2140 Antwerpen gevelbeelden (foto)

 

2002-07-17 IMG 5497 c96
vkb1.0004 - Onze-Lieve-Vrouw - Appelstraat 77, Oudstrijdersstraat

 

In 1937 werd door E.H. Van Hecke, aalmoezenier van het toenmalig Sint-Erasmusgasthuis deze Onze-Lieve-Vrouw met betiteling 'Smekende Almacht' ingezegend.

Het is een voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen, Maria staat op een maansikkel en vertrapt de slang. Het beeld werd vervaardigd door Borgerhoutenaar Corneel Louis Vermeulen (1873-1962) uit Euvillesteen.

Bezijden de gevelnis was in ooit verlichte tekstpanelen 'AVE' en 'MARIA' te lezen. Aan een zijkant van het hoekhuis is nog een (ongebruikte) offerblok aanwezig voor 'ONZE LIEVE VROUW' met twee aparte gleuven: 'OFFER' en 'LICHT'. — [WS]

 

Foto WS, 2002

 


 

Imag0337 c961
vkb1.1280 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Arthur Matthyslaan 63

 

Aan zijn eigen woning uit ca. 1960 bracht Albert Poels (1903-1984) een Madonna in laagreliëf aan als balkonversiering op de tweede verdieping. Maria wordt met een 'Vlaamse' haarvlecht voorgesteld, typisch voor Poels en zo geplukt uit een 'Tijl en Nele'-voorstelling van de jaren 1940. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 


 

2006-10-30 8479 c96
vkb1.0916 - Christus - Bacchuslaan, Berchemlei 29

 

Aan de kant van de Bacchuslaan van het hoekgebouw met adres Berchemlei 29, is middenin de gevel tussen het gelijkvloers en de eerste verdieping een Christusbeeld aangebracht.

Christus wordt rechtopstaand voorgesteld met beide handen wijzend op het symbolische Heilig Hart, dat in licht hoogreliëf aangebracht is op zijn borst.

De stenen sculptuur bezit een ronde voetplaat en rust op een sobere komvormige stenen console. Er kon niets van opschrift of signatuur (meer) worden aangetroffen, het beeld is op een kritische plaats op het voetstuk hersteld.

 
Hoewel de plaatsing vrij hoog uitvalt is bij de vervaardiging uitgegaan van een direct oogcontact op stahoogte. Vermoedelijk werd (het model van) dit beeld dus niet specifiek geconcipieerd voor deze plaats. — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

IMAG0217 c961
vkb1.0741 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Baggenstraat 28

 

Een kleine variant, ca. 40 cm hoog, van deze op veel plaatsen in het Antwerpse voorkomende Madonna is hier als bekroning van de sleutel van de deuromlijsting aangebracht. — [WS]

 

Foto Jan Janssens 2006

 

TedereMoederB DSCF6541 s2 Blue th

 


 

Bakkerstraat Turnhoutsebaan c96
vkb1.0517 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen (verdwenen) - Bakkerstraat, Turnhoutsebaan

 

Bij een grootschalige nieuwbouw verdween deze 20ste-eeuws Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen. — [WS]

 

Foto 'Album Rik De Vleeschauwer', p. 41 (archief VKB)

 

> Google Street View (met actueel straatzicht)

 


 

2001-08-15 IMG 0953 c96
vkb1.0005 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Beekstraat 2A, Helmstraat

 

In 1892 werd deze Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen aan de gevel van de Beekstraat aangebracht onder een neogotisch baldakijntje.

Thyssen (zie lager) schetst de context van deze plaatsing: het was een vervanging van een opzettelijk vernield ouder beeld. — [WS]

 

Foto WS, 2001

 

  • Sint-Willibrordusparochie (Kerkstraat) (bestaande beelden)
    Beek-, en Veldstraat. – 385. O. L. Vrouw: In haar nummer van 28-29 juni 1892, zegt de "Gazet van Antwerpen":
    "Met de laatste kiezing hebben wij kunnen opmerken dat de geuzen bijzonder hunne woede keerden tegen de heiligbeelden. Waarom? Wat kunnen die levenlooze beelden hun toch doen, of om welke reden staan zij hun in den weg? Men moet de geuzen kennen, men moet bijzonderlijk weten, welken dommen fanatieken haat een geus kan koesteren tegen al wat, van verre of dichtbij, godsdienst of priester raakt.
    Dezen nacht zijn de liberale beeldstormers weer aan 't werk geweest en dezen keer op echt schandalige wijze.
    Op den hoek der Beek- en Veldstraten staat een O. L. Vrouwbeeld, dat sedert vele jaren het voorwerp was der vereering van de geburen. In den laatsten tijd nochtans, had die godsvrucht opgehouden en had men het beeld verwaarloosd.
    Eenige geburen besloten nu, over een paar weken, den ouden eeredienst te herstellen: Het O. L. Vrouwbeeld werd geschilderd en versierd en alle avonden glimde nu het lampken.
    Dat stak de oogen uit der geuzen, die heropwelling van de eenigszins verwaarloosde godsvrucht stiet hun tegen het hoofd, en, laf als ze zijn, besloten zij hunne wraak op het beeld zelf te koelen. Dit hebben zij nu dezen nacht gedaan. Zij hebben het beeld half doorgekapt - waarschijnlijk met eene bijl - en letterlijk in stukken geslagen, zoodat de grond dezen morgend met brokken steen bezaaid was. Het schelmstuk moet om 4 ure dezen morgend, bij middel eener ladder, gepleegd zijn.
    De verontwaardiging in de gebuurte is groot en ieder hoopt, dat de laffe schelmen, die dit wandalenwerk verricht hebben, spoedig in de handen der policie zullen zijn."
    Korts nadien kochten de geburen een nieuw beeld, dat op O. L. Vrouw-Hemelvaartsdag gewijd werd door Mgr. Sacré, zaliger, in 't bijzijn van talrijke geestelijken, maagdekens en congreganisten.
    [Thyssen 1902, p. 367-368].

 

  • Parochie van Onze-Lieve-Vrouw ter sneeuw Borgerhout
    Beek-, en Helmstraat (Veldstraat). - 595. O. L. Vrouw. - In 1892, op 29 Juni, te 4 uur 's morgens werd het beeld, dat sinds jaren dezen hoek versierde, door kwaadwilligen half doorgekapt, waarschijnlijk met eene bijl, en verders letterlijk in stukken geslagen. De verontwaardigde geburen kochten dadelijk een nieuw beeld, eene Onbevlekte Ontvangenis, die op O. H. Hemelvaartdag, te midden van grooten toeloop, door wijlen Mgr Sacré ingezegend werd. [Thyssen 1922, p. 319]

 


 

Berchemlei Bouwh Roeck 1984Darimont c96
vkb1.0743 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Berchemlei, Bouwhandelstraat 83

 

Bij een verbouwing in 2013 verdween deze zittende Madonna van de Berchemse beeldhouwer Alfons De Roeck (1896-1982), die hij vervaardigde voor een gevelnis op deze hoek. Onder de nis was het opschrift 'AVE MARIA' te lezen.

Maria, met grote nimbus achter haar hoofd, en het gekleed Kind zittend op haar linkerdij, keken de voorbijgange aan.

Het natuurstenen beeldhouwwerk was gesigneerd op de voetplaat, vooraan rechts 'A. DE ROECK' en kan in de jaren 1920 gesitueerd worden. — [WS]

 

Foto (dia) Tony Darimont, 1984 (archief VKB)

 


 

IMAG0150 c961
vkb1.0742 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Berchemlei 186

 

Boven de ingangsdeur van deze rijwoning is een zeer bescheiden halfbeeldje van ongeveer 20 cm hoog aangebracht. Maria draagt haar Kind op de linkerarm.

Vermoedelijk is deze polychroom uitgevoerde Madonna te dateren in de jaren 1970. — [WS]

 

Foto Jan Janssens 2006

 


 

2006-09-22 6463 c96
vkb1.0719 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Betogingstraat (zonder nr.)

 

Naast de Borgerhoutse kerk van de Heilige Familie en Sint-Corneel staat op een pijler in het plantsoen een beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind. Het draagt als titel 'KONINGIN VAN DEN VREDE' (opschrift op de kolom) en werd omstreeks 1944, nog tijdens de Tweede Wereldoorlog, geplaatst.

 
De staande Moeder Gods draagt het tegen zich aanleunende, naakte Kind tegen de linkerschouder. Zowel de houding van het Kind als de figuur van Maria stralen rust uit.

 
Het nu sterk verweerde zandstenen beeld werd vervaardigd door beeldhouwer Frans De Roeck (1889-1968). Het werk is ongesigneerd, of is de signatuur onleesbaar geworden? — [WS]

 

Foto's WS, 2006

2006-09-22 6460 c96

Zie ook: Engelselei 1, Turnhoutsebaan

 


 

2006-09-22 6454 c96
vkb1.0720 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Betogingstraat 4

 

Boven de inkomdeur van de pastorie van de H. Familie en Sint-Corneel, in de Borgerhoutse Betogingstraat, is een hardstenen basreliëf met voorstelling van 'Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand' geplaatst.

Het werk, dat dateert van bij de bouw (1909-1910), is niet gesigneerd. — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

2001-08-04 IMG 0246 c96
vkb1.0726 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Betogingstraat 19

 

In de Borgerhoutse Betogingstraat 19 is een terracotta-plaquette met voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw met Kind ingemetseld aan de inkomdeur.

Maria, gekroond en in buste weergegeven, draagt Jezus op haar linkerarm. In het achtergrondveld zweeft links en rechts een engel met passieattributen. Onder de voorstelling staat de tekst 'OLVROUW VAN ALTIJDDURENDE BIJSTAND BESCHERM ONS GEZIN'.

De sculptuur werd door de familie Svensson in 1947 in Nederland aangekocht en hetzelfde jaar geplaatst, dit als dank om de behouden weerkomst van de kinderen van het gezin uit Duitsland. — [WS]

Zie voor een vergelijkbare tegel, Krugerstraat 109 in Hoboken; een andere tegel is te vinden aan een gevel van de Karel De Preterlei 17.

 

Foto WS, 2001

 


 

Bleekhofstraat Sergeyselsstraat c96
vkb1.0899 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Bleekhofstraat, Sergeyselsstraat

 

Deze Madonna werd begin jaren 1950 geplaatst in vervanging van een beeld van Christus H. Hart dat in 1929 werd aangebracht. De Onze-Lieve-Vrouw met Kind verdween eind jaren 1980. — [WS]

 

Het beeldtype komt (of kwam) menigmaal voor, zie Tabakvest voor een overzicht.

 

Foto 'Album Rik De Vleeschauwer', p. 34 (archief VKB)

 


 

2006-09-22 6477 c96
vkb1.0727 - Onze-Lieve-Vrouw - Bleekhofstraat, Bouwensstraat 2

 

In een nis van de hoekwoning Bouwensstraat 2 met Bleekhofstraat werd in 1950 een voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw ten-hemel-opgenomen geplaatst. De natuurstenen sculptuur is van de hand van Marcel Van de Meulebroucke (°1909) en bezit - heel uitzonderlijk voor een Madonna - nogal persoonlijke gelaatstrekken. Maria draagt bovendien een modieus golvend kapsel.

 

Op de bollende voetplaat is rechts een signatuur en datering aangebracht, vanop de begane grond is de inscriptie slecht ontcijferbaar. — [WS]

• Signatuur, datering: '.O. Meu … / 1...' op voetplaat rechts.

 

(Literatuur: Brochure, titel onbekend, van een tentoonstelling over Borgerhoutse gevelbeelden gehouden in mei-juni 1963 door de 'Cultuurkring Groei' in de zaal van het Borgerhoutse Vredegerecht, Turnhoutsebaan).

 

Foto WS, 2006

 


 

2017-02-14 dsc 0608 c96
vkb1.0082 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Bleekhofstraat, Kroonstraat 159

 

Deze gevelsculptuur dateert van 1866 en is een van de oudste Borgerhoutse beelden met een voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen gekoppeld aan het type Maria Medeverlosseres. Het dubbelthema is zeker al van de 17de eeuw in gebruik maar zal voornamelijk medio 19de eeuw in Antwerpen (en regio) veel in gevelsculptuur toegepast worden.

 
De veelvuldig herschilderde sculptuur is dringend aan een competente conservatie- en restauratiebehandeling toe. Volgens Thyssen (1922, p 320) zou de mantel van Maria bezaaid zijn met een hermelijnmotief. Nu kun je enkel onbestemde nopjes zien. — [WS]

 

  • Onze-Lieve-Vrouw ter sneeuw-parochie (Borgerhout)
    Kroonstraat. – 409. O. L. Vrouw: Op n_r 103 [sic - WS]: 'O. L. Vrouw van Barmhartigheid'. (1866) [Thyssen 1902, p. 378]
  • Onze-Lieve-Vrouw ter sneeuw-parochie (Borgerhout)
    Kroonstraat. – 599. O. L. Vrouw: Op n_r 163 ziet men eene beeltenis in ouden trant. Het Kindje Jezus doorsteekt den kop der slang, terwijl de goddelijke Moeder eenen aandachtigen blik werpt op het gelaat van haren Zoon. Te bemerken den hoogen vorm van beider kronen en de nabootsing van het hermelijn in den steen der beeltenis. [Thyssen 1922, p. 320]
  • (Kroonstraat). Nr. 159. Hoekhuis / Bleekhofstraat van vijf + twee trav. en twee bouwl. onder twee pannen schilddaken (n _|_ straat). XIX-verbouwing van XVIII-huisjes (?). Op hoektrav. staand O.-L.-Vrouwebeeld met gekroond Kind op l.arm dat slang met kruis doorboort, ronde sokkel met engeltjes en bloemen (491). [Bouwen 3ND 199, p. 200-201]

 

Foto WS, 2017

 


 

IMAG0290 c96
vkb1.0744 - H. Bosco - Blijde-Inkomststraat 6 (Jeugdheem Sint-Jan)

 

Beeldengroep ca. 50 cm hoog, in nis boven ingang(poortje). Don Bosco rechtopstaand, een staand kind rechts en een geknield kind links. — [WS]

 

Foto Jan Janssens 2006

 


 

IMAG0293 c96
vkb1.0745 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Blijde-Inkomststraat 13-15

 

Op de scheiding tussen de nrs. 13 en 15 van de eenheidsbebouwing (uit ca. 1940), is tussen de bovenlichten van de inkomdeuren een sterk symmetrisch opgebouwd madonnabeeld geplaatst.

Maria presenteert haar Kind voor zich, een voorstelling die in de art deco-periode opgang maakte. Zie bijvoorbeeld de Madonna's aan de Boerentoren en het Sint-Jan Berchmanscollege. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 


 

IMAG0296 c96
vkb1.1570 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Blijde-Inkomststraat 40

 

Frans De Roeck (1889-1968) zou de vervaardiger zijn geweest van deze Gotisch geïnspireerde Madonna. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 


 

2330 232531471 Bc961
vkb1.0984 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (herbestemd) - Blijde-Inkomststraat, Langstraat

 

Zie Schoytestraat 8, Antwerpen

 

Pentbriefkaart (en detail) 'Borgerhout. Coin de la rue du Moulin', Gustave Hermans, Antwerpen, ca. 1904 (22/04/1904) - (G. Hermans, Borgerhout nr. 239) - verz. WS

2330 232531471 Bc96

 


 

2017-02-14 dsc 0630 c96
vkb1.0011 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Bloemstraat 67, Borgerhoutsestraat

 

Op de afgeschuinde hoek van de Bloemstraat met de Borgerhoutsestraat treft men een 19de-eeuwse beeldengroep aan van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart.
Maria, rechtopstaand, spreidt haar armen en presenteert het voor haar staande Kind aan de voorbijganger. Jezus, als kleine jongeling voorgesteld en gekleed, wijst met zijn linkerhand op een symbolisch hart en maakt met de rechterhand een zegenend gebaar.

In 1922 vermeld Thyssen dat deze groep de 'eenigste in die soort' is en dat de sculpturen veelkleurig zijn geschilderd.
Tot dusver kon inderdaad geen vergelijkbare voorstelling in het Antwerpse straatbeeld worden weergevonden. Uit 1874 stamt wel een beeld in de Sint-Antoniuskerk op de Paardenmarkt.
De beeldengroep is vandaag keurig witgeschilderd; de nis en omlijsting in een grijstint, samen met de gevel.

Typologisch hoort dit beeld tot de groep die pater Aerts het 'Issoudun type I' heet, ofwel de oudste loot in de reeks voorstellingen van 'Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart', ontstaan in 1861. Naderhand wordt de leeftijd van de voorgestelde Jezus jonger (3 à 4 jaar) en wordt hij weer door Maria gedragen (vanaf 1868).

In 1866 werd een ander beeld in de 'Achterstraat' (nu: Borgerhoutsestraat) vermeld. Het is niet duidelijk of het om een voorgangster van deze beeldengroep gaat of niet. (zie hieronder) — [WS]

 

Foto: WS, 2017

Autel et Statue vénérée de Notre-Dame du Sacré Coeur dans la Basilique d'Issoudun

 

Prentbriefkaart: 'Autel et Statue vénérée de Notre-Dame du Sacré Coeur dans la Basilique d'Issoudun', Phototypie L.A. Chateaudun, ongedateerd - Verz. WS

  • [vkb1.1416] — Achterstraat. Op het hoekhuis de H. Maagd met het Kindje Jezus, het Goddelijk Kind staat voor zijne heilige Moeder geplaatst met de lange Kruis roede in de hand. Steunende op een gothischen voetzuil met fraey gotischen troon, in witten gree steen in 1866 opgerecht en vervaardigt door Dufau. /// N.B. Dit beeldeken is het werk van Redig, en niet van Dufau zoo als hier boven verkeerdelijk staat aangeteekend. [Hs1491, f° 19 v°].
  • Theo Aerts, 'O.-L.-Vrouw van het H. Hart: Theologische verschuivingen en iconografische variaties'. z.p., 1999, p. 10-18, 76, 84.
  • Thyssen 1902, p. 377; Thyssen 1922, p. 317

 


 


Terlostr1 c96
vkb1.0730 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Borsbeekstraat, Terlostraat 1

 

In de Terlostraat, op de hoek met de Borsbeekstraat kwam omstreeks 1960 dit halfbeeld aan de gevel. Het werd overgebracht van de hoek Hogeweg en Turnhoutsebaan. Dit 20ste-eeuwse beeld was aan de Hogeweg dan wel een vervangster voor een beeld met titel 'behoudenis der kranken', dat omstreeks 1890 werd geplaatst.

 

Maria als tedere moeder drukt het Jezuskind dicht tegen zich aan. De stilering van vormen is mooi uitgewerkt en de beeldhouwer is zich bewust geweest van licht- en schaduwspel. Het gelaat van Maria licht als het ware op uit de omgevende mantelkap.

Vroeger was de tekst 'Ave Maria' onder het beeld aangebracht.— [WS]

 

Foto, Gaston Van Bulck, 2006
Historische foto 'Archief Verbiest'
(Met dank aan de Gaston Van Bulck (Gitschotelbuurschap) voor het fotomateriaal).

ArchVerbiest TerloostrA c961

ArchVerbiest TerloostrB c96

 


 

IMAG0147 c96
vkb1.1565 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Bouwhandelstraat 124

 

De Madonna hier lijkt te dateren uit de jaren 1920-1930. Ze is geplaatst op een console met rozenmotief en bezit een klein baldakijn met idem decoratie. Het geheel werd mee met de gevel lichtgrijs geschilderd. — [WS]

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 15-16

 

 

 


 

Ceresstraat 24 c96
vkb1.1286 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Ceresstraat 24, Florastraat

 

De plaatsing van dit beeld gebeurde na de Tweede Wereldoorlog. Mogelijk was de gevelnis reeds bij de bouw van het huis voorzien, maar leeggebleven. — [WS]

 

Foto 'Album Rik De Vleeschauwer', p. 42 (archief VKB)

 


 

Collegelaan 36 c96
vkb1.0316 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Collegelaan 36

 

Links naast inkompoort van het Xaveriuscollege in Borgerhout is tegen de bruine baksteengevel een terracotta halfsculptuur van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. Het beeld is gedateerd 26 mei 1949 maar niet gesigneerd.

Maria wordt uitgebeeld met een nimbus en staat op een rond gevormd wolkendek als basis. Iets verhoogd op de wolkenuitbeelding is een klein hoekig schildje aangebracht, met inkraste verstrengelde initiaalletters "M" en "P". Verder op deze basis, onderaan zijwaarts, de ingekraste datering "26.V.1949". — [WS]

 

Verwant, maar niet identiek, is een werk dat verdween aan de Florent Bauduinstraat 59 in Berchem.

 

Foto 'Album Rik De Vleeschauwer', p. 48 (archief VKB)

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 12, 15
  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros (2). Errata, addenda", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 63 (2015), 1, p. 27

 


 

DeLeescorfstraat27 c96
vkb1.0868 - Onze-Lieve-Vrouw van Fatima - De Leescorfstraat 29

 

Dit zou een werk van beeldhouwer Rik Sauter (1885-1952) zijn; zie een verwante versie aan de Sint-Rochusstraat 50 in Deurne. — [WS]

 

Foto 'Album Rik De Vleeschauwer', p. 51 (archief VKB)

 

Zie verder: Winkelstap 26 (Merksem)

 


 

DeWinterstraat sHerenstraat c96
vkb1.0837 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - De Winterstraat 1, 's-Herenstraat

 

Deze kopie van de Maaslandse Madonna in de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal werd 15 maart 1999 door nieuwe (niet-christelijke religieuze) eigenaar van het pand van de gevel verwijderd. — [WS]

 

Foto 'Album Rik De Vleeschauwer', p. 45 (archief VKB)

 

  • Koen Mortelmans, 'Ruim honderd jaar oud madonnabeeld verdwenen', 'Gazet van Antwerpen', 20 maart 1999.
  • Wim Strecker, 'Een onopgemerkt gebleven oude kopie van de ‘Maaslandse Madonna’ uit de Antwerpse Kathedraal' (23/03/2011; ongepubliceerd; pdfvkb1.0837 De Winter1_sHeren e.pdf)

 


 

IMAG0394 c96
vkb1.0680 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Dokter Van de Perrelei 16

 

Zowel Maria als Jezus zijn gekroond, maar bezitten in verhouding tot het lichaam een te groot hoofd. Vermoedelijk naïef amateurwerk en mogelijk een vervanging van een (groter) ouder beeld: de grootte van console in niet in verhouding. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 23

 


 

IMAG0214 c96
vkb1.1566 - Onze-Lieve-Vrouw - Dokter Van de Perrelei 63

 

Klein beeld van Onze-Lieve-Vrouw in gebed (Onbevlekt ontvangen) in gemetste gevelnis; commerciële productie. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 19

 


 

IMAG0211 c961
vkb1.0917 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Dokter Van de Perrelei 81

 

OLVK DSC 0282 c8blue thHier aan de gevel is een kleine variant (ca. 40 cm hoog) aangebracht van het veel voorkomende type 'Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart van Jezus', waarvan aan de Begijnenstraat 71 een groot exemplaar is te vinden. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 20, 23

 


 

0000 St-Rochus-Bght 1912 961
vkb1.1859 - H. Rochus (verdwenen) - Drink

 

Aan de gevel van de vroegere Prinsstraat 29, in 1920 herdoopt tot Drink, was een vrij imposant gepresenteerd Sint-Rochusbeeld aanwezig. Het wordt niet vermeld bij Thyssen (1902 of 1922) maar wel in het zgn. Hs1491

Princen straat. Rochus beeld. Voetstuk met cherubynen hoofd en troon. Door Dufau [Hs1491, f° 19v°]

Het beeld was geplaatst in een ondiepe nis, rustte op een met een gevleugelde engelenkop (cherub) versierde console en was overluifeld met een (zinken) baldakijn. Het baldakijn, de console en de lichtarm waren van Rochusmonogrammen (H.R. of R) voorzien. Omheen de nis was een geschilderd gevelveld aangebracht.

Over de in het handschrift vermelde vervaardiger, een zekere Dufau, is niets geweten.

 

 

Foto (en detail) door de Borgerhoutse fotograaf F. Van de Poel, 1912 (archief vml. heemkundige kring van Borgerhout), met dank aan Gaston Van Bulck voor de identificatie.

0000 St-Rochus-Bght 1912 96

 


 

2006-10-28 dscf8239 c96
vkb1.1561 - Onze-Lieve-Vrouw - Duivelshofstraat 78

 

Aan de inkom van dit gebouw wordt elke bezoeker verwelkomd met diverse religieuze kentekens. Prominent is de kleine zachtkleurig geglazuurde aardewerken Onze-Lieve-Vrouw naast de deur. — [WS]

 

Foto WS, 2006

 


 

2007-05-19 dscf1231 c96
vkb1.1595 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Engelselei 1, Turnhoutsebaan

 

Aan kant van de Engelselei van dit hoekgebouw met de Turnhoutsebaan (uit ca. 1930; interbellum), is op de eerste verdieping een frontaal opgevatte (natuur?)stenen sculptuur van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. Ze rust op een brede natuurstenen console met in de opstaande rand de inscriptie 'ONZE LIEVE VROUW VAN VREDE.

Maria gekroond, met de ogen gesloten, houdt het Jezuskind dicht tegen zich aangedrukt. Het slapend Kind rust op haar linkerschouder en wordt beschut in een deel van Maria's omgeslagen mantel. — [WS]

 

Gelijkaardige beelden of varianten met dezelfde rust- en vredesymboliek komen elders ook voor. Onder meer aan de Bisschoppenhoflaan, Van Cortbeemdelei (Deurne) en Van Amstelstraat 122 (Deurne) zijn identische beelden te zien.

Ook het pijlerbeeld van Frans De Roeck in de Borgerhoutse Betogingstraat maakt deel uit van deze groep.

 

Foto WS, 2007

 


 

2002-07-17 IMG 5524c96
vkb1.1127 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Engelselei 43

 

Naast de inkom, boven het huisnummer is een klein aardewerken reliëf aangebracht. Moeder en Kind worden als portret weergegeven, specifieke religieuze verwijzing ontbreekt, toch kan deze voorstelling als een Madonna worden gezien. — [WS]

 

Foto WS, 2002

 


 

2001-08-04 IMG 0283 c96
vkb1.0731 - Christus Heilig Hart - Examenstraat, Gijselsstraat 53

 

Op de hoek van de Gijselsstraat met de Examenstraat in Borgerhout werd – in of net voor 1902 – een meer dan levensgrote voorstelling van Christus H. Hart aangebracht tegen de gevel van een toenmalige 'bewaarschool' (crèche).

Het witstenen beeld, vervaardigd door Jan Baptist Van Wint (1829-1906), was toen een van de eerste voorbeelden van dit iconografische type in het Antwerpse.
Opvallend is de grote stralenkrans waarop het gedoornde hart wordt gepresenteerd, zeer merkwaardig zijn de stralenbundels die Christus' kruiswonden markeren (vnl. merkbaar aan de voeten).

Technisch gezien werd de sculptuur uit (twee of drie) horizontale delen opgebouwd. Wat voor een verontruste kijker barsten kan tonen zijn in feite naden. Hetzelfde opbouwprincipe kon ook opgemerkt worden bij de restauratie in 2006 van de beeldengroep van de H. Familie aan de Oudemansstraat 34, kant Sint-Paulusplaats, een werk van het duo De Boeck en Van Wint.

Beeld, voetstuk en console zijn geïntegreerd in de baksteengevel, het geheel is onder een in neo-stijl opgevatte witstenen baldakijn geplaatst. Verdwenen is de lantaarn, maar een grote smeedijzeren lichtarm laat nog iets vermoeden van het imposante van vroeger. — [WS]

 

Foto WS, 2001

2001-08-04 IMG 0282 c961 

Sint-Johannes Evangelist-parochie (Borgerhout)
Exaam- en Gijselstraat. – 420. H. Hart: De heer Van Wint maakte deze treffende beeltenis. Spijtig dat er hier ter stede niet meer beelden van het H. Hart van Jezus staan! Heeft de Zaligmaker dan niet beloofd de plaatsen te zegenen, waar de beeltenis van zijn goddelijk Hart zou ten toon gesteld worden? [Thyssen 1902, p. 380].

 

Sint-Johannes Evangelist-parochie (Borgerhout)
Exaam- en Gijselsstraat – H. Hart. – Op dezen hoek der voormalige Bewaarschool, thans het cigarenfabriek Van der Elst, werd over omtrent een twintigtal jaren, door de goede zorgen van wijlen den Z.E. Heer De Koninck, pastoor van S_t Jan eene beeltenis van Jezus' H. Hart geplaatst. Deze is het werk van De Boeck en Van Wint en werd gehouwen in witten steen; eene kap in Romaanschen stijl bekroond de beeltenis.
Menig Borgerhoutenaar herinnert zich nog den prachtigen stoet op den wijdingsdag ingericht en den grooten, rijk versierden trap, die tot het beeld leidde. [Thyssen 1922, p. 317-318].

 


 

vkb1.1303 - H. Erasmus - Fonteinstraat, Borgerhout
vkb1.1303 - H. Erasmus (verdwenen) - Fonteinstraat (Erasmusziekenhuis, vml. Sint-Erasmusziekenhuis)

 

Boven de ingang van Erasmusziekenhuis (het vml. Sint-Erasmusgasthuis of -ziekenhuis) aan de Borgerhoutse Fonteinstraat verdween bij de nieuwbouw eind jaren 1960 het nisbeeld van de patroon van de instelling en van Borgerhout.

Een tijdlang stond het heiligenbeeld nog opgesteld in de voortuin, achter de inrit voor ziekenwagens, maar momenteel is het beeldhouwwerk voorgoed verloren. Bij renovatiewerken werd het door de iemand van de bouwploeg op de afvalcontainer gedumpt.

Het beeld was in 1916 vervaardigd door de Borgerhoutse beeldhouwer Jaak Clerens (1876-1935). Op de hoek van de Groenstraat en Helmstraat is vandaag nog een Madonna van hem aanwezig. — [WS]

 

Literatuur:

  • Joris Verdonck, 'Borgerhoutsche kunstenaars', Antwerpen, 1940, p. 23
  • 'Borgerhoutse Kunstenaars. 1805-1880. (Tentoonstelling werken van Borgerhoutse Kunstenaars geboren tussen 1805 en 1880). Tentoonstellingscatalogus, Gemeentehuis Borgerhout, 1-23 september 1973', Borgerhout, z.d. [1973], ongepagineerd.

Over Jaak Clerens:

  • 'J. Clerens: kunstbeeldhouwer = J. Clerens: statuaire'. Borgerhout, z.d. - 18 p., ill.
  • 'Jaak Clerens en zijn beeldhouwwerk'. Clerens, Deurne, z.d.  [1930] - 27 p.

vkb1.1303 - H. Erasmus - Fonteinstraat, Borgerhout

 

Prentbriefkaart (en detail hierboven): 'Borgerhout. Hôpital St-Erasme / St-Erasmus Gasthuis', Phototypie 9, rue de Chambért, Brux (Albert), (verzonden 18/08/1927) - Verz. WS

 


 

2002-07-17 IMG 5503 c96
vkb1.0746 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Fonteinstraat 74, Oudstrijdersstraat

 

Om gespaard te blijven van het oorlogsgeweld plaatsten de bewoners van de Fonteinstraat en de aanpalende Engelselei tijdens de Tweede Wereldoorlog een Madonna aan de gevel van het hoekgebouw van Fonteinstraat met Oudstrijdersstraat .
Het beeldhouwwerk kwam te hangen tussen de ramen van de eerste verdieping aan de kant Fonteinstraat onder een kleine hoekige baldakijn. Het kreeg de betiteling 'Hulp der Christenen' mee, deze tekst werd aangebracht in geschilderde belettering onder de eenvoudige console.
Tevens werd op de straathoek zelf een gedenkplaat ingemetst op stahoogte met eronder een apart ingemetste offerblok.

De madonnasculpuur is van een type dat al uit de 19de eeuw dateert maar in commerciële productie ook veel later nog werd aangeboden.
Maria en Kind worden zeer statig en plechtig voorgesteld. Het geklede Jezuskind is voorzien van een nimbus en zit rechtop op de linkerarm van zijn moeder. Hij draagt een rijksappel en maakt met de opgeheven vrije rechterhand een zegenend gebaar. Maria presenteert een scepter met de rechterhand en draagt een opgezette kroon. — [WS]

 

Foto's WS, 2002

2002-07-17 IMG 5502 c96

• Tekst onder console: 'O.L.V. / Hulp / der Cristenen'.
• Gedenkplaat met opschrift: 'GIFT / VAN DE BEWONERS / FONTEIN - OUDSTRIJD_s - ENG_e LEI / 23 MEI 1943'.

 


 

2013-04-14 DSCF0263 c96
vkb1.0026 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Generaal Eisenhowerlei 1, Kattenberg

 

Op de hoek van de Kattenberg met de Generaal Eisenhouwerlei in Borgerhout, staat aan de kant van deze laatste straat een groot wit beeld van 'Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart van Jezus'.

Zowel Maria als het Jezuskind dragen een eenvoudige cirkelvormige nimbus achter het hoofd. Maria toont het hart van Jezus (een object in haar hand) aan de voorbijganger en Jezus wijst met de linkerhand naar zijn hartstreek, met de rechterhand vormt hij een zegenend gebaar.

Het beeldhouwwerk staat in een halfronde gevelnis onder een stenen baldakijn op een halfronde stenen console.

Dit beeld moet hier in begin van de 20ste-eeuw zijn geplaatst, in 1902 wordt hier een 'oude beeldtenis' vermeld, wat niet met het huidige beeld overeenstemt (cf. Thyssen 1902). In 1922 bespreekt Thyssen deze straathoek niet meer, een omissie? Tenzij het beeld dat hij rubriceert op het nr. 43 van de 'Drinkstraat (Prinsstraat)' deze Madonna betreft, de beschrijving ervan stemt overeen met het huidige beeld (Thyssen 1922, p. 320). — [WS]

 

Het beeldtype komt op diverse plaatsen in het Antwerpse voor. Zie (voor een variant) Kasteelpleinstraat 45.

2013-04-14 DSCF0266 c961 

  • Parochie van O.L. Vrouw ter sneeuw - Borgerhout
    Prinsen- en Koningstraat. – 410. O. L. Vrouw, oude beeltenis
    . [Thyssen 1902, p. 378].
  • Parochie van O.L. Vrouw ter sneeuw - Borgerhout
    Drinkstraat (Prinsstraat). - 596. O. L. Vrouw. - Onder eenen boogvormige kap, ziet men op het nr. 43 het wit steenen beeld van O. L. Vrouw van Jezus H. Hart. [Thyssen 1922, p. 320].

 

 

Maria toont het hart van Jezus (een object in haar hand) aan de voorbijganger en Jezus wijst met de linkerhand naar zijn hartstreek, met de rechterhand vormt hij een zegenend gebaar.

 

 

 Foto's WS, 2013

 


 

IMAG0153 c96
vkb1.0312 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen - Gitschotellei 218, Jules Van Beylenstraat

 

Deze voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen werd hier geplaatst in 1938. Het beeld is opgesteld in een rondboognis tussen de eerste en tweede verdieping op de afgeronde hoek van het gebouw. De compositie is zeer symmetrisch opgevat, en de mantel bezit een opvallend gestileerde slingerende eindlijn van de drapering. Maria is voorzien van een nimbus en de licht bollende voetplaat zou een slang bevatten. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 24
  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros (2). Errata, addenda", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 63 (2015), 1, p. 27, 28

 


 

Gravinstr-Turnh1906 c961
vkb1.1328 - Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen (verdwenen) - Gravinstraat, Turnhoutsebaan

 

Dit beeld, dat we afgebeeld kennen op o.m. een prentbriefkaart van Gustave Hermans en een foto uit 1924, verdween bij de sloop van het huis. Op de nieuwbouw, een appartementsgebouw, kwam wel een andere Madonna, nu niet meer op de gevelhoek zelf, maar aan de gevel kant Gravinstraat (zie hieronder). — [WS]

 

(Met dank aan Gaston Van Bulck voor het documentatiemateriaal).

Zie ook deze pagina Krugerplein & Peperbus: 'Linnen artikelen/wollen artikelen'

 

  • Sint-Johannes Evangelist-parochie (Borgerhout)
    Turnhoutschebaan en Gravinnenstraat. – 427. O. L. Vrouw, gezet in 1875. [Thyssen 1902, p. 382].
  • Sint-Johannes Evangelist-parochie (Borgerhout)
    Turnhoutsche baan en Gravinnestraat. – 593. O. L. Vrouw Onbevlekt (1875). [Thyssen 1922, p. 319].

Gravinstr-Turnh1906 c96

Prentbriekaart 'Borgerhout-lez-Anvers. Chaussée de Turnhout', Gustave Hermans nr. 244, verzonden in 1906 -  verz. Gaston Van Bulck

 


 

2002-07-17 IMG 5522c96
vkb1.0839 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Gravinstraat 48, Turnhoutsebaan

 

Deze 'sixties-Madonna' is een opvolger van een hier op de straathoek zef in 1875 aangebracht beeld van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen. Bij de nieuwbouw plaatste men opnieuw een beeld, maar nu aan de gevelkant van de Gravinstraat.

Opvallend is de roze kleur (die wel is getaand) en de in gotische belettering aangebrachte 'ave Maria' onder het halfbeeld.

Het geheel van strak met grijze cement gevoegde witte geglazuurde baksteen, de roze 'jonge' Madonna en de 'gouden' gotische letter op zwarte achtergrond straalt onmiskenbaar de tijdgeest uit; zij het in een ietwat provinciale sfeer. — [WS]

 

Foto WS, 2002

 

Hetzelfde halfbeeld komt ook aan de Griffier Schobbenslaan 45 voor

 


 

IMAG0254 c961
vkb1.0871 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Griffier Schobbenslaan 45 (Vrije Basisschool Mariagaarde))

 

Dezelfde halfsculptuur als aan de Gravinstraat werd aangebracht aan een zijgevel van het in de tuinwijk gelegen schoolgebouw.

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 23.

 


 

2002-05-19 img 4718 c96
vkb1.0043 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Groenstraat, Helmstraat 92

 

Op de hoek van de Helmstraat met de Groenstraat in Borgerhout, staat een groot natuurstenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind, opgesteld in een nis met indrukwekkende hardstenen omlijsting.
Het geheel wordt 's avonds met een hedendaagse halogeen-buitenarmatuur verlicht.

Het beeld werd vervaardigd in 1916 door de Borgerhoutse beeldhouwer, medailleur en graficus Jaak Clerens (1876-1935) die ook de H. Erasmus van de Fonteinstraat maakte.

 

Foto WS, 2002

 

Jaak Clerens. Beeldhouwer - medailleur - graficus. Werd geboren te Borgerhout op 2 april 1876 en overleed er op 29 januari 1935. Hij debuteerde in de werkhuizen De Boeck en Van Wint, later ook bij Aerts te Schaarbeek. Nadat hij lessen volgde aan de Kon. Academie te Antwerpen, studeerde hij ook te Brussel en te Parijs. Al zijn werken getuigen van een diep kristelijk gevoel. Vermeldenswaard is de "St.-Jozef-timmerman" voor de voorgevel van de school Maredsous, zijn "H. Familie" in de kerk St.-Jan te Borgerhout, zijn beeld van "St.-Erasmus" patroon van Borgerhout in een nis boven het vroeger ziekenhuis. De monumenten voor gesneuvelden 1914-18 te Beerse en te Wommelgem en het Lieve-Vrouwebeeld, in de nis van het hoekhuis der Groen- en Helmstraten, zijn werken van zijn hand. (…).
['Borgerhoutse Kunstenaars. 1805-1880. (Tentoonstelling werken van Borgerhoutse Kunstenaars geboren tussen 1805 en 1880). Tentoonstellingscatalogus, Gemeentehuis Borgerhout, 1-23 september 1973', Borgerhout, z.d. [1973], s.p. (Clerens, Jaak)].

 


 

HELMSTRAAT 91 2 c96
vkb1.0919 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Helmstraat 91

 

Een kleine klassieke Madonna, eerder een interieurbeeldje, geplaatst op een overmaatse console (een plantenbak) boven de inkomdeur van de woning.

 

Fotograaf onbekend, 2010

 


 

2017-02-14 dsc 0585 c96
vkb1.0083 - Onze-Lieve-Vrouw - Helmstraat, Lammekensstraat 65

 

Op de afgeronde hoekmarkering van het uit de jaren 1930-1940 daterende hoekgebouw van de Lammekensstraat met Helmstraat is onderaan een klein nisje uitgespaard. Hierin staat een witstenen beeldje van Maria in gebed. Er is geen verlichting aanwezig.

 

Foto WS, 2017

 


 

2011-12-22 DSCF3200 c96
vkb1.0747 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Hogeweg 5, Turnhoutsebaan

 

Aan dit hoekgebouw, aan de gevelkant van de Hogeweg, is een van de vele 'Moeder Gods'-beelden van dit type aangebracht. Zie voor een beschrijving een identiek beeld aan de Britselei 44 en een al even frequente variant aan de Kloosterstraat 102

 

TedereMoederA DSCF6594 tr3 th

 

Foto WS, 2011

Hogeweg5Bght 1985 Darimont c96jpg 

Nog in 1985 was deze Madonna verlicht met een neon, bij ons in de mode in de jaren 1950-1960. De hoofden waren omrand met een nimbus, het beeld omlijst door een spitsboog en aan de basis was de belettering 'Ave Maria' aangebracht. (dia Darimont, 1985, archief VKB)

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.0299 - Onze-Lieve-Vrouw - Hogeweg 75 (Reigerstraat of Reigersgang - verdwenen)

 

In 1895 werd in de Reigersgang, een nu verdwenen gang aan Hogeweg tussen de Appelstraat en Beukenstraat, een Onze-Lieve-Vrouwebeeld geplaatst.
Op het plan Stappaers van ca. 1946-47 wordt deze vermeld als "Reigersgang (Bght.), begin: Hoogeweg nr. 75".

 

  • Sint-Johannes Evangelist-parochie (Borgerhout)
    Reigerstraat. - 426. O.L.Vrouw: Op 4 Oogst 1895 had het anders zoo eenzaam straatje een feestkleed aangetrokken, ter gelegenheid van de plaatsing eener Onze-Lieve-Vrouw. Een stoet maagdekens ging de geestelijkheid der St Jansparochie aan de kerk afhalen. De Z.E. Heer Roucourt wijdde het beeld, terwijl de zangers der parochie eenen schoonen lofzang aanhieven. Nadat een kind eene aanspraak had afgelezen, zegde de achtbare deken eenige welgepaste woorden. 's Avonds was gansch de buurt verlicht. [Thyssen 1902, p. 382]. — [cf. Thyssen 1922, p. 318]

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.1415 - Christus H. Hart (verdwenen) - Jan de Laetstraat 17

 

Aan de gevel van deze rijwoning vermeld Thyssen in 1922 een middelgroot natuurstenen beeld van Chistus Heilig Hart, geplaatst onder een neo-romaans baldakijn.

 

> Zie Google Street View

 

  • Parochie van de H. Anna - Borgerhout
    Jan de Laetstraat. – 570. H. Hart. – Op huis nr 17, midden van den gevel, ontwaart men onder eene kap, in Romaanschen stijl, een beeld van het H. Hart van Jezus. Het is van middelmatige grootte en in witten steen.
    [Thyssen 1922, p. 316].

 


 

Imag0237 c96
vkb1.0681 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Joe Englishstraat 23

 

Het beeld hier dateert van de bouwperiode, onmiddelijk na de Tweede Wereldoorlog. Deze Moeder Gods wordt beschreven bij het uit dezelfde periode daterende beeld aan de Antwerpse Kloosterstraat 102

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

 

TedereMoederB DSCF6541 s2 Blue th

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 12

 


 

DSC 0632 c96
vkb1.0929 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jozef Libertstraat 29

 

Dit ca. 20 cm hoog beeldje is geplaatst temidden de gevel, tussen de verdiepingen in. Maria draagt het schrijlings gezeten Kind voor zich op een pand van haar mantel.

 

Foto F. Van Visschel, 2006

 

 

  •  René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 16

 


 

Imag0242 c96
vkb1.0304 - Onze-Lieve-Vrouw - Jozef Nuytsstraat 42, Juul Grietensstraat

 

Het hoekhuis van de Jozef Nuytsstraat en Juul Grietensstraat bezit nabij de eerste straathoek een middelgroot natuurstenen beeld van 'Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen'.

Maria wordt staand voorgesteld, in biddende houding met de handen samengevouwen en naar voor gericht. Haar blik lijkt zich naar de voorbijganger te richten.
Ze staat op een wereldbolvormige console waarop een diagonale evenaarsband is te zien en vertrapt de symbolische slang die omheen de globe sluipt. De maansikkel, een traditioneel iconografisch element bij dit madonnatype, is aanwezig maar slecht zichtbaar.
Het beeld is zonder console aan de muur bevestigd. Een lantaarn is niet aanwezig.

De sculptuur werd vervaardigd door Corneel Louis Vermeulen (1873-1962) en zou naar de bouwstijl van de woning te zien kunnen dateren uit de late jaren 1940 of jaren 1950. — [WS]

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

  • 'Borgerhoutse Kunstenaars. 1805-1880. (Tentoonstelling werken van Borgerhoutse Kunstenaars geboren tussen 1805 en 1880). Tentoonstellingscatalogus, Gemeentehuis Borgerhout, 1-23 september 1973', Borgerhout, z.d. [1973]. - ongepagineerd.
  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 19-20

 


 

Imag0247 c96
vkb1.0315 - Onze-Lieve-Vrouw - Jozef Posenaerstraat 41

 

Boven de inkomdeur van de halfvrijstaande woning in de Jozef Posenaerstraat 41 komt een Madonnatype voor dat elders in de Antwerpse regio nog te vinden valt (Berchem, Deurne, Hoboken, Mortsel).

Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen wordt zeer gestileerd voorgesteld: frontaal, het hoofd neergebogen en in biddende houding met de handen voor de borst. De kapmantel is strak gereduceerd naar een omhullende vorm zonder weergave van plooienval. Onder de armen snoert hij in om pas onderaan terug iets uit te wijken. Net genoeg om zich visueel aangenaam te verbinden met het wereldbolvrmig voetstuk. Hierachter steken de punten van een omhooggerichte maansikkel scherp uit.
Bij veel van zulke beelden is een bijpassende console in scheepsboegvorm aanwezig.

De sculptuur hier werd geplaatst uit dankbaarheid omdat de buurt gespaard bleef van bominslagen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze werd ingehuldigd op 28 mei 1945 en later ingezegend door pater De Groeve, de eerste pastoor van de parochie van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart.

Het nu witte beeld werd vele malen overschilderd, de console vermoedelijk niet zo vaak.
Beeldhouwer ervan was Adolf Van Dongen uit Mortsel (1890-1969).

 

OLV Bid FvD 2006-10-30 8449 2 th

 

Foto Jan Janssens, 2006

 

  • [Stappaerts], 'De parochies extra-muros anders bekeken (10): Mijn naam is Jozef, Jozef Posenaer. Olie op doek', in: 'Parochieblad Borgerhout (O.-L.-Vrouw van het H. Hart)', 26 april 2006.

 


 > volgende