2180 Antwerpen gevelbeelden (foto)


 

vkb1.1887 AugustScheyvaertslaan66 c96
vkb1.1887 - Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart - August Scheyvaertslaan 66, Jozef De Weerdstraat
(Ekeren centrum)

 

"Aan het hoekhuis Jozef De Weerdstraat en August Scheyvaertslaan 66 hangt een groot wit Mariabeeld. Het beeld is getooid met een kroon en een zichtbaar Hart van Maria. … Bij de inwijding van al de veldkapelletjes in de straten van Ekeren in 1943 vonden de bewoners van de August Scheyvaertslaan dat hun straat ook voorzien moest zijn van een kapelletje. … Er werd een geldomhaling bij de inwoners in de straat gedaan en de som was zo groot dat men besloot een beeld te laten maken in plaats van een kapelletje." [Hermine Johnson-De Wagter 2002]

 

Foto: Hermine Johnson-De Wagter, 2002

 

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 


 

vkb1.1401 gevelnis Google
vkb1.1401 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - De Beukelaerlaan 54
(Ekeren centrum)

 

De huisgevel op de hoek van deze woning uit 1930 is voorzien van een zwaar geprononceerde maar kleine gevelnis. Hierin staat een wit beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind van het type 'Moeder Gods'. — [WS]

 

Foto: Google Street View, 2013

 


 

Kapelsesteenweg235 G2013 d96
vkb1.0901 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Kapelsesteenweg 235
(Ekeren-Donk)

 

OLVKVredetypeVlierstraat Bth
Zie: Tabakvest 47 voor een bespreking van dit type en een overzicht van vergelijkbare beelden. — [WS]

 

Foto:: Google Street View, 2013

 


 

2002-12-25 8475c961
vkb1.1157 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Kapelsesteenweg 353
(Ekeren-Donk)

 

Aan de ingang langs de Kapelsesteenweg van een vrijstaand landhuis in neo-renaissancestijl werd een Mariabeeld in een eenvoudig boomkapelletje geplaatst. Het witte gestileerde beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind dateert qua stijl uit de periode van ca. 1930-1940, maar werd mogelijk in of kort na de Tweede Wereldoorlog hier opgehangen. — [WS]

 

Foto: WS, 2002

 

Landhuis Hooghuis (De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed)

 


 

09190005 c961
vkb1.0866 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Kapelstraat (zgn. 'Mariaplein')
(Sint-Mariaburg)

 

Op het Sint-Mariaburgse zgn. 'Mariaplein', officieel de Kapelstraat, d.i. de samenkomst van de Edward Caertsstraat en Willy Staeslei, werd in 1930 een voor deze wijk belangrijk beeld geplaatst. De Onze-Lieve-Vrouw met Kind kwam immers op de locatie van de uit 1897 daterende (gesloopte) eerste kapel van de nieuwe woonkern. Het monument was een geschenk van de maatschappij Antverpia aan de gemeente Ekeren, het werd ingezegend op 11 mei 1930 door Mgr. Van Cauwenberg.

 
De traditioneel opgevatte sculptuur, renaissancistisch van inspiratie, stelt een staande Onze-Lieve-Vrouw met Kind op de linkerarm voor. Maria draagt kroon en scepter, Jezus een rijksappel.
Het beeld is vervaardigd uit witte hardsteen (Euville?) en bezit een veelhoekige voetplaat. Het rust op een als pijler verhoogde arduinen sokkel en is omgeven door een bloemenperkje. Aan voorkant van de pijler staan Latijnse inscripties, bovenaan 'SANCTA / PARENS / SALVE' en lager 'HUJUS PAROCHIAE / HOC FUITARA / HIC FOCUS 1897' (In deze parochie stond hier het eerste altaar; hier werd het heilig vuur ontstoken); achteraan een Nederlandse inscriptie 'OPGERICHT DOOR DE / Mpij ANTVERPIA 1930'.
Een zekere De Visser (geen gegevens bekend; misschien J. Devisscher, een in 1899 in Antwerpen wonende beeldhouwer?) zou de maker van het beeld zijn. — [WS, met dank aan Anne-Mie Havermans]

 

Foto: Anne-Mie Havermans, 2006

4426 226171950 BD96

'Mariaburg. Mariaplein', Foto "Tyl", Uitgave Gérard Moerbeek, Sint-Mariaburg - Prentbriefkaart, ongedateerd (jaren 1960), verz. WS

 


 

vkb1 1392 03 c96
vkb1.1392 - Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes - Kloosterstraat 82 (Onze-Lieve-Vrouw van Lourdesinstituut)
(Ekeren-centrum)

 

Aan de grote muur aan de straatkant van het Onze-Lieve-Vrouw van Lourdesinstituut in Ekeren-Centrum werd in 1944 een beeld van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen geplaatst. Het was een geschenk aan de school van de heer Frans Melis, die het persoonlijk meebracht uit Lourdes. Op 13 februari 1944 gebeurde de inzegening.
Bij de verbouwingen aan de school in 2002 zou rekening worden gehouden met deze 'Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes', men zou het beeld aan de gevel bewaren en opknappen, wat gebeurde. — [WS]

 

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 

Foto: Hermine Johnson-De Wagter, 2002

 

> Google Street View

 


 

vkb1 1393 02 c96
vkb1.1393 - Onze-Lieve-Vrouw - Lange Sterrestraat 10
(Ekeren centrum)

 

Bij een verbouwing in 1935 werd naast het optrekken van een verdieping tevens een veelhoekige nis boven de garagepoort voorzien. Ze past naar vorm perfect voor het erin opgestelde beeld van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart. De sluitsteen bovenaan is afgewerkt met drie witgekleurde rozen.

 
Het beeld lijkt sterk op de voorstellingen van de 'Tedere Moeder' dat in die jaren opgang maakt, maar hier draagt Maria geen Kind. Met haar rechterhand op de borst omlijst ze het erop aangebrachte symbolische hart, haar andere hand rust op haar schoot. — [WS]

 

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 

Foto: Hermine Johnson-De Wagter, 2002

 


 

293-S-00001 2004 0001 c96
vkb1.1646 - Christus aan het kruis (verdwenen) - Markt (Sint-Lambertuskerk)
(Ekeren centrum)

 

Een nu verdwenen Christusbeeld, vervaardigd door Jacobus Johannes Van der Neer (1757-1838), staande "achter de kerk te Eeckeren in Franschen steen, en ten geschenke gegeven door Jonkheer Moretus" wordt vermeld door Pieter Jozef De Cuyper in een handschrift 'O. L. Vrouw- en heiligenbeelden te Antwerpen'. [dilis-decuyper-1925: 359]. Het werd het eertijds opgericht bij de (nu nog bewaarde) grafkelder van de familie Plantin-Moretus op het kerkhof achter het koor van de Sint-Lambertuskerk. Naderhand verhuisde het kruis met Christuscorpus naar een andere locatie aan de kerk.

Het beeld is vernietigd, het werd door de bouwaannemer in de jaren 1970 opgeruimd en op de afvalcontainer geworpen. [pers. med. van A. Van den Wyngaert aan WS, 18/11/2008; deze bezit een eigen opname (foto) van het nog op grond liggend Christuscorpus]. — [WS]

 

  • [Pieter Jozef  De Cuyper], 'O. L. Vrouw- en heiligenbeelden te Antwerpen', in: Em. Dilis, 'De gebroeders De Cuyper, Antwerpsche beeldhouwers (1807-1883)', 'Bijdragen tot de geschiedenis', 16 (1924-1925) 4-5, p. 358-360 (bijlage 3).

 

Foto: detail uit prentbriefkaart, 'Le Christ de l'église', Nels (serie 71 nr. 48), Bruxelles (ca. 1901) - exemplaar Universiteitsbibliotheek UGent

Zie idem prentbriefkaart, in gebruik in 1901: 'Eeckeren. Le Christ de l'église', Nels, Bruxelles - Serie 71, nr. 48; Gereproduceerd in 'Ekeren in oude prentkaarten. Waarin opgenomen afbeeldingen van Donk, Hoogboom en St.-Mariaburg', Zaltbommel, 1977, nr. 7. "De Sint-Lambertuskerk. Het kruisbeeld stond eertijds tegen het koor. Deze opname dateert uit het jaar 1901".

 


 

Markt2 Ekeren G2013d96
vkb1.1656 - H. Georgius - Markt 2 (huis zgn. 'Sint-Joris')
(Ekeren centrum)

 

Geveltop met in nis een beeld van Sint-Joris die de draak velt. Het pand werd tussen 1900 en 1907 historiserend verbouwd, het beeldje moet uit die periode dateren.

 

> Woonhuis Sint-Joris (De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed)

 

Foto: Google Street View

 


 

Oudebaan1 Donk G2013 d96
vkb1.1158 - Onze-Lieve-Vrouw (?) - Oudebaan 1a
(Ekeren-Donk)

 

Nabij de hoek met de Kapelsesteenweg, aan de kant van Kapellen, bevind zich een dieper gelegen vrijstaande woning. In een kleine gevelnis boven de inkomdeur staat een beeldje. — [WS]

 

Foto: Google Street View

 


 

2002-12-25 8482c96
vkb1.1156 - Onze-Lieve-Vrouw - Pastoor Goetschalckxstraat, Prinshoeveweg 38
(Ekeren-Donk)

 

Een eerste beeld werd door de bewoners-eigenaars geplaatst omstreeks 1948 bij het betrekken van de woning. Dit beeld kwam uit een huiskapel van het hof Baillet-Latour. Omdat dit voor een interieur bedoelde beeld door buitenplaatsing stuk raakte, werd het na verloop van tijd vervangen door een nieuwe Madonna, afkomstig van de zolder van een buurvrouw.
Na nogmaals aftakeling kwam er een derde - het nu bestaande - beeld. Het werd geschonken door de religieuzen van de Sint-Jozefschool aan de Prinshoeveweg. Om verval te voorkomen wordt deze Onze-Lieve-Vrouw jaarlijks beschermend (wit) geschilderd.

Op 1 mei wordt ze versierd met de eerste bloempotten, gevuld met blauwe lobelia's en rode pelargoniums. [Medegedeeld door mw. Jacques Verdonck-Huybrechts, eigenares, 2002-12-25]. — WS

 

Foto: WS, 2002

 


 

Schepersveldlei84 G2009 d96
vkb1.1889 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Schepersveldlei 84
(Sint-Mariaburg)

 

"Dit Mariabeeld van Roger Vanbeselaere werd geplaatst in een daarvoor voorziene nis in de gevel van Schepersveldlei 84. De woning werd gebouwd door Hugo Leysen, de kleinzoon van de beeldhouwer, naar plannen van zijn vader, de Mariaburgse architect Jos Leysen (°1914)" [Anne-Mie Havermans, 'Wie zaait zal maaien. Antverpia en Sint-Mariaburg', Antwerpen, 2007, p. 75]

 

Roger Vanbeselaere (1882-1966)

 

Foto: Google Street View

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.1395 - Onze-Lieve-Vrouw (verdwenen) - Schoonbroek 60
(Ekeren)

 

Een door de vorige bewoners aangebracht Mariakapelletje was in 2002 nog tegen de gevel aanwezig boven het zijpoortje. Het beeldje zelf zou weggenomen zijn omstreeks 1995 en in privébezit bewaard zijn.

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 


 

vkb1 1399 02 c96
vkb1.1399 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Schriek 188
(Ekeren)

 

Een afgeschuinde gevelhoek van een uit de oorlogsjaren 1914-1918 daterende woning werd omstreeks 1935 door de nieuwe eigenaars voorzien van een luifel en console om een Madonna op te plaatsen.
In deze periode van nieuwe oorlogsdreiging koos men voor een Moeder Gods als 'REGINA PACIS' (Koningin van de Vrede), zoals op de voetplaat staat te lezen. De staande Onze-Lieve-Vrouw met Kind lijkt vervaardigd uit natuursteen. Maria met nimbus draagt het Jezuskind beschut binnen haar opengeslagen mantel op de rechterzijde.

 

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 

Foto: Hermine Johnson-De Wagter, 2002

 


 

vkb1.1890 gevelnis Google
vkb1.1890 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Van De Weyngaertlei 22
(Sint-Mariaburg)

 

Boven de inkomdeur van een rijwoning, in een gevelnis.
Het kleiine beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind lijkt van het type H. hart van Jezus. — [WS]

 

Foto: Google Street View

 


 

VdWplein kerkportaal G2013 dc96
vkb1.1408 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Van De Weyngaertplein
(Kerk Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand)
(Sint-Mariaburg)

 

Een beeld in het timpaan van het portaal van de parochiekerk.

 

Foto: Google Street View

 


 

HHartbeeld foto1947 c96
vkb1.1136 - Christus - Van De Weyngaertplein
(Sint-Mariaburg)

 

Op het Van De Weyngaertplein in Sint-Mariaburg kwam er in 1931 een Heilig Hartbeeld op initiatief van de plaatselijke 'Katholieke Vereniging'. De inzegening ervan gebeurde op 14 juni 1931 door Mgr. Crets, Generaal Abt der Norbertijnen van Averbode,
Het is één van de versies naar ontwerp van de Franse beeldhouwer Jules Déchin (1869-1947), die zijn model op een Parijse tentoonstelling voor hedendaagse kunst in 1922-1923 presenteerde. Het Sint-Mariaburgse beeld werd gegoten in de werkhuizen Provoost in Tourcoing (Frankrijk).

De sculptuur bezit een bollende voetplaat en rust op een sokkel in baksteen en natuursteen waarbij de verbrede basis tevens plantgoed kan bevatten. Vooraan op de sokkel is in witte natuursteen een monumentaal kruis aangebracht. Dit bouwwerkje was een ontwerp van architect Eduard Bilmeyer en H. Claes. Het monument staat momenteel opgesteld in een grasperk maar nog in 1947 (zie historische foto) was het omgeven door een groenaanplant.

In 2008 werd het metalen beeldhouwwerk grondig gerestaureerd en kreeg het een vergulding met bladgoud.

 

Foto: anno 1947

> Google Street View

 

  • LVB [Ludo Van Bouwel], "Heilig Hartbeeld glanst als in zijn gloriejaren", 'Gazet van het Nieuw Kwartier', 23 (2008), 99, september 2008, p. 5.

Heilig Hartbeeld glanst als in zijn gloriejaren

Nadat de stad Antwerpen vroeger het monument van de gesneuvelden van de Laboureur naar het plein achter de kerk verplaatste en opkalefaterde, heeft de dienst Patrimoniumonderhoud van de stad Antwerpen nu het Heilig Hartbeeld grondig gerestaureerd op hetzelfde plein, eigendom van de stad.

Eerst werd het voetstuk gereinigd en hersteld. Nadien werd het metalen beeld zelf eerst met een beschermlaag bedekt, vervolgens met een tent omhuld. Geen Christostunt, zoals sommigen dachten. In die tent heeft Nicky Vergouwen meer dan drie weken lang het beeld met stripjes bladgoud overplakt. "Het bladgoud komt uit Duitsland, is 23,75 karaat, in velletjes van acht bij acht centimeter. Een pakje van 25 velletjes kost tussen de 20 en 25 euro. Ik heb 36 pakjes gebruikt", vertelde Nicky aan de GVA-verslaggeefster.

Momenteel komt het beeld minder tot zijn recht omdat de bomen rond het grasperk het uitzicht belemmeren. In de winter, als de bladeren gevallen zijn, zal het in volle glorie schitteren. Inwoners van boven de 75 herinneren zich nog vaag hoe het er in de jaren '30-40 uitzag.

Voor alle duidelijkheid meldde de Kerkfabriek dat zij niets te maken heeft met dit mooi vergulde beeld. De Kerkfabriek van Sint-Mariaburg is enkel verantwoordelijk voor het kerkgebouw. De restauratiewerken van de kerk worden voor 90% gesubsidieerd door de stad Antwerpen, de gemeente Brasschaat en de Vlaamse Gemeenschap. Voor de overige 10% staat de parochie zelf in en dat is heel wat!

Zonder steun van vele parochianen en sympathisanten zou de restauratie van de kerk niet mogelijk zijn. De Kerkfabriek is daar dankbaar voor en rekent op verdere financiële steun om de restauratie te kunnen voltooien tegen de viering van het honderdjarig bestaan van het neogotisch gebouw in 1911.

Hopelijk heeft de dienst Patrimoniumonderhoud van de stad Antwerpen al opgemerkt dat op de Grote Markt 13 in Antwerpen bovenop de trapjesgevel van een patriciërswoning het gouden beeld van het vosje helemaal afgebladderd is. Dat beeld is voor de Mariaburgers van grote waarde, want destijds vervaardigd door de bekende beeldhouwer Jean De Schutter uit de Karel De Wintstraat 18. — LVB

 


 

Ekeren 03 0001 c96
vkb1.1888 - Onze-Lieve-Vrouw - Veltwijcklaan
(Ekeren)

 

De kapel van de Bist of “Bistkapel”

Wanneer men de Veltwijcklaan in de richting van het station afwandelt bemerkt men aan de rechterzijde een kapel. Zij ontleent haar naam aan het feit dat zij tot juist voor de eeuwwisseling in het gehucht De Bist stond.

Hoe oud de Bistkapel is weet men niet met zekerheid. De Ekerse heemkundigen, wijlen Frans Bresseleers en Hendrik Kanora, meenden te weten dat dit bedeoord dateert uit 1606, maar ook zij veronderstellen, net als wijlen Pastoor Goetschalckx in zijn werk “Kerkelijke geschiedenis van Ekeren” dat de kapel reeds van voor 1600 bestond.

De Bistkapel heeft vroeger gestaan nabij het Ekers station, ten oosten van de inmiddels verdwenen bareel, aan de samenloop van de Veltwijcklaan en de O.L. Vrouwestraat. In 1897 werd ze afgebroken en terug opgebouwd in de Hofstraat, de huidige Veltwijcklaan, tegenover het kasteel van Jonker Moretus-Plantin <1> (thans Antwerp International School). De grond waarop de nieuwe heropgebouwde kapel staat was eigendom van jonker Moretus, die de grond in 1878 van de erfgenamen De Robiano had gekocht.

De reden van verplaatsing was dat in 1853 bij de aanleg van de spoorweg Antwerpen-Rotterdam de kapel een belemmering zou zijn geweest. Zo groot zal die belemmering niet geweest zijn, want de kapel werd pas in 1897 verplaatst.

Er was toen ook een meningsverschil tussen de parochie Sint-Lambertus en de nieuwe parochie Sint-Mariaburg. De Heer Van den Weyngaert (stichter van Antverpia) wilde de kapel op Mariaburgs grondgebied houden, maar Jonker Moretus kreeg de gemeenteraad achter zich, zodat de kapel op Ekers grondgebied kwam te staan.

In oktober 2001 werd de kapel volledig heropgeschilderd door de 18-jarige Wouter Claessens, zoon van Kris Claessens en Bernadette Grillet uit de Leerhoeklaan. Geheel alleen heeft hij er 3 weken aan gewerkt, muren geschilderd in sober wit, ijzeren hekken en kaarsenhouders in zwart. Het altaar werd ook zeer mooi geschilderd, het zou in feite helemaal gerestaureerd moeten worden maar de nodige financiële middelen ontbreken. Zoals we merken zijn er nog idealistische jongeren. Wouter is er een sprekend voorbeeld van.

Het Mariabeeldje werd ook volledig gerestaureerd en in zijn oorspronkelijke staat hersteld.

De kapel wordt nu onderhouden door de naaste buren en voorzien van verse bloemen en kaarsen, met geld van offerende mensen. Bij mijn laatste bezoek stonden er prachtige verse rozen en een kaarsenhouder vol brandende kaarsen.  De kapel wordt nog steeds druk bezocht door vele biddende mensen. Zij is nog steeds eigendom van de erfgenamen van Jonker Alexius Moretus-Plantin.

 

<1> Jonker Alexius Moretus-Plantin. Geboren  te Ekeren op 06.10.1844 – overleden te Roosendaal (Nederland) op 08.10.1914.


[Hermine Johnson-De Wagter, "Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren", Ekeren, 2002, p. 2-3, met afb.]

 


 

Veltwijcklaan115 G2013 c96
vkb1.1394 - Onze-Lieve-Vrouw - Veltwijcklaan 115
(Ekeren)

 

Omstreeks de bouwperiode van het huis, de jaren 1930 werd in een nis tussen de ramen van de eerste verdieping een beeld van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen geplaatst. Waarom het beeld er kwam is niet geweten.

 

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 

Foto: Google Street View

 


 

vkb1 1396 02 c96
vkb1.1396 - Onze-Lieve-Vrouw - Veltwijcklaan 170
(Ekeren)

 

Bij de bouw van de woning in de jaren 1930 werd een gevelhoek afgeschuind en voorzien van een luifel en console. In deze hoeknis staat vandaag een klassiek wit en lichtblauw geschilderd beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes. Er is geen verlichting voorzien.

 

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 

Foto: Hermine Johnson-De Wagter, 2002

> Google Street View

 


 

vkb1 1397 02 c96
vkb1.1397 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Veltwijcklaan 48
(Ekeren)

 

TedereMoederA DSCF6594 tr3 thDe vroegere hovenierswoning van kasteel 'De Oude Eik' werd vanaf 1947 bewoond door de familie De Herdt-Malfliet die er een bloemenzaak in openden. Boven de ingangsdeur lieten zij een nis aanbrengen waarin een 'Moeder Gods' werd geplaatst. Momenteel onderhouden de nieuwe uitbaters deze Madonna met goede zorg, ze wordt door hen regelmatig opgepoetst en bijgeschilderd.

 

(Bron: Hermine Johnson-De Wagter, 'Liefde gaf u duizend namen: Kapelletjes en Mariabeelden in de parochiefederatie Ekeren', Ekeren, 2002).

 

Foto: Hermine Johnson-De Wagter, 2002

> Google Street View