2600 Antwerpen gevelbeelden (foto)

 

vanvaerenbergstr a-sterckxstr c96
vkb1.1231 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Arthur Sterckstraat, Van Vaerenberghstraat

 

Dit beeld verhuisde in de periode voor 1995 naar de Sint-Hubertuskerk, omwille van de herinrichting van het hoekpand tot moskee. Het werd heropgesteld naast het kerkportaal aan de Victor Jacobslei. Inmiddels verdween het daar ook. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

2006-10-30 8439 c96
vkb1.1138 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Auwersstraat 49

 

Een door beeldhouwer Jef Jacobs (1905-1978) gesigneerd hoogreliëf met voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw met Kind was op de eerste verdieping van deze gevel aangebracht. Het werk dateerde vermoedelijk uit de jaren 1940-1950. In 2006 was het nog aanwezig, het kon niet meer worden weergevonden in 2009.

Maria staat op een wolkendek en draagt het tegen haar zij aanleunende Jezuskind met de rechterarm. Enkel Maria draagt een nimbus. — [WS].

Zie ook de Madonna aan de Florent Bauduinstraat 59

 

• Gesigneerd 'Jef JACOBS' op de wolken, vooraan onder.

 

Foto's WS, 2001, 2006

2002-10-01 IMG 7428c96

 


 

2003-02-16 IMG 9046 c96
vkb1.1177 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Batkinstraat, Weidestraat 30A

 

Dit natuurstenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind op de linkerarm is aangebracht op de afgeschuinde hoek boven de inkomdeur. Het rust op een natuurstenen console met gestileerde bloem en de nog amper leesbare vermelding 'Vrede'. Erboven is een klein stenen baldakijn aangebracht, versierd met een kruisjesmotief. Het geheel is te dateren na de Eerste Wereldoorlog (ca. 1920-1930). Het kopje van het Kind was al afgebroken in 2003. — [WS]
 

Foto WS, 2003

veldstraat30a batkinstraat c96

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

beernaertstraat23 c96
vkb1.1681 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Beernaertstraat 23

 

Enkel de console resteerde nog in 2009 (Google Street View). Misschien is de tekst 'AVE MARIA' hierop nog wel aanwezig. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

Belpaire Gro-stwg darimont 05 c96
vkb1.0898 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Belpairestraat, Grotesteenweg

 

Dit beeld is in 1988 verdwenen bij de sloop van het pand voor de verbreding van de Grotesteenweg. <noot 1>

Op de hier getoonde dia is een signatuur rechts op de voetplaat herkenbaar '(onleesbaar) GERRITS'. Vermoedelijk was het een werk van Bruno Gerrits (1881-1971). — [WS]

 

 

  • <noot 1> "Bij K.B. van 5 september 1909 werd een volledige verbreding, tot 25 m intra en 50 m extra muros, vastegelegd: de verbredings- en herprofileringswerken intra muros waren pas in 1990 voltooid, waarbij de volledige O.-bebouwing tussen Boomgaard- en Vredestraat werd geloopt." [Bouwen 3ND 1992, p. 100]

 

Foto: dia Darimont, 1984: de sculptuur (op console en met devotielantaarn eronder), zijzicht naar Belpairestraat - verz. VKB

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.0619 - Onze-Lieve-Vrouw (verdwenen) - Belpairestraat 31

 

Van 1875 tot na 1902 was hier een Onze-Lieve-Vrouwebeeld aanwezig, het verdween tussen 1902 en 1922 (cf. Thyssen). — [WS]

 

 

  • Sint-Willibrordusparochie (Berchem) (bestaande beelden)
    Ridderstraat (lange). – 400. O. L. Vrouw, geplaatst op 1 Mei 1875. [Thyssen 1902, p. 376].

 

  • Sint-Willibrordusparochie (Berchem) (verdwenen beelden)
    Belpairestraat (Ridderstraat - Lange). - 523. O.L. Vrouw geplaatst op 1 Mei 1875 op het n.31. [Thyssen 1922, p. 307].

 


 

2004-06-24 Img 8297 c96
vkb1.0322 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Belpairestraat 76

 

In 1898 werd in de Belpairestraat het rijhuis nr. 76 opgetrokken, in de plannen was op de tweede bouwlaag een centrale gevelnis voorzien. Hierin kwam een Onze-Lieve-Vrouw met Kind, in de toen wel meer voorkomende voorstelling van 'Onze-Lieve-Vrouw van het H. Hart van Jezus', een mariale voorstelling die een uitbreiding vormde op het traditionele thema van Maria Onbevlekt Ontvangen.

 

Waar veelal de 19de- en 20ste-eeuwse voorstellingen van de 'Onbevlekte Ontvangenis' - vooral na de Lourdesdevotie vanaf 1858 - alleen de heilige Maagd met gespreide armen presenteren, wordt hierbij teruggegrepen naar een ouder type, een Moeder Gods die het kwaad (de erfzonde) overwint. Maria draagt het jonge Kind op de arm en staat op een wereldbol die omslopen wordt door de slang uit het Paradijsverhaal. Anders dan Eva - die inging op de raad van de slang om de appel van de boom van goed en kwaad te plukken - vertrapt Maria met de naakte voet de kop van het serpent (met veelal een appel in de bek, niet hier). Als overwinnares van het kwaad krijgt ze daarom de rol van nieuwe Eva toebedeeld, vrij van erfzonde, vandaar 'onbevlekt', d.i. zonder smet van de erfzonde geboren.

 

In de combinatie met het H. Harttype wordt slechts summier verwezen naar deze Onbevlekte Ontvangenis-iconografie. Het wereldbolvormig voetstuk is dikwijls sterk gereduceerd tot een bolsnede met wolkjessuggestie en de slang haast onzichtbaar geworden voor de niet-kenner, of soms gewoon vergeten. Prominent is daarentegen de voorstelling van het Heilig Hart. Dit wordt dubbel gepresenteerd, door zowel Moeder als Kind. Beiden wijzen dit op Jezus' borst symbolisch voorgestelde hart aan, het Kind wijst bovendien nog naar zijn Moeder en duidt zo haar rol als bemiddelares tussen God en mensheid aan.

2004-06-24 Img 8296 c96

De basisvoorstelling van Onze-Lieve-Vrouw van het H. Hart onstond in Frankrijk in 1861 onder stimulans van pater Chevalier in Issoudun, maar gaf kort nadien aanleiding aan tal van varianten. De oudste types uit 1861 en 1868 legden andere klemtonen. Zo werd aanvankelijk Jezus als jongeling en niet als peuter voorgesteld en stond hij frontaal voor zijn Moeder, een niet onaanzienlijk verschil in de afhankelijkheidsrelatie tussen beiden. Niet onbelangrijk bij deze vroegste vormen is de midden 19de-eeuwse bijzondere belangstelling voor de 'Onbevlekte Ontvangenis', bijzonder in het licht gesteld door de dogmaverklaring in 1854. De oudste beelden leunen dan ook sterk aan bij deze voorstelling, Maria wordt hier met gespreide armen getoond, net als bij de Lourdes-beelden. Het beeld van de Belpairestraat hoort thuis in de latere versie ontstaan ca. 1875, varianten die opnieuw aansluiten bij de Moeder Gods-beelden met het op de arm gedragen Jezuskind.

In het Antwerpse werd het H. Harttype welkom onthaald door de Borgerhoutse kloostergemeenschap van de Missionarissen van het H. Hart, die vanaf 1886 voor een plaatselijke stimulering van deze devotie zorgden, voornamelijk tref je daarom bij Antwerpse gevelsculpturen het laatst ontstane type aan. — [WS]

 

Foto's WS, 2004

 


 

bikschotelaan11haachtstraat c96
vkb1.0307 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Bikschotelaan 11, Haachtstraat

 

In de Haachtstraat is een plantsoentje uitgespaard van de tuin behorend bij de hoekwoning Bikschotelaan nr. 11. Tussen enkele heesters is hier een eenvoudig madonnamonumentje opgericht. Het witte beeld van de Moeder Gods is gepresenteerd op een natuurstenen gemetste volume, een klein muurtje waarin een betonnen luifel en console werden aangebracht.

Het geheel dateert vermoedelijk uit de jaren 1960.
De reden van oprichting en de vervaardiger van het beeld zijn niet gekend. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

> Google Street View

 


 

Bikschotelaan31 c96
vkb1.0811 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Bikschotelaan 31

 

Aan de gevel van de Bikschotelaan 31 werd in 1957 door de eigenaar een gekleurd keramieken hoogreliëf met voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. Het plaket kwam er na een gedane belofte, de locatie was voozien door architekt Guido Hopchet.
De Madonna werd ingezegend door pastoor Laureys van de parochie van het Heilig Sacrament (Groenenhoek).

Op de in de hoogte uitgevoerde rechthoekig tegel wordt Maria, staand en halflijfs afgebeeld op een oningevulde achtergrond. Ze draagt haar Kind op de linkerarm; Jezus omvat een druiventros met beide handen. Beiden worden voorgesteld met een aureool.
Kenmerkend voor de periode van ontstaan is het spaarzame gebruik van kleur en de vale tinten. Er is enkel gebruik gemaakt van blauw voor de mantel van Maria en de druiventros, okerachtige tinten vullen de rest: de incarnaten, aureolen en achtergrond.

Nog in 1972 brandde er gans het jaar door een devotielicht bij deze Madonna.

Het werk werd door de eigenaar destijds aangekocht bij het huis Somers in Antwerpen; een signatuur is niet zichtbaar maar als maker wordt een zekere 'Tegelen' (?) vooropgesteld.

 

  • F.V.D.V. [Ferdi Van de Vijver], 'Gevelbeeld Bikschotelaan 31 Berchem', in 'Heemkundig Handboekje - Gitschotelbuurschap vzw', 20 (1972), 4, p. 23. - (Met dank aan Gaston Van Bulck voor de brongegevens)

 

Foto Gaston Van Bulck, 2006

 


 

2006-11-07 dscf8972 c96
vkb1.1562 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Bikschotelaan 126

 

Naast de inkomdeur van deze woning is een natuurstenen reliëf met voortstelling van Onze-Lieve-Vrouw met Kind in een gemetste nis aangebracht. Het werd daar geplaatst bij de bouw van het huis in 1956.

Maria en Jezus zijn in buste afgebeeld, Maria frontaal, haar Kind in profiel.

De sculptuur is niet gesigneerd, maar de huidige huiseigenaar, nog de originele opdrachtgever voor het werk, vernoemt spontaan Staf Van Sintjan (Vansintjan, Van Sint-Jan) (1900-na 1980(?)) als maker. — [WS; met dank aan de heemkring 'Gitschotelbuurschap' voor de documentatie].

 

Foto: WS, 2006

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.0612 - H. Rochus (verdwenen) - Boomgaardstraat

 

Ergens in de Boomgaardstraat werd in 1866 een Sint-Rochusbeeld van de hand van beeldhouwer L. Truyman geplaatst. Het verdween er evenwel al in het eerste kwart van de 20ste eeuw.

Van de 19de-eeuwse beeldhouwer L. Truyman zijn geen verdere gegevens bekend.

 
Van de talrijke in de 19de eeuw geplaatste beelden die deze heilige voorstelden resten er nog slechts enkele in het Antwerpse straatbeeld. Rochus - als beschermer tegen besmettelike ziekten - verdween samen met de herinnering aan de talrijke epidemieën die de bevolking eertijds plaagden. Stilaan betere woonomstandigheden en ingrijpende gemeentelijke hygiënische maatregelen, het overwelven van ruien en leggen van riolering, maakten pas na 1867 aan choleraplagen een eind. — [WS]

 

 

  • Sint-Hubertusparochie (Berchem)
    Boomgaardstraat. – 403. H. Rochus: Beeltenis, in 1866, door L. Truyman gebeiteld. [Thyssen 1902, p. 377]

 

  • Sint-Hubertusparochie (Berchem)
    Boomgaardstraat - 513. H. Rochus (1866) door L. Truyman, sinds eenige jaren verdwenen. [Thyssen 1922, p. 303]

 


 

boomgaardstraat310 c96
vkb1.1442 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Boomgaardstraat 310

 

Dit beeld van 'Onze Moeder', zoals op de console is vermeld, is onmiskenbaar een werk van Bruno Gerrits; het is namelijk identiek aan dat van de pastorie van de H. Geest aan de Mechelsesteenweg 135 (op het voetstuk na). (Zie ook Richardstraat)

Het was aangebracht aan de gevel van een gewone kleine rijwoning gelegen tussen de Auwersstraat en de Weidestraat (zie Google Street View, de gevel met de witte gelazuurde tegels). In 1999 was het al verdwenen. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

cameliastraat10 c96
vkb1.1443 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Cameliastraat 10

 

Deze Madonna was bij een plaatsbezoek in 1999 al niet meer aan de gevel aanwezig. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

2011-07-17 DSCF5342 c96
vkb1.0472 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Cogels-Osylei 2-4, Tramplein

 

De hoek van het Tramplein, waar Cogels-Osylei en Transvaalstraat samenkomen, wordt visueel sterk gemarkeerd door een architecturale groep van drie woningen als geheel opgevat. Het gebouw aan de hoek met de Cogels-Osylei bezit een ronde hoekerker met nis, waarin een meer dan levensgrote staande Onze-Lieve-Vrouw met Kind op de linkerschouder staat opgesteld.

De witstenen sculptuur wordt overluifeld door een in steen uitgehouwen neogotisch baldakijn en komt fraai tot haar recht op de goudmozaïekachtergrond van de nis.

 

De voorstelling is een Moeder Gods met als titel 'Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand', een op een Byzantijns 'Lijdensicoon' teruggaande voorstelling.
Zowel Maria als Jezus dragen een aureool gecombineerd met kroon. Bij Maria gaat de aureool bovenaan over in een breed aangezette, lage kroon; bij Jezus is het een minikroontje in de top van de aureool. Moeder en Kind worden geflankeerd door knielende engelen, die in de ronding van de nisomlijsting plastisch zijn uitgewerkt. Rechts de engel Gabriël met het kruis van de Passie, links de engel Michaël, die andere passievoorwerpen draagt: lans, nagels en spons.

2011-07-17 DSCF5336 c96 

De beeldhouwer heeft bij de uitwerking van deze voorstelling iets van het geabstraheerde grafische van het schilderij overgenomen. Maar alleen in de behandeling van handen en kleding, de aangezichten zijn klassiek realistisch uitgevoerd.
Onder de voorstelling is in een mozaïekveld op de erker de betiteling in een stenen tekstband weergegeven, men leest er de oude benaming 'O-L-Vrouw van / Ged-Bijstand' (Onze-Lieve-Vrouw van Gedurige Bijstand).

 

Deze drie gebouwen werden in 1901 in neo-Vlaamse renaissancestijl opgetrokken naar een ontwerp van Frans Van Dijk (1853-1939). Het beeld werd in dezelfde periode geplaatst en is van de hand van Josuë Dupon (1864-1935). — [WS]

 

Foto's: WS, 2011

> Google Street View

 


 

2017-05-23 dsc 3881 c96
vkb1.0412 - H. Jozef - Cogels-Osylei 68 — Natuursteen, Jules Weyns ca. 1902-1903

 

Het neogotische herenhuis zgn. 'Den Sint Jozef' op de Cogels-Osylei 68, uit ca. 1902-1903 (gedateerd 1902 met gevelsteen) werd opgetrokken naar een ontwerp van architect Eduard Van Not. Op de erker is vooraan een nis uitgespaard waarin, onder een baldakijn, een beeld van de naamheilige staat opgesteld. Het rust op een console met (vermoedelijk) een monniksfiguur. Jozef, met nimbus, is voorgesteld zonder Jezuskind en draagt rechts een winkelhaak, links een lelietak.

Het witstenen beeldhouwwerk werd vervaardigd door Jules Weyns (1849-1930). — [WS]

 

 

  • Sint-Norbertusparochie
    Cogelslei. - 500. - Op de vooruitspringende loggia van het huis nr 68, in ogivalen stijl opgevat, prijkt een lief St Jozefbeeldje, onder een gebeeldhouwd verhemelte. [Thyssen 1922, p. 302]

 

> Google Street View

> Neogotisch burgerhuis Sint-Jozef (De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed) - Opm. WS: "ANNO 1903" moet zijn "ANNO 1902".

2017-05-23 dsc 3882 c96 2017-05-23 dsc 3887 c96

 Foto's WS 2017

2017-05-23 dsc 3885 c96 2017-05-23 dsc 3886 c96 anno1902

 


 

delescluzestraat34 c96
vkb1.1676 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - De Lescluzestraat 34

 

Deze Madonna met mantel in driehoekvorm is een serieproduct van na de Tweede Wereldoorlog. Er komen tal van varianten en afmetingen voor in het Antwerpse.

Hier was een klein beeld voor het bovenlicht van de huisdeur geplaatst. De opzetnimbus leek met lampjes te bezet. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 

TedereMoederB DSCF6541 s2 Blue th

 


 

2006-10-27 dscf8002 c96
vkb1.0586 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - De Lescluzestraat 39

 

In het bovenlicht van de inkomdeur van deze rijwoning is een vrij groot wit madonnabeeld geplaatst. De statische Onze-Lieve-Vrouw draagt het (geklede) Kind op de linkerarm. Het is een typisch werk voor beeldhouwer Alfons De Roeck (1896-1982). — [WS]

 

  • Op de verhoogde voetplaat leest men: 'Moeder aller menschen B.V.O.' (Moeder van allen mensen bidt voor ons).
  • Gesigneerd: 'A. De Roeck' op de voetplaat, links voor.

 

Foto: WS, 2006

 

Voor zijn eigen woning aan de Sint-Hubertusstraat 66 in Berchem maakte Alfons De Roeck een werk in dezelfde geest.

 


 

2006-10-27 dscf8026 c961
vkb1.0301 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - De Merodelei 12 (Klooster)

 

Tegen de hoektoren van het klooster van de 'Congregatie der Dochters van het Heilig Hart van Jezus', naast de Basiliek van het Heilig Hart, werd in 1890 een Madonna geplaatst. Het beeld is geïnspireerd op de 'Notre Dame de la Garde' van Marseille en werd vervaardigd door beeldhouwer Jules Weyns (1849-1930). Dat hier voor dit beeld werd geopteert hangt samen met de stichteres van deze congregatie, die in 1872 werd opgericht door Marie Deluil-Martiny uit Marseille.

Maria, gekroond, staat rechtop en draagt Jezus op de linkerschouder. Het zittende Jezuskind lijkt de voorbijganger te wenken.

Het voetstuk is kwart-bolvormig uitgewerkt. De sculptuur wordt overluifeld door een neogotisch architecturaal uitgewerkt baldakijn en rust op een neogotische met bladmotieven versierde console. Het geheel werd in witte natuursteen uitgevoerd.
Eronder is een eenvoudige lantaarn aangebracht die ook overdag brandt.

 

Opm.: De natuursteen lijkt de tijd slecht te doorstaan. Vermoedelijk is een te kleine maat ruwe kalksteen gebruikt en werd de limiet van de bruikbare harde kern overschreden. De meest vooruitstekenden delen van de sculptuur, te situeren aan de te zachte buitenkant van de steen, hebben sterk geleden. Maria's rechterhand is afgebroken, de rechtervoorarm en de voeten van het Kind zijn verdwenen en zijn gelaat is haast expressieloos geworden. — [WS].

 

(Thyssen 1902, p. 375; Thyssen 1922, p. 526)

 

Foto: WS, 2006

ND-de-la-Garde Marseille CDV c96ND-de-la-Garde Marseille CDV c962
 

Carte-de-visite met afbeelding van de immense 'Notre-Dame de la Garde' van Marseille (11,20 m hoog), een beeld ontworpen door Eugène Lequesne, geplaatst in 1870.

Een opname van fotograaf Baudouin uit 1869 (4/10/1869) in de ateliers van Christofle & Cie in Parijs. Let op de man die op het voetstuk poseert. - Albuminedruk (met weggeretoucheerd atelierinterieur) op carte-de-visiteformaat - uit de periode 1870-1880, verz. Wim Strecker

> Basilique Notre-Dame-de-la-Garde (Wikipedia)

2006-10-27 dscf8068 c962

Het boogveld boven de deur van het klooster (nr. 12) bevat een reliëf met in een banderol de spreuk 'oportet illum regnare' (zie: betekenis in Engelse vertaling). Onder een tentvormig baldakijn (getopt met kruis) is een wapenschild aangebracht met (konings)kroon, twee heilige harten en drie spijkers van de kruisiging. Het schild wordt omlijst door een afhangend lint waaraan een kruis hangt.

 

Foto: WS, 2006

 


 

2006-10-27 dscf8030 c96
vkb1.0623 - Christus - De Merodelei (Basiliek van het Heilig Hart)

 

De gevel van de 'Basiliek van het Heilig Hart' aan de De Merodelei in Berchem (opgericht in 1875-1878) bezit in het timpaan boven het hoofdportaal een voorstelling van Christus die zijn H. Hart toont, met er omheen andere voorstellingen hiermee in verband.

Het natuurstenen reliëf werd vervaardigd door het zeer productieve Antwerpse duo De Boeck en Van Wint.

 

Aan de gevel van het bijbehorende klooster werd een madonnabeeld aangebracht. — [WS]

 

(Thyssen 1902, p. 374-375; Thyssen 1922, p. 307-308)

 

Foto: WS, 2006

 

> Basiliek van het Heilig Hart (Berchem) (Wikipedia)

> Basiliek Heilig Hart en klooster - (Inventaris Bouwkundig Erfgoed)

 

 

Sint-Willibrordusparochie (Berchem) (bestaande beelden)
de Merodelei. - 526-527. Basiliek van het H. Hart. - 1° Welk is het grondgedacht geweest van den kunstenaar, die de basiliek bouwde? Niets anders dan de verheerlijking van het H. Hart van Jezus, onzen koning, geslachtofferd uit liefde tot ons. Ziehier hoe dit gevoel in al de bouwvormen uitgedrukt wordt:

Het tympaan van het voorportaal is versierd met een halfverheven beeldwerk, door De Boeck en Van Wint. Het verbeeldt den Zaligmaker, zijn H. Hart toonend, gelijk eertijds aan de H. Margaretha Maria. Aan de voeten van den Heiland ziet men vier waterbronnen, 't zijn de vier stroomen van het Paradijs, of beter nog, de heilzame bronnen der gratie, waarvan de profeet gewaagt. De twee Grieksche letters: Alpha en Oméga maken ons indachtig wat Jezus zegde: 'Ik ben het begin en het einde'. Wederzijds van Christus zijn geknield O. L. Vrouw en de H. Jozef; zij bidden voor Kerk en Vaderland, verbeeld door twee kleine gebouwen, welke zich in hunne nabijheid bevinden.

Boven de deur der basiliek, getuigt een opschrift de toewijding van het katholieke België aan het H. Hart:
SACROSANCTO CORDI JESU BELGICA DEVOTA.

Hooger nog, in den gevel. herinnert het vers:
S. CORDis D. N. JESU PRIMA BASILICA.
dat onder alle volkeren België de eer had, de eerste basiliek aan het H. Hart te mogen toewijden. [Thyssen 1922, p. 307-308]

 

2006-10-27 dscf8066 c96

In het interieur zijn in steen gebeitelde inscripties ingemetst. Een ervan memoriseert de namen van de medewerkers:
Bouwmeesters J. Bilmeyer en J. Van Riel
Aannemer der werken: P.J. Rooses
Beeldhouwers: De Boeck en Van Wint
Sieraadbeeldhouwers: F. en A. Van Tongerloo

 

Foto: WS, 2006

 


 

2006-10-27 dscf8053 c96
vkb1.1573 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - De Merodelei 18

 

In een nisje naast de inkomdeur van de rijwoning, iets voorbij de Basiliek van het Heilig Hart. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 


 

2001-08-03 Img 0068 c96
vkb1.0265 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - De Wittestraat 51

 

Tussen de inkomdeur en het raam van het rijhuis uit 1900 <noot 1> in de Berchemse De Wittestraat 51, is op een later moment een witstenen beeld van een 'tedere moeder' aangebracht.

Enkel Maria draagt een nimbus, Jezus wordt als wereldverlosser voorgesteld met een rijksappel in de hand.

Op het mooi gestileerde voetstuk leest men 'Ave' in een grafisch verzorgd lettertype.

Het beeld draagt kenmerken van stilering maar is toch nog vrij realistich opgevat, in het bijzonder bij de behandeling van de plooienval. De stand van de figuur in een s-vormige curve roept herinneringen aan een gotisch model op. Op stilistische gronden valt het werk te dateren in het midden van de 20ste eeuw. — [WS]

 

  • noot 1: volgens de mededeling van de bewoner in 2001

 

Foto: WS, 2001

 


 

0000 temp278 geen-afb
Onze-Lieve-Vrouw (onbepaald) - De Wittestraat 74

 

Een niet nader bepaald lievevrouwebeeld werd hier al in 1999 genoteerd. In 2009 was een klein (ca. 30 cm hoog) donkerkleurig beeldje tussen de inkomdeur en het raam van de rijwoning aanwezig (cf. Google Street View, 2009) — [WS]

 


 

2006-10-28 dscf8268 c96
vkb1.0309 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Diksmuidelaan 100

 

Het hoekgebouw van de Diksmuidelaan met de Lodewijk Van Berckenlaan, bezit aan de eerste straatkant een beeld van  Onze-Lieve-Vrouw met Kind op de eerste verdieping.

Maria, rechtopstaand draagt het geklede, jonge Jezuskind op de linkerschouder en reikt hem een symbolisch Heilig Hart aan.
Dit beeldtype komt veel voor en is omstreeks de eeuwwisseling van de 19de met de 20ste eeuw in Antwerpen populair.

De sculptuur bezit een licht bollend voetstuk dat overgaat in een veelhoek. Het staat opgesteld op een decoratieve console met curvende geometrische motieven en wordt overluifeld door een koepelvormig baldakijn met gelijkaardige decoratie. Naar deze decoratie te oordelen valt de plaatsing te situeren in de jaren 1920.

De sculptuur is reeds jarenlang aan haar lot overgelaten, overschilderingen van de steen bladderen in hoge mate af.

Op een prentbriefkaart van omstreeks 1930 is de vroegere situatie te herkennen. Wat nu een enkel gebouw lijkt was voordien een hoekhuis met winkel ('De Biekorf') en een aanpalend woonhuis opgevat als eenheidsbebouwing. De Madonna was reeds aanwezig op dit woonhuis, met luifel en console maar bezat geen lantaarn. — [WS].

 

Foto: WS, 2006

 


 

2006-10-30 8548 c96
vkb1.0810 - H. Isidorus - Diksmuidelaan 165

 

Aan de bocht van de Diksmuidelaan met de Helderstraat, waar ooit een een bloemen- en zaadwinkel gevestigd was, kwam heel toepasselijk een beeld van de H. Isidorus de gevel sieren. Isidorus (+ 1130), patroon van de landbouwers en tuiniers, wordt evident met een spade als attribuut voorgesteld.

De zaak is anno 2006 een computerwinkel, een kleine verschuiving met Isidoren maakt het beeld weer actueel. Een andere Sint-Isidorus, bisschop en kerkleraar (+ 636), is vandaag immers patroonheilige van het internet. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 


 

2006-10-30 8536 c96
vkb1.0308 - H. Theresia - Diksmuidelaan 227
(Middelbare Steinerschool 'de Es', vml. Instituut Sint-Theresia)

 

Boven de inkompoort van het vroegere schoolgebouw van het Instituut Sint-Theresia (zusters Apostelinnen), nu Steinerschool 'de Es', is nog steeds het beeld van de patroonheilige aanwezig. Gebouw en sculptuur dateren van 1949.

De heilige wordt afgebeeld met een kruis voor de borst en een boeket rozen. De natuurstenen sculptuur is volledig geïntegreerd in de gevelcompositie en zo gekapt om vanop de begane grond net voor de ingang bekeken te worden.

Het vroegere Instituut Sint-Theresia bezat aan de naburige Geluwestraat 4 een ander schoolgebouw, eveneens voorzien van een gevelbeeld van dezelfde heilige. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 


 

cam-2005-10-02  mg 7755 c96
vkb1.1273 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Elisabethlaan 40

 

Deze Madonna hangt haast op de scheiding van de twee gevels, op de eerste verdieping, naast de erker. Het beeld is vervaardigd in natuursteen en bevestigd op een gevelplaat waaop achter Maria's hoofd een nimbus is ingegroefd.

De sculptuur rust op op een console gevormd door een cherub (gevleugelde engelenkop). Gebouw (en beeldhouwwerk) zijn te dateren in de periode 1920-1930, een gevelsteen vermeld 'H. FRANCK ET FILS // Architectes' — [WS]

 

Foto: WS, 2005

 


 

elisabethlaan156 c96
vkb1.1446 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Elisabethlaan 156

 

Nabij Mevrouw Courtmansstraat. Commerciële productie. Zie Britselei 44 — [WS]

 

TedereMoederA DSCF6594 tr3 th

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

2001-08-07 IMG 0475 c96
vkb1.0661 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Ferdinand Coosemansstraat 15
(Sint-Willibrordscollege; vml. Sint-Joanna Instituut / Institut Sainte-Jeanne)

 

Haast verscholen onder het groen kan je tegen de gevel van het Sint-Willibrordscollege een 20ste-eeuwse witstenen Onze-Lieve-Vrouw met Kind aantreffen.

Deze sculptuur van Alfons De Roeck (1896-1982) is gesigneerd 'A. De Roeck' op de voetplaat links. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2001-08-07 IMG 0473 c96
vkb1.0662 - Christus (verdwenen) - Ferdinand Coosemansstraat 19

 

In een grote rondboognis aan de zijgevel van het gebouw naast het Sint-Willibrordscollege werd een inspiratieloze, klassieke uitbeelding van Christus 'Heilig Hart' geplaatst.

Nis en beeld verdwenen inmiddels (na september 2013, voor juli 2014) bij een aanbouw van de school waarbij een grasperkje werd ingenomen. Nu is er daar geen zijgevel meer. — [WS]

 

Foto's: WS, 2001

2001-08-07 IMG 0472 c96

 


 

2006-10-28 dscf8152 c96
vkb1.0613 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Ferdinand Coosemansstraat
(Sint-Hubertuskerk, achtergevel sacristie)

 

In het eerste kwart van de 20ste eeuw werd een neogotisch madonnabeeld in een nis tegen de achtergevel van de sacristie van de Sint-Hubertuskerk geplaatst.

Typisch voor dit soort voorstellingen uit de late negentiende en begin twintigste eeuw is de bijhorende architecturale stenen overluifeling, die als 'baldakijn' of 'troonhemel' een speciale waardigheid aan het geheel geeft.

Het natuurstenen beeld (arduin) werd gekapt door Jan Gerrits (1844-1922). — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 

  • Beschermd monument: M.B. 22 april 1993
  • (Thyssen 1922, p. 303)

 

 


 

2006-10-27 dscf8097 c96
vkb1.1447 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Floraliënlaan 336

 

Dit beeld van de Moeder Gods die haar kind aan de wereld toont werd aan de vml. woning Linders ingezegend op 17 mei 1960 met een speciale processie.<1>

De zittende moeder met Kind op haar schoot is frontaal en symmetrisch uitgewerkt. Maria is in een mantel gehuld, het naakte kind dat armen en benen spreidt, draagt enkel een lendendoekje.

Het hoogreliëf in gegoten steenachtig materiaal werd gemonteerd op een kleine voetplaat. Het is op ooghoogte aangebracht tegen de bakstenen zijgevel van de halfvrijstaande woning, tussen de ramen en de inkomdeur. — [WS]

 

<1> Documentaire bron > Mariabeeld op de gevel van nummer 336 - vroeger 'ten huize Linders' [bezocht 2014-06-19]

 

Foto: WS, 2006

 


 

2006-10-27 dscf8088 c96
vkb1.1574 - H. Anna en Maria - Floraliënlaan 400 (kapel RVT Sint-Anna, vml. 'Sint-Annagesticht')

 

Hoog in de puntgevel van de neogotische kapel is in een gevelnis een beeldengroep van de heilige Anna met de jonge Maria aangebracht. Het beeldhouwwerk, uit witte natuursteen, rust op een console als bekroning van een pilaster en wordt overluifeld door een architecturaal uitgewerkt neogotisch baldakijn; deze omlijstende delen zijn in blauwe hardsteen uitgevoerd.

Het gebouw dateert uit 1922-1925 en werd opgetrokken n.o.v. de architecten Jan De Vroey (1872-1935) en Ch. De Roeck. Over de maker van de beeldengroep, die betiteld kan worden als 'de opvoeding van Maria', is niets bekend.
Thyssen bespreekt in 1922 summier enkele beelden aan de Grotesteenweg, o.m. deze aan de voor- en achtergevel van het 'Sint-Annagesticht', het is de gesloopte voorganger van dit gebouw. — [WS]

 

 

Foto: WS, 2006

 

> Rust- en Verzorgingstehuis Sint-Anna (De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed)
(Floraliënlaan) Nr. 400. Rust- en Verzorgingsthuis Sint-Anna, 1922-1925, n.o.v. J. De Vroey en Ch. De Roeck; … centrale neogotische kapel [Bouwen 3nd 1992, p. 93].

 


 

florentbauduinstraat59 c96
vkb1.1677 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Florent Bauduinstraat 59

 

Deze Madonna was al niet meer aan de gevel aanwezig in 2009 (cf. Google Street View). Een sterk verwante halfsculptuur uit 1949 werd aan het Sint-Xaveriuscollege (Collegelaan 36) in Borgerhout aangebracht. Ook een door Jef Jacobs gesigneerd beeld aan de Auwersstraat 49 toont verwantschap.

Blijkbaar was in de periode kort na de Tweede Wereldoorlog dit type van halfbeelden in trek: zie ook de Madonna van Leopold Van Esbroeck uit 1948 aan de Drukkerijstraat in Antwerpen-centrum. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

2001-10-08 IMG 0943c96
vkb1.0938 - Onze-Lieve-Vrouw - Frans Beckersstraat 79

 

Aan de Frans Beckersstraat 79 in Berchem is op de sluitsteen van de deuromlijsting van een rijwoning een buste met voorstelling van een biddende Onze-Lieve-Vrouw geplaatst.

Deze meisjesachtig jong ogende Maria zou zonder nimbus onherkenbaar zijn. Naar alle waarschijnlijkheid dateert het werk uit de jaren 1950-1960.

Een verwant beeldje, ook als bekroning van een sluitsteen opgevat, komt aan de Troyentenhoflaan 62 voor. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

fransbeckersstraat80 c96
vkb1.1449 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Frans Beckersstraat 80

 

Boven de inkomdeur van de rijwoning werd - vermoedelijk in de jaren 1970 - dit gehavend madonnabeeldje gefotografeerd. In 1999 werd het nog aan de gevel genoteerd, in 2009 was het weggenomen (cf. Google Street View).

Het zichtbare structuurijzer wijst op een in een mal gegoten beeldje; door het oxyderen ervan zal het hoofdje zijn afgebroken.. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

FransBeckersstraat86 G2009 d96
vkb1.1891 - Christus (verdwenen) - Frans Beckersstraat 86

 

Dit Christusbeeldje boven de inkomdeur was blijkbaar een tijdelijke verschijning aan de gevel van deze rijwoning. De plaatsing moet van na 1999 dateren, na 2009 verdween het al. — [WS]

 

Foto: Google Street View (2009, detail)

 


 

2001-10-08 IMG 0948c96
vkb1.0669 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Frans Beckersstraat 105

 

Aan deze rijwoning uit de jaren 1960 werd een uit dezelfde periode daterend beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. Het is centraal in de gevel geplaatst, onder het grote raam van de eerste verdieping.

Maria draagt het tegen haar aanvleiende zittende en geklede Jezuskind op de rechterarm, met haar linkerarm drukt ze het zacht tegen zich aan. Beiden zijn ongekroond.
Deze slanke Madonna werd zonder stilering, sober detaillistisch uitgewerkt.

Het gekapte, natuurstenen beeldhouwwerk bezit een veelhoekige voetplaat en rust op een kleine console. Er werd geen verlichting aangebracht. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.1596 - Onze-Lieve-Vrouw (onbepaald; verdwenen) - Frans Van Hombeeckplein

 

Naast het dossier van het gerecht is ook bewaard gebleven, in privaat bezit te Antwerpen, het dossier aangelegd door maire Werbrouck zelf. (...) De jongste zoon uit het huwelijk Werbrouck-Le Grelle, Joseph Emmanuel, huwde Maria Anna Pieters. Het huisgezin Werbrouck-Pieters had drie dochters, Josephine, Adelaïde, die H. Teirlinck [sic - WS] huwde (Terlinckstraat-Berchem) en Marie Jeanne. We vinden deze juffrouwen terug op het oude goed van Werbrouck te Berchem tusschen de Oude Baan en den Steenweg (Mevrouw Werbrouck-Bosso was op 12 Augustus 1831 overleden). Op den grond van de "juffrouwen Werbrouck-Pieters" werd op 1 Mei 1844 een Lieve-vrouwebeeld gesteld, "onder expresse conditie van retour van den grond indien dit beeld daar kwam weggenomen te worden". De onderscheiden familiën Werbrouck, Le Grelle, Cambier e.a. brachten er geld toe bij. De akte van oprichting van dit beeld (thans op de Van Hombeeckplein), mochten we ook in het privaatdossier ontdekken. We meenden het de moeite waard dit even te noteren. [Floris Prims, "De zaak Werbrouck. (1813)", 'Antwerpiensia', 13 (1939), Antwerpen, 1940, p. 243, 248-249].

 

(Onze-Lieve-Vrouwstraat) Op den hoek der straat, boven den ingang van eenen winkel, ziet men een O. L. Vrouwenbeeld. Vroeger stond een dergelijk beeld in een bloemhofje hier dichtbij aan de tegenwoorige Frans Van Hombeeckplein. [Karel Versteylen en Lodewijk Vonck, 'De straten van Berchem', [Berchem], 1928, p. 95]

 


 

2001-08-03 0087 c96
vkb1.0272 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Frans Van Hombeeckplein
(vml. Sint-Stanislasinstituut, later Sint-Willebrordcollege)

 

Op het Frans Van Hombeeckplein in Berchem, tegen de gevel van het Sint-Willebrordcollege, het voormalige Sint-Stanislasinstituut, werd een groot stenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. De console is versierd met een gevleugelde engelenkop (cherub).

Sculptuur en console werden in 1954 vervaardigd uit witte kunststeen door beeldhouwer Herman De Cuyper (1904-1992).

Deze beeldhouwer maakte ook het Onze-Lieve-Vrouwebeeld van de Sint-Jacobsmarkt 43 — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2006-10-27 dscf7970 c96
vkb1.0270 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Frans Van Hombeeckplein, Onze-Lieve-Vrouwstraat 1-3

 

Op de hoek van het Frans Van Hombeeckplein met de Onze-Lieve-Vrouwstraat werd in 1895 een huis in eclectische stijl met hoektorentje opgetrokken n.o.v. H. Thielens. Vroeger was het een winkel, vandaag een café. Op het lagere deel van het torentje bevindt zich een nis waarin een grote witstenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind staat.

Maria, gekroond, is gehuld in een klassiek gedrapeerde mantel. Ze draagt het geklede Jezuskind op de rechterarm en toont een rijksappel met de linkerhand. Jezus houdt er zijn handje over in een zegenend gebaar.

In de natuurstenen banden onder de nis las je vroeger de teksten 'Moeder des Heeren' en 'Ave Maria'. Alleen de laatste tekst, ingebeiteld in een cartouche, resteert nog.

In de aanpalende Onze-Lieve-Vrouwstraat kom je nog twee andere beelden tegen, een Madonnaplaquette en een Mariabeeld.

 

Literatuur: Thyssen 1922, p. 309; Karel Versteylen en Lodewijk Vonck, 'De straten van Berchem', [Berchem], 1928, p. 95; Bouwen 3nd 1992, p. 95. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

2001-08-03 Img 0084 c96

Foto: WS, 2001

 

  • (Onze-Lieve-Vrouwstraat) Op den hoek der straat, boven den ingang van eenen winkel, ziet men een O. L. Vrouwenbeeld. Vroeger stond een dergelijk beeld in een bloemhofje hier dichtbij aan de tegenwoorige Frans Van Hombeeckplein. [Karel Versteylen en Lodewijk Vonck, 'De straten van Berchem', [Berchem], 1928, p. 95]

 

  • Sint-Willibrordusparochie (Berchem) (bestaande beelden)
    Van Homheeckplein. - 539. O. L. Vrouw. - In eene nis, ingewerkt in het torentje van een hoekhuis in roode steentjes. prijkt een kunstvol Mariabeeld. De goddelijke Moeder draagt de wereldbol in de linkerhand, en het Kindje houdt de hand der zegening er over. Onder de groep leest men:

    MOEDER DES HEEREN
    en lager op steenen kartel:
    AVE MARIA
    [Thyssen 1922, p. 309]

2001-08-03 Img 0082 c96

Foto: WS, 2001

 


 

2006-10-30 8527 c96
vkb1.1575 - H. Theresia - Geluwestraat 4
(Vrije Basisschool 'Het Hinkelpad', vml. Instituut Sint-Theresia)

 

Boven de schoolpoort van het vroegere gebouw van het Instituut Sint-Theresia (zusters Apostelinnen), nu basisschool 'Het Hinkelpad', bleef het beeld van de voormalige patroonheilige behouden. Het werd er op 4 oktober 1942 geplaatst en werd gekapt door beeldhouwer Daems (geen levensdata bekend).

Theresia, voorzien van een opgezet metalen nimbus, presenteert met de rechterhand een kruis voor de borst en draagt links drie rozen.

De natuurstenen sculptuur bevat een kleine hoekige voetplaat en staat opgesteld in een natuurstenen gevelnis.
De beeldhouwer voorzag een plaatsing in de hoogte, vanop een afstand bekeken lijkt de figuur naar beneden te kijken, net onder de poort gezien is er oogcontact.

 

Aan de naburige Diksmuidelaan 227, op een ander schoolgebouw van het vroegere Instituut Sint-Theresia, komt eveneens een gevelbeeld van dezelfde heilige voor. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 


 


vkb1.0803 - Christus - Geluwestraat

 

In 1952 werd dit Heilig Hart-beeld van Bruno Gerrits (1881-1970) ingehuldigd op de hoek van de Geluwestraat en Zillebekelaan (Groenenhoek), naast de toenmalige pastorie. Het werd opgevat als een vrijstaand monument met gemetselde achterwand en hofje rondom. Op de sokkel van het beeld werd de tekst 'DE LIEFDEKONING' aangebracht. De sculptuur werd vervaardigd uit Euville-steen.

 

Initiatiefnemer voor de plaatsing van dit beeld was de norbertijn Canisius Louis Backx (1910-1974) toen onderpastoor in de parochie van het H. Sacrament. Het beeld werd ingezegend door prelaat Gesquire van de abdij van Averbode.

Vandaag is dit beeld van Christus Heilig Hart er weggenomen en naast de parochiekerk aan de Geluwestraat opgesteld. — [WS]

 

2015-11-17 GvB IMG 2829 c96

Foto: Gaston Van Bulck, 2015

 

  • F. Van de Vijver, "Heilig Hartbeeld te Berchem Groenenhoek", 'Heemkundig Handboekje voor de Antwerpse Randgemeenten', Borgerhout, 19 (1971), 3, p. 17 - (Met dank aan de heemkring Gitschotelbuurschap voor deze basisgegevens, WS)

2006-10-28 dscf8349 c96

Het beeldhouwwerk nog op de oorspronkelijke plaats.

Foto: WS, 2006

 


 

2003-07-19 IMG 4522 c96
vkb1.1182 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Generaal Capiaumontstraat 1

 

In het bovenlicht van de inkomdeur van deze woning is een kleine versie van een populair beeld van 'Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart van Jezus' aangebracht. — [WS]

Foto: WS, 2003

Zie Begijnenstraat 71 voor een bespreking

OLVK DSC 0282 c8blue th

 

 


 

2006-10-30 8436 c96
vkb1.0263 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Generaal Drubbelstraat 4

 

Boven de inkompoort van het neogotisch kapelletje in de Generaal Drubbelstraat staat in een nis een witgeschilderd beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind, erboven hangt een devotielantaarn.

 

De verering van Maria op deze plaats klimt op tot 1866, wanneer naar aanleiding van de toenmalige cholera-epidemie de 'Confrerie van O. L. Vrouw van Turkeyen' haar activiteit begon. Deze benaming gaat terug op het eertijds op deze plaats gelegen huis 'Klein Turkyen', dat vermeld wordt in een erfakte uit 1777.
Het is niet waarschijnlijk dat het gevelbeeldje nog hetzelfde is als dat van 1866.

 

Aan de kapelgevel, links naast de inkomdeur, is een arduinen plaat aangebracht met de tekst: 'Langs dezen weg / zet geenen voet / of zeg Maria / wees gegroet'. In het perfect verzorgde interieur, achter een hek, bevinden zich tal van religieuze beelden, waaronder twee madonna's. Nog binnenin hangen twee gedenkplaten uit 1892, met o.m. een tekst over de oprichting van de huidige kapel. De bouw ervan, naar ontwerp van Ch. De Roeck, zou evenwel pas van 1902 dateren. — [WS, 2002]

 

Foto: WS, 2006

2001-08-07 0493 c96 

Foto: WS, 2001

 


 

2001-08-13 IMG 0754 c96
vkb1.0766 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Generaal Drubbelstraat 107

 

OLVK JVdB Bth
Hoog boven de gevel van de rijwoning Generaal Drubbelstraat 107 in Berchem, hangt een elegant madonnabeeld als haast verscholen. Hoewel het witte beeld met grote Art Deco-console ruim bemeten is, valt het amper op in het straatbeeld. Dat Maria als tedere moeder haar Kind glimlachend aankijkt merk je pas met een arendsblik.. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2006-10-28 dscf8301 c96
vkb1.1451 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Granaatstraat 15

 

Boven de inkomdeur hangt een geglazuurd aardewerken beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind.
Het werd door de eigenaars geplaatst in 1960 om een gunst te bekomen. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 


 

2007-10-30 dscf3810 c96
vkb1.0622 - H. Willibrordus (verdwenen) - Grotesteenweg, Prins Albertlei

 

Het ca. 1990 gesloopte hoekhuis met toren aan de Prins-Albertlei en Grotesteenweg bezat in de gevel een beeld van Sint-Willibrordus, patroonheilige van de gemeente Berchem. Dit zgn. 'Warandehuis', een gebouw in neo-Vlaamse-renaissancestijl uit 1885 werd bewust monumentaal opgericht als welkomstgroet bij de inkom van de toenmalige Antwerpse randgemeente.

 

Ondanks fel protest ging het opmerkelijke gebouw toch onder de slopershamer, maar de bouwplek bleef meer dan een decennium leeg. Of het vergulde, of gepolychromeerde (?), beeld gespaard bleef is ongeweten. — [WS]

 

 

 

Foto: WS, 2007 (nieuwbouw)

 

  • G. Beetemé, 'Antwerpen, Moederstad van Handel en Kunst', 3, Antwerpen, 1890, p. 68
  • Geert Bekaert en Jan Putteneers, 'Gehavende stad', Antwerpen, 1990, p. 32-35
  • Thyssen 1902, p. 374 [verguld]; Thyssen 1922, p. 307 [gepolychromeerd]

 

PK Hermans220 GroStwg c96 

Het 'Warandehuis', rechts op deze prentbriefkaart uit ca. 1907.
'Berchem-lez-Anvers. Chaussée de Berchem', G. Hermans, Antwerpen (nr. 220)

 


 

0000 temp278 geen-afb
Diverse beelden - Grotesteenweg

 

Thyssen vermeld vier beelden die allen verdwenen.
Het oude 'Sint-Annagesticht' werd gesloopt bij de oplevering van de meer achterin gelegen nieuwbouw aan de Floraliënlaan 400 — [WS]

 

Sint-Willibrordusparochie (Berchem) (bestaande beelden)
Steenweg (buiten de omheining). - 534-537. Vier beelden.
1-2. Rechts, de beeltenis van de H. Anna op den voorkant van het St Annagesticht, en de beeltenis van O. L. Vrouw aan den achterkant.
3. Een klein O. L. Vrouwebeeldje, in een kapelleke aan eenen boom, bij de Pulhofdreef.
4. Links, een allerschoonst Mariabeeld, door Dupuis, op een huis van wijlen Mevr. Mayer van den Bergh. [Thyssen 1922, p.309].

 


 


grotesteenweg hogeweg c96vkb1.0900 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Grotesteenweg 114

 

Door een verbreding van deze grote invalsweg werden in de loop van vele decennia tal van panden gesloopt. Intra-muros sneuvelden de nrs. 114 en 162 (zie lager) in de late jaren 1980.

Documentatie over dit beeld ontbreekt; op de foto is op de console een begin van een inscriptie zichtbaar "1858 …". — [WS]

 

  •  "Bij K.B. van 5 september 1909 werd een volledige verbreding, tot 25 m intra en 50 m extra muros, vastegelegd: de verbredings- en herprofileringswerken intra muros waren pas in 1990 voltooid, waarbij de volledige O.-bebouwing tussen Boomgaard- en Vredestraat werd geloopt." [Bouwen 3ND 1992, p. 100]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

grotesteenweg hogeweg c961

grotesteenweg hogeweg c962

 


 

grotesteenweg162 c96
vkb1.1864 - Onze-Lieve-Vrouw (verdwenen) - Grotesteenweg 162

 

Nabij Klauwaardsstraat. Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen, door A. De Roeck (?) — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

2015-05-21 dsc 0442 c96
vkb1.0628 - Calvariegroep - Grotesteenweg (koorsluiting Sint-Willibrorduskerk)

 

Stadsaalmoezenier Alfons Van Breuseghem liet in 1713 achter het koor van de Berchemse Sint-Willibrorduskerk een Calvarie-voorstelling aanbrengen. Deze beeldengroep met een Christus aan het kruis geflankeerd door Maria en Johannes bestaat nog en wordt toegeschreven aan Alexander Van Papenhoven.
Het geheel staat beschut onder een luifel en een klassieke smeedijzeren lichtarm met lantaarn is aanwezig. — [WS]

 

Foto: WS, 2015

2014-08-14 dsc 6535 c96

Foto: WS, 2014

2014-08-14 dsc 6536 c96

Foto: WS, 2014

 


 

2014-08-14 dsc 6530 c96
vkb1.0620 - Christus - Grotesteenweg (in perk aan Sint-Willibrorduskerk)

 

De Berchemse parochiekerk Sint-Willibrordus aan de Heilig-Hartstraat was tot in 1918 omgeven door een begraafplaats. Bij de herbestemming van dit voormalig kerkhof werd aan de noordkant, deze van de toenmalige Berchemsesteenweg, nadien herdoopt in Grotesteenweg, een witstenen Heilig-Hartbeeld geplaatst. De inhuldiging ervan ging door op 26 juni 1918, midden in de oorlogstijd, en daarom zonder veel feestvertoon. — [WS]

 

Foto: WS, 2014

 


 

2014-08-14 dsc 6402 c96
vkb1.0621 - H. Willibrordus - Grotesteenweg, Uitbreidingstraat / Heilig Hartstraat

 

In 1962 werd op een deel van het voormalige kerkhof aan de zuidzijde van de Berchemse Sint-Willibrorduskerk een beeld van de Berchemse patroonheilige Wilibrordus geplaatst. Het kwam er op initiatief van de Vlaamse Toeristenbond (VTB).

Het beeld is opgesteld in een monumentje met ook de wapenschilden van Berchem, Utrecht, Antwerpen en Echternach, locaties waarmee 'Willebrord' in verband gebracht kan worden als missionaris of bisschop.

De witgeglazuurde aardewerksculptuur is een werk van beeldhouwer Albert Poels (1903-1984), met reminiscenties aan zijn 'Lange Wapper'. Onderaan komen immers ook hier kleine figuren voor, ze dansen omheen de voeten van de heilige. Deze heeft zijn staf geplant op een plek waaruit een bron ontspringt, gesymboliseerd door enkele gestileerde vloeiende curven. Poels verwijst hiermee naar de Springprocessie van Echternach en het feit dat Willibrordus als 'bronheilige' - ook in Berchem - werd vereerd. — [WS]

 

  • Signatuur: 'A. POELS' op voetplaat.
  • Literatuur: Jozef Van Brabant, 'De Sint-Willibrordusput te Berchem tweemaal 'verduijstert': Aantekeningen over vrome Willibrordusverering', in 'Noordgouw', 16, (1976), 3, p.109-137.

 

Foto: WS, 2014

2014-08-14 dsc 6407 c96

Foto: WS, 2014

2014-08-14 dsc 6404 c96

Foto: WS, 2014

2001-08-13 img0793 c96

Foto: WS, 2001

 


 

grotesteenweg281 c96
vkb1.1865 - Onze-Lieve-Vrouw (verdwenen) - Grotesteenweg 281

 

Eertijds aan een appartementsgebouw. Een voorstelling van Maria in gebed die meermaals in het Antwerpse voorkomt, al dan niet met kleine variaties. Een seriewerk van Adolf Van Dongen. — [WS]

 

OLV Bid FvD 2006-10-30 8449 2 th

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

grotestwg troyentenhoflaan c96
vkb1.0872 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Grotesteenweg, Troyentenhoflaan 2

 

Deze Madonna, ingezegend op 4 juni 1934 aan de Troyentenhoflaan 2, werd al niet meer waargenoem bij een inventarisatie omstreeks 1999. Vandaag staat er een nieuwbouw (cf. Google Street View). — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 

> Zie Troyentenhoflaan (Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 


 

2006-11-11 dscf9242 c96
vkb1.0911 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Grotesteenweg 441 — Francis Vandersteen, 1945

 

Tegen de gevel van een meesterwonig in Beaux-Arts-stijl aan de Grotesteenweg 441 in Berchem is een bij zo'n huis passend klassiek-ogende Madonna aangebracht. De sculptuur uit witte zandsteen is evenwel 20ste-eeuws. Ze werd in 1945 vervaardigd door beeldhouwer F. Vandersteen (signatuur en datering gekapt in de voetplaat, aan de korte zijde, rechts). Francis Vandersteen was de vader van de bekende stiptekenaar Willy Vandersteen.

De gekroonde Maria is voorgesteld als tedere moeder, het Jezuskind leunt bescherming zoekend tegen haar borst. Opvallend is de sierlijke plooival van het als door de wind opwaaiend kleed. Compositorisch komt dit wel vreemd over tegenover de statisch voorgestelde figuur. — [WS]

 

Foto: WS, 2006 en 2017

2017-05-30 dsc 4003 c96

 


 

2001-10-08 IMG 0912 c96
vkb1.0587 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Grotesteenweg 489

 

In een nis boven de inkom van de Berchemse school 'Onze-Lieve-Vrouwinstituut - Pulhof', aan de Grotesteenweg, is een groot 20ste-eeuws natuurstenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind geplaatst.

Maria toont het Jezuskind voor haar uit aan de voorbijganger. De jonge Christus, met de armen gestrekt, refereert naar het kruis.

Het strak symmetrisch gecomponeerde beeld is een voorstelling verwant aan de beelden van 'Onze-Lieve-Vrouw van Vlaanderen' uit de decennia voor Wereldoorlog II, daarbij hoort dan wel een wapenschild met leeuw. Het werk werd door (het atelier van?) Aloïs De Beule (1861-1935) vervaardigd voor de toenmalige 'Katholieke Normaalschool voor meisjes' en is op de voetplaat rechts vooraan gesigneerd 'A. DE BEULE'.

Door een overmaatse (ongepaste) spandoek met wervende reclame voor de school is deze Madonna momenteel verhuld. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

1930jarenOLVK-Grotesteenweg489 96

'Gesticht der Zusters van O. L. Vrouw / 489, Groote Steenweg - Berchem-Antwerpen / Maria Middelares door Aloïs De Beule. Voorgevel', ongedateerde prentbriefkaart, editie Thill, Brussel - verz. WS

 


 > volgende