast de inkomdeur van de pastorie van Sint-Laurentius, een laat-classicistisch gebouw uit 1824-1825 naar ontwerp van Pierre Bruno Bourla, werd een madonnaplaket uit het midden van de 20ste eeuw aangebracht.

Het vaalkleurig, geglazuurde keramiekreliëf stelt Onze-Lieve-Vrouw met Kind voor staand op een maansikkel boven golven. Maria is voorzien van een nimbus en achter haar kleed wappert haar wijdopengespreide mantel als in een schelpvorm.

Een ster is niet aanwezig, toch kan dit een voorstelling van Maria als Stella Maris' - de 'ster der zee' - zijn.

 

Vergelijkbare plaketten zijn/waren o.m. in Berchem te vinden in de Onze-Lieve-Vrouwstraat 26, de Pieter Verbertstraat 9 en het Mellinetplein 8. — [WS]

 

Foto WS, 2001

 


 

  vkb1.1349 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind, Markgravelei (2006-04-07 IMG 1610 c961)

vkb1.1349 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind, Markgravelei (Karel de Grote-Hogeschool - Departement Gezondheidszorg)

 

Boven de ingang van een gebouw van de Karel de Grote-Hogeschool op de Campus Markgravelei (Verpleegkunde, Vroedkunde) hangt een (natuur?)stenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind.

Het is een type Moeder Gods dat zijn inspiratie haalt uit een in de jaren 1950-1960 kortstondige herbelangstelling voor vroeg-gotische en vroeg-romaanse sculptuur bij het maken van nieuwe religieuze kunst.

Maria wordt zittend voorgesteld, met het hoofd van de toeschouwer afgewend. Ze steunt het op haar linkerknie rechtopstaande Jezuskind  met haar linkerarm en lijkt met haar rechteram een voorwerp  te presenteren.

De sculptuur is achteraan afgevlakt, niet vrijstaand rondplastisch, en steunt op een natuurstenen console. Er is geen verlichting voorzien.

 

Een sterk verwant beeld in de Sudermanstraat 22 dateert van 1964 en ook elders komen er versies voor. Al deze beelden zijn gebaseerd  op een werk in het bezit van het Museum Mayer van den Bergh toegeschreven aan de Meester van de marmeren Maaslandse Madonna's, zie: MvdB inv. 331

 

Foto WS, 2006

 


 

vkb1.0293 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Mechelsesteenweg 135 (Pastorie H. Geest) (2014-10-16 dsc 8562 c961) 

vkb1.0293 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Mechelsesteenweg 135 (Pastorie H. Geest)

 

Dit hardstenen gevelbeeld, een werk van Bruno Gerrits uit ca. 1936, is geplaatst naast de inkom van de pastorie van de Heilige Geest op de Mechelsesteenweg.

De voorstelling getuigt van voor die tijd 'moderne' aanpak van het Moeder Gods-thema. Maria presenteert het Jezuskind niet meer zo traditioneel, hier zit de naakte peuter schrijlings over haar rechterschouder. De relatie moeder-kind is teder uitgedrukt met armgebaren en de opkijkende blik van Maria. Er zijn geen attributen aanwezig, geen van beiden is gekroond. Desondanks gaat er een zekere autoriteit uit van de kindvoorstelling, hierin verschilt deze beeldengroep van een gewone 'moeder met kind'.

De aanpalende parochiekerk bevat ook nog later werk van deze beeldhouwer (zie lager) en aan de Lange Leemstraat 200 - waar hij zijn atelier had - hing vroeger ook een Madonna met een sterk gelijkend Kind. Een identiek beeldhouwwerk als dit van de pastorie was vroeger te vinden aan de Boomgaardstraat 310 in Berchem. — [WS]

 

Foto WS, 2014

 

Voor de later uitgevoerde reliëfs (hieronder) bestaat er een werkverband tussen de beeldhouwers Louis Jacobin (1884-1943) en Bruno Gerrits 1881-1971). Jacobin zou de mallen vervaardigd hebben voor de reliëfs met 'H. Geest' en dat van de 'vurige tongen', maar deze werden afgegoten in het atelier van Bruno Gerrits. Verder vertonen de timpanen een gelijkenis met een ensemble van Jacobin voor de kerk van de H. Familie in Rustoord (Brasschaat). [mededeling Luc Gowie, 12-08-2017]

 

2011-11-11 DSCF1549 c96

vkb1.0768 - Annunciatie 
(Kerk H. Geest, Mechelsesteenweg 133)

Bruno Gerrits, 1951-1956

vkb1.0769 - Christus Goede Herder (Kerk H. Geest, Mechelsesteenweg 133) - Bruno Gerrits (2011-11-11 DSCF1550 c96) vkb1.0769 - Christus Goede Herder
(Kerk H. Geest, Mechelsesteenweg 133)
Bruno Gerrits, 1951-1956

2011-11-11 DSCF1553 c96

Reliëf H. Geest - (Kerk H. Geest, Mechelsesteenweg 133)

2011-11-11 DSCF1554 c96

 

Reliëf vurige tongen - (Kerk H. Geest, Mechelsesteenweg 133)

 


 

vkb1.0463 - H. Walburgis (?) - Memlingstraat 11 (2001-08-27 Img 2226c961)

vkb1.0463 - H. Walburgis (?) - Memlingstraat 11

 

Zonder bekend verband is tegen de gevel van het rijhuis Memlingstraat 11 een beeld van de heilige Walburgis (Walburga, Walpurgis) aangebracht. Deze heilige, waarvan eertijds gemeend werd dat ze een poos in Antwerpen verbleef, werd abdis in het Duitse Eichstätt en is patrones van de benedictinessen. Hier is ze afgebeeld met een oliekruik, net als bij de voorstelling van haar die je kan vinden in het westportaal van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal aan de Lijnwaadmarkt.

 

Foto WS, 2001

 

> Google Street View (maart 2009)

 


 

2001-08-05 IMG 0320 c961 

vkb1.0451 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Molenstraat 55, Montebellostraat

 

Tegen het hoekhuis Molenstraat 55 werd aan de kant van de Montebellostraat omstreeks 1935 een beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht.

Deze Moeder Gods is haast levensgroot en werd met de gevel mee overpleisterd.
Op de console leest men 'Ave Maria'.

Een historische foto toont of het ontwerp, of het nog niet geplaatste beeld; op de keerzijde is in handschrift vermeld: 'Anvers au coin de la rue Montebello et du Moulin 55 maison de M. Léon Peeters-De Herdt'. — [WS]

 

Foto WS, 2001

2002-04-11 IMG 3998 c96

Historische foto: Provincie Antwerpen, Dienst Cultureel Erfgoed, dossier Madonnabeelden

 


 

  vkb1.0905 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Peter Benoitstraat 29

vkb1.0905 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Peter Benoitstraat 29

 

Tussen de inkomdeur en een raam van een home voor kinderen in de Peter Benoitstraat, werd een veelkleurig geglazuurd aardewerken beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind geplaatst.

Het werk past in de omstreeks de jaren 1960 populair geworden belangstelling voor hedendaagse 'antiek'. De vaalkleurige afwerking met patina-effect geeft een antieksfeer aan de ontegensprekelijk 20ste-eeuwse Madonna. Qua voorstelling is wel niet geopteerd voor een eigentijdse vormgeving, wat bij andere werken uit die periode vaker voorkomt. Hier grijpt men ook naar de statische historische modellen terug.

 

Foto WS, 2001

 


 

vkb1.1169 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Ploegstraat, Provinciestraat 82 (2009-06-07 dscf3343 c961)

vkb1.1169 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Ploegstraat, Provinciestraat 82 (verdwenen)

 

OLVK-HH t2 thEen van de talloze beelden van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart van Jezus, een type hier populair vanaf het laatste kwart van de 19de eeuw, werd afgenomen bij de sloop van het voormalig benzinestation op deze straathoek. Het gebouw zelf dateerde van 1962 en was naar vorm kenmerkend voor deze periode. Typisch was bijvoorbeeld de neonverlichting in een rondboog omheen het beeld. Het moderniseerde de oudere Madonna. Die werd bovendien ongewoon hoog aan de gevel aangebracht, zoals met grafische elementen in een compositie wel gebruikelijk is (een logo, reclame e.d.m.)

 

Na afname, ca. 2014, werd het beeld ondergebracht in de archeologische collectie van de Stad Antwerpen met inventarisnummer A023/0/BE1.

 

Voor een bespreking van het type zie Kasteelpleinstraat 45

2003-01-15 IMG 8649 c96
Het voormalig benzinestation met de hooggeplaatste Madonna aan de gevelkant van de Ploegstraat, foto WS, 2003

Madonna Provinciestraat Ploegstraat (Jerry Driesen, na afname, 3/07/2014)

Het madonnabeeld ondergebracht in de archeologische collectie van de Stad Antwerpen,
foto Jerry Driesen, 2014

 


vkb1 0989 Provi Tuinb 1924 961
vkb1.0989 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Provinciestraat, Tuinbouwstraat (verdwenen)

 

« In het jaar 1924 plaatste men een nieuw beeldje op de hoek Provincie- en Tuinbouwstraten, dit ter gelegenheid van de viering van het 800-jarig patroonschap van O.-L.-Vrouw over de stad. » ["Onze-Lieve-Vrouw van Sint Willibrordus buiten de kerk", in brochure, uitgegeven in 1953].

 

 

Foto van de inzegening "Groote Huldebetooging" op 15 augustus 1924 door fotograaf Albert Achten. De Madonna is te vinden op de eerste verdieping van de straathoek. (Archief Voor Kruis en Beeld)

vkb1 0989 Provi Tuinb 1924 96

 


 

 

vkb1.0728 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind, H. Dominicus - Provinciestraat 112 (vml. kerk Sint-Dominicus)

vkb1.0728 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind en H. Dominicus - Provinciestraat 112 (vml. kerk Sint-Dominicus)

 

In het timpaan boven de inkom van de voormalige Sint-Dominicuskerk, uit 1925, realiseerde A. Baggen omstreeks die tijd een halfverheven beeldhouwwerk. Het is een voorstelling van Maria met op haar schoot een rechtstaand Jezuskind, ze overhandigd de H. Dominicus een rozenkrans (gebedssnoer).

 

Foto WS, 2001

 

  2017-02-14 dsc 0626 c96

vkb1.0489 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Provinciestraat, Somersstraat 5

 

Op de hoek van de Provinciestraat en Somersstraat stond vroeger een hoeve waarvoor de Borgerhoutse beeldhouwer J. De Preter in 1866 een beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind vervaardigde. Tien jaar later verkocht de eigenaar de hoeve maar bedong in de verkoop wel dat het beeld zou behouden blijven. Toen de koper, na sloop van de hoeve, begon met de bouw van een nieuw huis vergat hij het beeld te herplaatsen. Aangespoord door de oude eigenaar zou de politie hem toen alsnog bevolen hebben het beeld te plaatsen, waardoor het onnatuurlijk hoog is komen hangen.

Het beeld stelt een staande Moeder Gods voor, het geklede Jezuskind wordt door Maria op de linkerschouder gedragen. Beiden dragen een opgezette kroon. Jezus maakt met de opgeheven rechterhand een zegenend gebaar en laat de rijksappel op zijn linkerknie rusten. Vermoedelijk ontbreekt momenteel een scepter in Maria's rechtrhand.

De knappe houtsculptuur vraagt dringend om zorg. De beschermende afwerkingslaag is zodanig afgeschilferd dat op haast de helft van de zichtzijde het hout vrijligt.

Bij de gevelrenovatie in het najaar van 2006 werd het beeld zelf niet behandeld, het werd wel uit voorzorg op de console gefixeerd met siliconenkit. Nog later werden duivenwerende pinnen aangebracht. — [WS]

(Thyssen 1902, p. 370; Thyssen 1922, p. 316)

 

Foto WS, 2017

 


 

Quellinstr 53 1984Darimont c96

vkb1.0826- Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Quellinstraat 53 (in 1984) (verdwenen)

 

> Zie de uitgebreide pagina

 


 

vkb1.0464 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Rembrandtstraat 35 (2001-08-27 Img 2224 c961)  

vkb1.0464 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Rembrandtstraat 35 (verdwenen)

 

Links naast de inkomdeur van 'Vita et Pax' in de Rembrandtstraat werd een 20ste-eeuws beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind  aangebracht.

De staande Madonna draagt het geklede, zittende Jezuskind op de linkerarm, met haar linkerhand houdt ze haar gotisch geïnspireerde mantel op. Beiden zijn ongekroond.

Het beeld bezit een veelhoekige, verspringende voetplaat en werd geplaatst in een zandstenen omlijsting voorzien van een kleine console.
Er is geen verlichting voorzien.

 

In 2014 werd dit madonnabeeld overgedragen aan Voor Kruis en Beeld, die het in depot bewaard voor herbestemming. — [WS]

 

> Google Street View (maart 2009)

 


 

  vkb1.0738 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Robert Molsstraat 51 (2001-08-05 IMG 0380 c96)

vkb1.0738 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Robert Molsstraat 51

 

Rechts naast de inkomdeur van de Robert Molsstraat 51 is een voorstelling van Maria als tedere moeder geplaatst. Het stenen beeldje op console dateert uit het midden van de 20ste eeuw, en werd er waarschijnlijk door Grauwzusters aangebracht, die een hele tijd in deze rijwoning verbleven.

Opmerkelijk was de elektrische lantaarn met een glas in de vorm van een afhangende druiventros. Voorjaar 2006 was dit evenwel verdwenen. — [WS]

 TedereMoederA DSCF6594 tr3 th

Dit type van Onze-Lieve-Vrouw met Kind als 'Moeder Gods' kom je wel vaker tegen. Zie o.m. ook:

 


 

vkb1.0670 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Rubenslei (Onze-Lieve-Vrouwecollege) - Herbestemd van: Koningin Astridplein 1 (2015-07-26 DSC 1098 c96)

vkb1.0670 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Rubenslei (Onze-Lieve-Vrouwecollege)

 

Deze Madonna van Frans Deckers is zichtbaar vanop straat, maar hangt hoog aan de gevel kijkend op de speelplaats van de school. Het beeld werd herbestemd van een gesloopt pand aan het Koningin Astridplein 1 (zie daar)

 


 

 vkb1.0452 - Onze-Lieve-Vrouw - Sint-Jozefstraat 12 (2002-03-30 3722c961)

vkb1.0452 - Onze-Lieve-Vrouw - Sint-Jozefstraat 12

 

Een meer dan levensgrote 20ste-eeuwse voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw is op deze oudere herenwoning aangebracht.
Het witgeschilderde, zeer gestileerde halfbeeld toont Maria met een nimbus. Haar blik is innerlijk gericht en haar houding op overgave gericht. Dat wordt weergegeven door de gestrekte rechteram met geopende hand en de voor de borst gehouden linkerhand.

Tot voor kort (eind 2016) behoorde dit pand tot de parochie van de H. Geest en was hier het parochiehuis.

 

Foto WS, 2002

2017-09-05 DSC 7168 c961

Foto WS, 5-09-2017

 

Om een nog onverklaarde reden is het hoofd van het beeldhouwwerk (vrij recent) ernstig beschadigd geraakt.

2017-09-05 DSC 7167 c96

 

 2017-09-05 DSC 7169 c96

vkb1.0337 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Sint-Jozefstraat 29

 

Boven een inkompoort aan de zijgevel van de Sint-Lucasschool (Sint-Lucas Kunstsecundair) is een voorstelling van Maria als 'tedere moeder' te zien. Onze-Lieve-Vrouw draagt het Kind op de linkerarm. Het kleine natuurstenen beeldje rust op een eenvoudige, hoekige console met inscriptie 'AVE MARIA'. Eronder werd een kleine lantaarn aangebracht.

Vermoedelijk dateert het beeldje van omstreeks 1930, toen was hier een katholieke school van de 'Filles de Marie'.

 

Foto WS, 2017

2017-09-05 DSC 7170 c961

Foto WS, 2017

 


 

 2017-09-05 DSC 7171 c96

vkb1.0401 - Heilige Familie - Sint-Vincentiusstraat 20

 

Bovenaan de voorgevel van het Sint-Vincentiusziekenhuis tref je beelden in drie nissen aan. Een Heilige Familie-groep wordt links geflankeerd door een beeld van de H. Joachim, rechts door een voorstelling van de H. Anna. De monochroom geschilderde houten beelden, 210 cm hoog, dateren van 1874 en zijn het werk van Jozef Geefs.

 

De hooggeplaatste beelden werden in 2010 door Geneviève Hardy gerestaureerd. Een duivenwerend gaas is voor de gevelnissen aangebracht.

 

2017-09-05 DSC 7172 c961

H. Familie (Maria, Jezus, Jozef) — Foto's WS, 2017

2017-09-05 DSC 7174 c961

H. Joachim

2017-09-05 DSC 7175 c961

H. Anna

 


 

 vkb1.0490 - Onze-Lieve-Vrouw - Somersstraat 29 (Kleuterschool Zusters van het H. Hart van Maria) (2003-01-15 IMG 8647 c96)

vkb1.0490 - Onze-Lieve-Vrouw - Somersstraat 29 (Kleuterschool Zusters van het H. Hart van Maria)

 
Centraal boven de inkomdeur is op de kraagsteen van de omlijsting van het bovenlicht een stenen beeldje van Onze-Lieve-Vrouw in biddende houding aangebracht. De voorstelling is frontaal geconcipieerd en bezit een gestileerde sobere vormgeving. Er is geen nimbus aanwezig, evenmin een lantaarn. Het gebouw werd opgetrokken omstreeks 1956 (cf. bouwaanvraag SAA, 18 # 35451 d.d. 22/06/1956), vermoedelijk ontstond het beeld ook in die tijd. — [WS]

 

Foto WS, 2003

 

> Google Street View

 


 

  vkb1.1409 - Onze-Lieve-Vrouw - Steenbokstraat 3 (2006-09-22 6425c961)

vkb1.1409 - Onze-Lieve-Vrouw - Steenbokstraat 3
(Vrije Basisschool De Brug, vml. Maria Immaculata Instituut)

 

Aan de gevel van het Maria Immaculata Instituut, nu Vrije Basisschool 'De Brug', een gebouw uit 1962, werd een voor die periode typisch hedendaagse Onze-Lieve-Vrouw-voorstelling aangebracht.

Het werk is een (laat) voorbeeld van de zoektocht naar integratie van monumentale kunst in openbare gebouwen. Een modern credo indachtig werd hier gekozen voor eenvoud in het extreme. De gestileerde figuur van een biddende Maria  voorzien van een aureool is een sterk uitvergrote tekening, vervaardigd uit zwartgeschilderde metaalbanden. Niets meer.

De metaalsculptuur vult ondanks haar leegte het hele muurvlak, waarvoor ze bewust werd geconcipieerd. Compositorisch is de gevel streng uitgekiend, met een ritmiek die geen toevoegingen duldt. Zo is de actuele ingreep met de blauwe banier haast een doodzonde in dit laat-modernistisch gevelschema. — [WS]

 

(SAA, MA-BD 18/44717; Steenbokstraat, Grotebeerstraat 33; Zusters Apostelinnen; verbouwing - 6.12.1962; Aanvraag: 06-12-1962; College: 22-02-1963; Opmerkingen: 98572; vergund)

 

Foto WS, 2006

 


 

 vkb1.0471 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Stefaniestraat 23 (2006-02-17 MG 0108 c961)

vkb1.0471 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Stefaniestraat 23 (verdwenen)

 

OLVKVredetypeVlierstraat BthDeze Madonna bevond zich op de tweede bouwlaag van dit rijhuis, aan het balkon. Het beeld was in maart 2009 niet meer aanwezig.

Het commercieel vervaardigde beeld, een serieproduct, wordt beschreven bij Korte Vlierstraat 1.

Bij Tabakvest 47 wordt een reeks foto's van gelijkaardige beelden op andere locatiees getoond.

 

Foto WS 2006

 


 

 

vkb1.0454 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Sint-Thomasstraat, Sterstraat 1 (IMG 1006 c961)

vkb1.0454 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Sint-Thomasstraat, Sterstraat 1

 

Tegen de gevel van het hoekhuis Sint-Thomasstraat en Sterstraat 1, is aan de kant van de Sterstraat een witstenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen geplaatst.

 

Het testament van wijlen Jonkvrouw Jeanne van Lidth de Jeude (laatst wonende Lange Lozannastraat 233 en overleden op 9 november 1985) bepaalde: "Je charge mes héritiers de l'entretien et du luminaire des statuts (sic) de la Sainte Vierge, rue de l'Etoile et rue Terlist". Om deze bepaling uit te voeren schonken de erfgenamen in 1986 de twee beelden en een bedrag van 50.000 BEF aan Voor Kruis en Beeld vzw. [Archief VKB, "Briefwisseling 1954-1995", brief d.d. 26 juni 1986 van notaris E. Deckers aan VKB, t.a.v. notaris Van Tichelen, Antw.; Verslag vergadering VKB, 1986-09-23]

 

Zie voor een bespreking van dit Mariale type 'van de wonderdadige medaille' Leeuwenstraat, Vrijdagmarkt 8

 


 

 vkb1.0158 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Teichmannstraat 8

vkb1.0158 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Teichmannstraat 8

 

Ongeveer boven de inkomdeur van de rijwoning Teichmannstraat 8, is in een gemetselde baksteennis een hardstenen beeld met voorstelling van een zittende moeder met kind geplaatst. De staande kleuter, zo van moeders schoot geschoven, lijkt aan haar hand zijn eerste pasjes te maken. Hoewel nergens expliciet religieuze symboliek wordt getoond, verwijst het beeld door het gebruik van de kapmantel naar een madonna. Ook de gestileerde haardos van het kind kan als een moderne interpretatie van een aureool worden opgevat.

 

Op stilistische grond zou deze sculptuur als een werk van Leopold Van Esbroeck (1911-2010) kunnen worden gezien, hoewel hiervoor geen bewijs bestaat. Het beeld werd geplaatst kort na de Tweede Wereldoorlog in dank voor bescherming. — [WS]

 

Foto WS, 2001

 


 

  vkb1.0465 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Van Leriusstraat 45

vkb1.0465 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Van Leriusstraat 45

 

Dit natuurstenen beeld werd in mei 1967 geplaatst aan de gevel van de Van Leriusstraat 45 maar is van oudere origine, vermoedelijk dateert het prototype uit het eerste kwart van de 20ste eeuw.

Indertijd kon je aan de kant van de Jacob Jordaensstraat van het hoekgebouw met de Charlottalei een identiek exemplaar aantreffen. Dat dateerde van omstreeks 1926 maar verdween er pas na 1989; er moeten dus meer exemplaren van dit type zijn geproduceerd.

 
Maria wordt bloothoofds voorgesteld, is gekleed in een klassiek gedrapeerde mantel en drukt beide handen op de borst. Haar blik is hemelwaarts gericht. Ze staat op een wereldbol met maansikkel en plastisch uitgewerkte, golvende wolkensuggesties waarop drie engelenkopjes zijn aangebracht. De sculptuur rust op een strakke kleine console. Er is geen luifel of lantaarn.

 

Foto WS, 2002

 


 

vkb1.0455 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Van Schoonbekestraat 32

vkb1.0455 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Van Schoonbekestraat 32
(Katrinahof; vml. klooster 'Dames van Onze-Lieve-Vrouw van volharding')

 

De gevel van het gebouw van het Katrinahof in de Van Schoonbekestraat, voorheen een klooster van de 'Dames van Onze-Lieve-Vrouw van volharding', wordt gesierd door een bijna levensgrote  madonnasculptuur van de hand van Leopold Van Esbroeck (1911-2010).
Het natuurstenen beeld is centraal in de gevel geplaatst, op een muurdam tussen twee vensters van de tweede bouwlaag, boven het balkon.

 

Naar vorm is het een unieke voorstelling. In een zwierige beweging houdt Maria haar kind, hoog uitgetild op de linkerschouder staande. Beiden zijn gekroond. De grote mantel van het Jezuskind waaiert als een scherm achter het bovendeel van de beeldengroep uit.

 

Zowel sculptuur als console zijn duidelijk jonger dan het 19de-eeuwse gebouw. Aangenomen kan worden dat het beeld werd geïnstalleerd nadat de uit Dilbeek afkomstige kloosterzusters in Antwerpen een congregatie opstartten (ca. 1920), wanneer precies het werd vervaardigd is nog ongeweten, vermoedelijk dateert het uit ca. 1940. — [WS]

 

Foto WS, 2001

 


 

  vkb1.0411 - H. Jozef met Kind - Van Trierstraat 28 (Vrije Basisschool De Zonnebloem; vml. school zusters Maricollen)

vkb1.0411 - H. Jozef met Kind - Van Trierstraat 28
(Vrije Basisschool De Zonnebloem; vml. school zusters Maricollen)

 

In een nis boven de inkomdeur van de Vrije Basisschool 'De Zonnebloem', eertijds een school van de zusters Maricollen, is een voorstelling van de heilige Jozef met Jezuskind aangebracht.

Jozef, met een lelietak in de rechterhand, draagt het Jezuskind gezeten op de linkerarm, Jezus zelf wijst op zijn hart. Het beeld werd veelkleurig geschilderd, met accenten op het hart en de bloemen.  [WS]

(Thyssen 1922, p. 301)

 

Foto WS, 2001

 


 

vkb1.0466 - Onze-Lieve-Vrouw - Wambachstraat 38

vkb1.0466 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Wambachstraat 38 (verdwenen)

 

Dit kleine gevelbeeldje, een commercieel product, werd nog opgetekend in 1994-1995. Kort erna was het niet meer aanwezig.

Zie voor een bespreking van dit Mariale type 'van de wonderdadige medaille' Leeuwenstraat, Vrijdagmarkt 8

 

dia Darimont 1986