2600 Antwerpen gevelbeelden (foto) vervolg

< vorige

 

2001-08-03 Img 0148 c96
vkb1.0298 - Onze-Lieve-Vrouw - Guldenvliesstraat 71, Leemputstraat 77

 

Dit beeld van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen staat in een rondboognis in de Leemputstraat, aan de hoek met de Guldenvliesstraat. Het werd daar op 30 april 1885 plechtig ingehuldigd.

Het is tweekleurig geschilderd, lichtblauw en wit; iets wat soms moeilijk zichtbaar is door de opdringerige klimplant, die wel regelmatig wordt ingetoomd. — [WS]

 

  • Zurenborg. [...]. Op den hoek van een nieuw gebouwd huis tegen den Borsbeeksche poort en Leemstraat prijkt een fraei O.L.V. beeld dat aldaar op 30 April van 1885 met groote plechtigheid werd ingehuldigd. [Hs1491, f° 7v°]
  • Thyssen 1902, p. 366; Thyssen 1922, p. 302

 

Foto: WS, 2001

 


 

2014-08-14 dsc 6424 c96
vkb1.1350 - Onze-Lieve-Vrouw - Heilig Hartstraat

 

Aan de rode beuk op het pleintje tussen kerk en pastorie van Sint-Willibrordus hangt een eenvoudig en fleurig Madonnakapelletje. Men leest de tekst 'MOEDER VAN ALLE // MENSEN B.V.O.'.

De boom met een korte decoratieve stam (4 m) en zeer brede kruin (35 m) is als monument beschermd met het K.B. van 18 februari 1949. — [WS]

 

Foto's: WS, 2014

2014-08-14 dsc 6431 c96

 


 

2014-08-14 dsc 6435 c96
vkb1.0767 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Heilig Hartstraat 11 (pastorie Sint-Willibrordus)

 

Tegen de gevel van de pastorie van Sint-Willibrordus werd een witstenen beeld van Maria als tedere moeder aangebracht, een werk van Alfons De Roeck (1896-1982) uit 1954. — [WS]

 

Foto's: WS, 2014

 


 

2014-08-14 dsc 6441 c96
vkb1.1426 - Heilig Sacrament - Heilig Hartstraat (Sint-Willibrorduskerk)

 

ST-WILLIBRORDUS PAROCHIE. - BERCHEM. / B. NOG BESTAANDE BEELDEN.
H. Hartstraat (Kerkstraat). - 530. Boven de deur der St Willibrorduskerk ziet men, in half verheven beeldwerk het H. Sacrament tusschen twee engelen. Een tweede dergelijk snijwerk vertoont in medaljon de H. Maagd; een derde den H. Willibrordus, patroon der kerk. [Thyssen 1922, p. 308]

 

Foto's: WS, 2014

 


 

2014-08-14 dsc 6432 c96
vkb1.0302 - Onze-Lieve-Vrouw; 
vkb1.0626 - H. Willibrordus - Heilig Hartstraat (Sint-Willibrorduskerk)

 

Boven de inkomdeuren van de zijportalen van de Sint-Willibrorduskerk zijn 19de-eeuwse medaillons met natuurstenen reliëfbustes van Onze-Lieve-Vrouw (links) en Sint-Willibrordus (rechts) aangebracht. — [WS]

 

Foto's: WS, 2014

2014-08-14 dsc 6438 c96

In de banderol: 'H. Maria bid voor ons'

2014-08-14 dsc 6439 c96

In de banderol: 'H. Willebrordus bid voor ons'

 


 

2006-10-30 8517 c96
vkb1.1330 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Helderstraat 24

 

OLVK JVdB Bth
In de Helderstraat bezitten twee huisgevels een madonnabeeld. Dat van het nr. 24 is het oudste, het dateert uit de jaren 1935-1939 en werd aangekocht bij Van den Broeck, een beeldenwinkel in de Antwerpse Kammenstraat. Het is een serieproduct en mogelijk werd het werk ook door José Van den Broeck vervaardigd.

In een artikel uit 1971 schrijft Ferdi Van de Vijver omtrent de reden van plaatsing "Opdrachtgever was dhr. Van de Putte en echtgenote. Er was een intensie voorzien, nl. om navolgers te vinden en omdat toen de kruisbeelden uit de gemeentescholen werden verwijderd." Die intentionele plaatsing werd gevolgd door frequente deelname aan versiering bij processies en vieringen in de meimaand. Ook de devotielantaarn brandde constant.

Maria draagt het geklede Jezuskind op de linkerschouder en beiden kijken elkaar minzaam aan. Qua sfeer sluit de voorstelling sterk aan bij de gotische beelden van de Franse school, maar de uitwerking is allerminst neogotisch. Het modelé van de plooienval van Maria's mantel is sober gestileerd en naar onderen toe haast symmetrisch. Ook de gotische s-curve in de houding is niet overgenomen. Vermoedelijk zal deze sculptuur indertijd als modern, hedendaags zijn overgekomen zonder uitdrukkelijk vooruitstrevend te willen zijn.

Klassiek is ook de subtiele referentie naar Maria Onbevlekt Ontvangen: op het bollend voetstuk is een zeer gestileerde slang aanwezig en tussen Maria's voeten is een roos herkenbaar.

Gevel en beeld zijn vandaag samen wit geschilderd. Een lantaarnarm is nog wel aanwezig maar de lantaarn zelf ontbreekt.

Er bestaat een historische foto van het huis met het beeld, ze werd gepubliceerd in de brochure 'H. Sacramentsparochie - Groenenhoek jubileert 1923-1948'. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 

  • F. Van de Vijver. "Gevelbeelden: O.-L.-Vrouw met Kindje Jezus, Helderstraat 24 te Berchem Groenenhoek", 'Heemkundig Handboekje voor de Antwerpse Randgemeenten'. Borgerhout, 19 (1971) 3, p. 17.

 


 

2006-10-30 8505 c96
vkb1.0873 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Helderstraat 74

 

TedereMoederA DSCF6594 tr3 thOp de afgeschuinde hoek van deze halfvrijstaande rijwoning werd de plaatsing van een gevelbeeld onder een luifel voorzien door de architect, een zekere Derre. Het beeld, aangekocht bij de firma Sartini op de Melkmarkt in Antwerpen, werd ingezegend in september 1950 door pastoor Taeymans.

De opdrachtgever, het echtpaar Tange-Nijsmans, koos voor een beeldtype van Onze-Lieve-Vrouw met Kind dat kort na de Tweede Wereldoorlog frequent werd geplaatst. Toch is de situatie hier apart omwille van de locatie. Veel van zulke beelden treft men in gevelnissen aan, niet hier. De anders slecht zichtbare zijkanten kan men bij dit beeld probleemloos zien. Zo is ook duidelijk dat het werk rondplastisch is opgebouwd, als een vrijstaande sculptuur. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 

  • F. Van de Vijver. "Gevelbeelden: Mariabeeld met Jezuskindje, Helderstraat 74 te Berchem Groenenhoek", 'Heemkundig Handboekje voor de Antwerpse Randgemeenten'. Borgerhout, 19 (1971) 3, p. 18.

 


 

hofterschriecklaan16 c96
vkb1.1680 - Onze-Lieve-Vrouw(?) met Kind (verdwenen) - Hof ter Schriecklaan 16

 

Dit atypisch beeldje (afkomstig uit het buitenland?) was eertijds geplaatst in een klein raam naast de inkomdeur; in 2009 kon het niet meer worden weergevonden (cf. Google Street View). — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

HofterSchriecklaan62 G2009 c96
vkb1.0646 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Hof ter Schriecklaan 62

 

In de hoeknis van een halfvrijstaande woning is een middelgroot beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind geplaatst. Maria staat op een halve bolvorm met wolkensuggestie. Eronder hangt een lantaarn.

OLVK DSC 0282 c8blue th

 

Het type (Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart van Jezus) wordt besproken bij Begijnenstraat 71. — [WS]

 

Foto: Google Street View (2009, detail)

 


 

2001-08-03 Img 0077 c96
vkb1.0269 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jan Breydelstraat, Kemmelbergstraat 37

 

Tegen de dichtgemetste afgeschuinde zijde van het hoekgebouw Jan Breydelstraat en Kemmelbergstraat is een groot zandstenen beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind geplaatst. Op de afgeschuinde console lees je 'Ave Maria'. De sculptuur wordt beschut door een kleine stenen luifel in baldakijnvorm. Er is geen verlichting voorzien.
Voorheen was hier de winkel 't Moleken, met ingang aan de stratensamenloop. Het beeld zou pas in de tweede helft van de 20ste eeuw zijn geplaatst.
Op stilistische gronden kan dit werk aan Alfons De Roeck toegeschreven worden. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2001-08-03 Img 0072 c96
vkb1.0721 - Onze-Lieve-Vrouw (verdwenen) - Jan Breydelstraat 25

 

Een met gewijd water gevuld flesje in madonnavorm werd van een bedevaartsplaats, vermoedelijk Lourdes, meegenomen en boven de inkomdeur geplaatst. Aandoenlijke eenvoud in beschilderde halfdoorzichtige plastic en helemaal niet lelijk, maar zeer tijdelijk. Het zou verwonderlijk zijn als de bewoner dit 'devotiestuk' niet meenam bij een verhuis, of een volgende bewoner het daar zou laten staan. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2001-08-03 Img 0074 c96
vkb1.0267 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jan Breydelstraat 69

 

Boven de inkomdeur van de Jan Breydelstraat 69 werd een klein 20ste-eeuws beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind in een spitsboognis geplaatst.
Maria draagt het naakte Jezuskind op de rechterarm en drukt het dicht tegen zich aan. Ze draagt een breed uitstaande kapmantel in driehoekvorm.
In de nis werd aan weerszijden telkens één onbeschermd gloeilampje in een eenvoudige witporseleinen wandvatting aangebracht.
Gelijkaardige beelden en varianten bleken populair midden van de 20ste eeuw; ze kwamen voor in diverse afmetingen.
Zie Kloosterstraat 102, 2000 Antwerpen — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 

TedereMoederB DSCF6541 s2 Blue th

 


 

2001-10-10 IMG 0974 c96
vkb1.0663 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jan Moorkensstraat 54

 

Op een rijhuis in de Jan Moorkensstraat in Berchem, gebouwd omstreeks 1930-1940, is een laatgotisch geïnspireerde voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. Het beeld is recent herschilderd en beschadigingen werd verdoezeld: Maria's rechterarm en het Jezuskind dat ze droeg op de linkerarm zijn afgebroken.

 
De console bezit een voorstelling van een mannenkop in een wijde mantel, wijzend op een boek, waarschijnlijk een monnik. — [WS]

 

Zie ook Kardinaal Mercierlei 14

 

Foto: WS, 2001

JanMoorkensstraat54 c96

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

JanMoorkensstraat60 G2009 c96
vkb1.0664 - Christus - Jan Moorkensstraat 60

 

Op de hoek van een halfvrijstaand rijhuis in de Jan Moorkensstraat in Berchem staat een middelgroot Christusbeeld in een uitgespaarde nis. Het witgeschilderde beeld is een voorstelling van het 'Heilig Hart' en dateert qua stijl uit het begin van de 20ste-eeuw. — [WS]

 

Foto: Google Street View (2009, detail)

 


 

janmoorkensstraat68 c96
vkb1.0884 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Jan Moorkensstraat 68

 

Dit beeld verdween in de parochie van 'De Verrezen Heer' na 1999. Het type Onze-Lieve-Vrouw 'van Vrede' met het tegen zich aangedrukt slapend, rustend Kindje komt elders ook voor. Zie: Tabakvest 47 voor een overzicht — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

jennevalstraat18 c96
vkb1.1682 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Jennevalstraat 18

 

Dit beeld, met een ietwat dromerige expressie, verdween al voor 2009. Het was aan de rijwoning aangebracht tussen de ramen van de eerste verdieping op een console met 'Ave Maria', boven een decoratieve band van baksteenpolychromie. Lager bevond zich een devotielantaarn. Zie Google Street View (2009)— [WS]

 

Foto (en detail): Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

Jennevalstraat18 c961

 


 

2006-11-11 dscf9087 c96
vkb1.0652 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jozef Wautersstraat 21

 

Boven de inkom van het voormalige parochiaal lokaal aan de Berchemse Jozef Wautersstraat werd een groot witstenen beeld geplaatst. Het gebouw werd in 1937 opgetrokken naar ontwerp van M.J.M. Van Bokhoven, het beeld dateert van de bouwperiode (1938) en werd vervaardigd door Frans Jochems, (1880-1949).

Een eenvoudig en sierlijk uitgebeelde Maria draagt het zittende, geklede Jezuskind op de rechterarm en drukt het tegen zich aan. Jezus wordt voorgesteld met de rijksappel, het symbool van de wereldheerser. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 

> vzw Jochems

 


 

2006-11-11 dscf9094 c96
vkb1.0651 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Jozef Wautersstraat 27, Strijdhoflaan (pastorie O.-L.-Vrouw Middelares)

 

De pastorie van Onze-Lieve-Vrouw Middelares en H. Lodewijk, gelegen op de hoek van de Strijdhoflaan met de Jozef Wautersstraat, werd in 1931 opgetrokken naar ontwerp van V. Cols en J. De Roeck., hetzelfde achitectenduo als van de aanpalende kerk. Op het afgeschuinde hoekpenant werd een stenen beeld van een Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 


 

2006-10-30 8447 c96
vkb1.1452 - Onze-Lieve-Vrouw - Jupiterstraat 81

 

Aan de gevel van deze rijwoning werd een eertijds vrij populaire voorstelling van Maria in gebed aangebracht. Je komt ze in de Antwerpse regio wel meer tegen, ze werd vervaardigd door Adolf Van Dongen (1890-1969).

Maria, voorzien van een nimbus, staat met het hoofd voorovergebogen en met gesloten ogen in biddende houding op een wereldbolvormig voetstuk. Daarboven steken de punten van de maansikkel spits uit; een referentie naar Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen.
De voorstelling is sober en gestileerd opgevat en vrij scherp van aspect.
Het beeld rust op een eenvoudige console en wordt beschut door de haast gevelbrede vensterdorpel, uitgewerkt als een plantenbak. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

 

OLV Bid FvD 2006-10-30 8449 2 th

 

  • René Pansaerts, "Madonnagevelbeelden te Borgerhout Extra Muros", 'Heemkundig handboekje voor de Antwerpse regio' (tijdschrift Gitschotelbuurschap), 62 (2014), 4, p. 19

 

Zie ook Jozef Posenaerstraat 41 (Borgerhout)

 


 

2001-10-08 IMG 0938 c96
vkb1.0665 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Kanunnik Peetersstraat 108

 

Boven de inkomdeur van een huurhuis, eigendom van parochie van de Verrezen Heer, in de Berchemse Kanunnik Peetersstraat, staat een klein beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind. Maria wordt voorgesteld als tedere moeder.
Het 20ste-eeuwse ivoorwitte beeldje, een serieproduct, is van het type waarin Maria's mantel in wijduitstaande driehoeksvorm gepresenteerd wordt. Deze hier is niet strak gestileerd zoals in het Interbellum voorkwam (de Art Deco-periode) maar hoort in een latere periode thuis. — [WS]

 

Hetzelfde werkje komt voor aan de Langemarkstraat 73, Ploegsteertplein (1956, aankoop Sartini). Dat van de Troyentenhoflaan 118 verdween inmiddels.

Foto: WS, 2001

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.0618 - Christus (verdwenen) - Kardinaal Mercierlei (vml. Kapellelei)

 

De voormalige Berchemse Heilige Kruiskapel, eerst gelegen nabij het Galgenveld (nu Koning Albertpark) en later opgericht aan wat vandaag Grotesteenweg is, bezat in de Middeleeuwen een wonderbaar kruisbeeld met een fel vermaarde relikwie van het H. Kruis. Tijdens de Beeldenstorm van 1566 en de verdere religieuze woelingen in de 16de eeuw verdween én relikwie én kapel, deze werd verwoest om nooit meer heropgebouwd te worden. — [WS]

 

  • Thyssen 1902, p. 371-373; Thyssen 1922, p. 304-306
  • Zie ook: Floris Prims, 'Geschiedenis van Berchem', Berchem, 1949, p. 103-106.

 

Sint-Willibrordusparochie (Berchem) (verdwenen beelden)
Cardinaal Mercierlei (Kapellelei). - 521. Kruisbeeld: Wijlen J. B. Stockmans in zijn werk: 'Geschiedenis der gemeente Berchem' zegt:
"De oorsprong der voormalige H. Kruiskapel, te Berchem, ligt in het donker. In een ouden inventaris van de archieven der kerk van Berchem, thans te zoek geraakt, staat eene charter vermeld van den 17 february 1468 (o.s.) waarin Lanceloot Thonis, parochiaan of pastoor dezer kerk, bekent te hebben ontvangen van de testamentuitvoerders van den heer Nicolaas Pauwels, een deeltje van het hout van het H. Kruis met nog andere reliquien.

 
Dit feit zou wel aanleiding hebben kunnen geven tot het stichten eener kapel ter eere van het H. Kruis. Zooveel echter is zeker, dat er reeds in 1507 eene H. Kruiskapel bestond, zooals blijkt uit eene oorkonde in dato 29 april 1507, waarbij Jacob de Croy, bisschop van Kamerijk, een broederschap van het H. Kruis en der H. Barbara in gemelde kapel opricht, op verzoek van Bartholomeus Daems parochiaan, en van de inwoners der parochie.

 
De oorspronkelijke kapel lag aan het uiteinde der parochie, zij paalde aan de oude Mechelsche heirbaan die later verlegd werd, en aan het Galgeveld, thans de Warande. Deze kapel was zeer vermaard en druk bezocht door de geloovigen, die er een wonderdadig Kruisbeeld vereerden om de genezing der koorts te bekomen.

 
In het begin der XVIe eeuw echter was de toeloep zeer verminderd en dit wel ter oorzake van de ongezonde uitwazemingen door de doode en in ontbinding liggende lijken voortgebracht, die men toen ten tijde gewoonlijk aan den staak liet hangen; het Galgeveld immers was de openbare gerechtplaats der stad Antwerpen.

 
Weinig tijds te voren had men eene bidplaats gebouwd ter plaatse waar de Kapellelei op den Mechelschen steenweg uitkomt. Wanneer het gebouw voltrokken was (in 1512) gaf de Bisschop van Kamerijk de toelating om hetzelve te wijden en er het kruis naar over te brengen dat nog in de oude kapel hing. Overigens was deze kapel sierlijk en prachtig herbouwd, 'elegantem et sumptuosam', zegt de akte van 1512, die in Kuyls "Notice historique" gedrukt staat.

 
Bij middel der kerkrekeningen van Berchem, welke tot 1516 opklimmen, kunnen wij de geschiedenis dezer kapel nagenoeg in haar geheel overzien.

 
Den 13 Meert 1515 maakte zeker antwerpsch poorter, Jan Troost die men hiet Jan Vrint, zijn testament en stichtte met dit stuk eene mis in de nieuwe kapel van het H. Kruis, waarvan bij de regeling vaststelde bij codicille, verleden voor notaris Jan Bottelen, op 27 meert 1528. Deze codicille, waarvan de kopij in het kerkarchief berust, vermeldt niet eens of het eene dagelijksche of wekelijksche mis was, doch bepaalt uitdrukkelijk dat het beheer dezer fondatie uitsluitelijk aan heer Klaas van Liere en aan zijne opvolgers toekomt, ja, dat dezen zelfs het recht zullen hebben de Mis op het kasteel van Berchem te doen plaats hebben. Pastoor De Smet verzekert dat het eene dagelijksche Mis was welke Jan Troost stichtte. . . .

 
De rekeningen leveren het bewijs dat het feest der H. Kruisvinding (3 Mei), plechtig gevierd werd in de kapel, even als dan de processie ging: Noch gegheven voir vlees, broot, bier voer de ghenen die opt H. Cruijsdach drij cruce droeghen — VIIs VIId
Item heeft de parochiaen van de callacye [kassei(weg) = steenweg - WS] opten H. Cruysdach eene processie — IIIIs VId

 
Dat de toeloop van bedevaartgangers op dien dag buitengewoon was, blijkt uit een aantal omstandigheden. Alzoo ziet men dat het feest van den 3 Mei met den tijd openbare volksfeesten uitlokte die eerlang Berchems kleine kermis zouden worden.

 
Verteert op den dach van den H. Cruyce wezende de clyne kermisdach voor den cost van koster, sangers en kerckmeesters — 25 st (rekening van 1609-1610).

 
Den dag der dedicatie of wijding der kapel werd jaarlijks gevierd op den 10n der Oogstmaand. Item den parochiaen, cappellaen en coster van misse te singhen in de capelle op St-Laureys dach als sijnde den wijdinghedach der capelle.

 
Op 21 Oogst 1566 verwoestten de beeldstormers de H. Kruiskapel en roofden de relikwie van het H. Kruis.

 
De afwezigheid van den wonderdadigen schat had natuurlijkerwijze het verval der kapel ten gevolge. Het weleer zoo vermaard oratorium werd verwoest tijdens de woelige jaren 1580-1585, zoodanig dat men er in 1629 nog de puinen van zag. (1)" / (1) Bldz. 184 tot 187.
[Thyssen 1922, p. 304-306]

 


 

2017-03-21 dsc 1399 c96
vkb1.0841 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Kardinaal Mercierlei 13

 

Tussen de balkons van de eerste verdieping aan deze herenwonng met bouwaanvraag uit 1928, werd omstreeks 1936 boven de inkompoort een Madonna aangebracht. <noot 1> Het beeld is geplaatst onder een vergulde stralenkrans met voorstelling van de H. Geest onder vorm van een duif.

 
Gelijkaardige beelden, zonder stralenkrans, komen in Antwerpen op diverse plaatsen voor.
Zie Kasteelpleinstraat 26. — [WS]

 

  • noot 1: Aanvraag voor het bouwen van een meesterwoning, Kardinaal Mercierlei 13, door Claessens, d.d. 25/01/1928 - SAA, 961 # 9382; Aanvraag voor plaatsen van een "OLVrouwen beeldje", Kardinaal Mercierlei 13, door Claessens, d.d. 29/11/1935 - SAA, 1275 # 3590 — Zie: Elaut 2016, p. 25.

 

Foto WS, 2017

 


 

2017-03-21 dsc 1404 c96
vkb1.1453 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Kardinaal Mercierlei 14

 

Aan de straatgevel van het 'Kasteel de Bergeyck' (1897, e.a.) is een laatgotisch geïnspireerde Madonna te zien. Ofwel gaat het om een kopie van een bestaand werk (bijvoorbeeld van de Meester van de Maaslandse Madonna's, cf. de Madonna's in de Antwerpse Kathedraal of in het Museum Mayer van den Bergh), ofwel heeft men er inspiratie uit geput.
Aan de Jan Moorkensstraat 54 is een gelijkaardig werk, met gelijke console met monnikskop aangebracht. Het sterkt het vermoeden dat het in beide gevallen niet om origineel werk, maar om een (oud) serieproduct gaat. — [WS]

 

Foto WS, 2017

 

> Google Street View

> Kasteel de Bergeyck (De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed)

 


 

2017-03-21 dsc 1394 c96
vkb1.0324 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Kardinaal Mercierlei 75

 

Het hoekhuis van de Kardinaal Mercierlei met de Generaal Lemanstraat bezit aan de kant van de eerste straat een beeldengroep die werd geplaatst in een blind venster op de eerste verdieping.
De natuurstenen groep bestaat uit een rechtopstaande Madonna geflankeerd door een festoenspannend engelenpaar. De sculptuur dateert uit 1946 en is van de hand van Alfons De Roeck (1896-1982).

Maria, gekleed in een klassiek gedrapeerde mantel, draagt het geklede, zittende Kind tegen de linkerschouder. Jezus laat een globe (rijksappel) op zijn linkerknie rusten en maakt met de rechterhand een zegenend gebaar.
De vriendelijk naar de toeschouwer kijkende engelen of putti (slechts een van hen bezit vleugels) tooien deze Madonna met een welgevulde bloemenslinger.

De Madonna rust op een hoekige voetstuk met de inscriptie 'Ave Maria'. De dorpel is onderaan versierd met een gevleugelde engelenkop.
Er is geen verlichting aanwezig. — [WS]

 

  • Gesigneerd 'A. De Roeck', op de rechterplint (onder de engel). Een bouwtoelating van het Berchemse gemeentebestuur d.d. 9 mei 1946 laat toe het werk te dateren (SAA, 961#5279; destijds Generaal Lemanstraat 42).

 

Foto: WS, 2017 — zie ook Google Street View

 


 

2001-10-10 IMG 0981 c96
vkb1.0666 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Karel Janssensstraat 6

 

Boven de inkomdeur van het rijhuis in de Karel Janssensstraat 6 in Berchem is een madonnabeeld uit het midden van de 20ste eeuw aangebracht. Hier is geen kopie of ouder beeld gebruikt maar wel een originele creatie in arduin. Wie het beeld kapte is ongeweten.

Als de specifieke gelaatstrekken met de kenmerkende 'aziatische' vorm van de ogen een signatuur voor de beeldhouwer vormen, kan ook het beeldhouwwerk van het Moorkensplein (Borgerhout) van deze auteur zijn.

 
Onze-Lieve-Vrouw wordt voorgesteld met het Kind op schoot, ze draagt een opgezette metalen aureool.
In 2001 brandde zelfs overdag de verlichting in de lantaarn. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2001-10-29 Img 1345 c96
vkb1.1004 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Karmelietenstraat 9

 

In de onmiddelijke omgeving van de Fruithoflaan, een nieuwbouwwijk ontstaan ca. 1960, tref je maar zelden een religieus beeld aan. Een uitzondering vormt de Madonna van de Karmelietenstraat 9.

 

Dit kunststenen beeld van het type 'tedere moeder' bleek destijds bijzonder populair. Gelijkaardige exemplaren - of varianten - tref je op tal van andere Antwerpse locaties vanaf zowat 1945 aan. Kenmerkend is de driehoekige mantelvorm en het moederlijke koesteren van het kind. — [WS]

Zie: Kloosterstraat 102

 

Foto: WS, 2001

 

TedereMoederB DSCF6541 s2 Blue th

 


 

karmelietenstraat30 c96
vkb1.1679 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Karmelietenstraat 30

 

Een klein en smal halfbeeld; commerciële productie uit de jaren 1960-1970 die kan verschillen in afwerking. — [WS]

 

Zie ook Unitaslaan 13 (Deurne) en Saffierstraat 173 (Berchem)

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

2001-08-03 Img 0080 c96
vkb1.0268 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Kemmelbergstraat 58

 

Deze Madonna, ogenschijnlijk werk van Alfons De Roeck, werd hier omstreeks 1990 geplaatst (mededeling buurtbewoner) maar verdween er voor 2009. Waar ze oorspronkelijk thuishoorde is niet geweten. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

klauwaardsstraat16 c96
vkb1.0264 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Klauwaardsstraat 16

 

Tusen het raam en de inkomdeur van de rijwoning: een meerkleurig reliëf uit de tweede helft van de 20ste eeuw met Mariavoorstelling in geglazuurd aardewerk op een cyaankleurig mozaiektegelveld. Aansluitend eronder, twee tegels waarop de tekst "Minzame moeder / bid voor ons" en versierd met links een witte lelie, rechts een rode roos.

Het reliëf stelt een Onze-Lieve-Vrouw met Kind op linkerarm voor, beiden gekroond. Maria draagt een donkerblauw kleed met een gouden bloemmotiefje en heeft een strik aan de linkerarm. Verder is een boeket bloemen in de voorstelling verwerkt.. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

2006-11-07 dscf8946 c961
vkb1.0305 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Langemarkstraat 33

 

Aan de huisgevel van de Langemarkstraat 33 is tussen de ramen van de eerste verdieping een beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind opgesteld.

Maria, rechtopstaand en voorzien van een nimbus, draagt Jezus op de rechterarm. Deze laat zijn hoofd tegen dat van zijn moeder rusten en maakt met zijn linkerhand een minzaam gebaar.

De stenen sculptuur is gestileerd uitgewerkt en zeer frontaal gericht, ze eindigt onderaan in een halfbolvormig voetstuk. Boven het beeld is tegen de gevel een kleine terracotta sierbaldakijn aangebracht, onderaan rust het beeld op een dito console die is voorzien van een schild met KAJ-embleem, een verwijzing naar de jeugdbeweging van de zgn. 'kajotters'. De sculptuur is nergens gesigneerd.

Bij het 25-jarig bestaan van de parochie van het H. Sacrament op Groenenhoek (1923-1948), verscheen een brochure waarin enkele foto’s staan van de huldiging van Mariabeelden in de straten. Daarin is deze Madonna te zien en het lijkt of er tussen toen en nu weinig is gewijzigd, op de lantaarn onder het beeld na, die verdween.

Een beeld in de Marialei bezit een stilistisch sterke verwantschap, mogelijk is het een werk van dezelfde beeldhouwer. — [WS]

 

Foto: WS, 2006

2006-11-07 dscf8947 KAJ c961

• Opschrift 'K.A.J.' (Katholieke Arbeiders Jeugd) op de console.

 


 

ploegsteertplein73 c96
vkb1.0306 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Langemarkstraat 73, Ploegsteertplein

 

Het hoekhuis van de Langemarkstraat met het Ploegsteertplein bevat aan deze laatste straatkant een gemetste bakstenen gevelnis waarin een klein beeldje van Onze-Lieve-Vrouw met Kind staat opgesteld. De Madonna werd hier in 1956 geplaatst als huisbeschermster.

Het beeldje is vervaardigd uit 'verhard plaaster' (gips) en werd destijds aangekocht bij Sartini aan de Melkmarkt in Antwerpen. — [WS]

 

Zie ook: Troyentenhoflaan 118 en Kanunnik Peetersstraat 108

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 

  • Ferdi van de Vijver, "Nisbeeld van O.L.Vrouw aan Ploegsteertplein te Berchem-Groenenhoek", 'Heemkundig handboekje Gitschotelbuurschap', 21 (1973), 2, p. 14.

ploegsteertplein73 c961

Het kleine madonnabeeldje uit verharde gips, in 1956 aangekocht bij de religieuze kunsthandel Sartini (Melkmarkt, Antwerpen)

 


 

2001-08-03 Img 0097 c96
vkb1.0736 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Le Grellelei 30

 

Voor het bovenlicht van de inkomdeur van twee rijhuizen in de Berchemse Le Grellelei werden Madonna's geplaatst.

Hier een klein wit 20ste-eeuws beeldje van een Onze-Lieve-Vrouw met Kind als tedere 'Moeder Gods'. Iets verderop een kopie naar Michelangelo.

Deze Moeder Gods kwam er als dank voor vrijwaring tijdens Wereldoorlog II en werd door de toenmalige bewoner kort na 1945 geplaatst. — [WS]

 TedereMoederA DSCF6594 tr3 th

> Zie ook hierboven Helderstraat 74, en Britselei 44 voor een verdere bespreking.

 

Foto: WS, 2001

 


 

2001-08-03 Img 0100 c96
vkb1.0737 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Le Grellelei 34

 

Voor het bovenlicht van de inkomdeur van dit rijhuis tref je een verkleinde commerciële kopie aan van de beroemde marmeren zittende Madonna van Michelangelo (ca. 1503-1504), bewaard in de Brugse Onze-Lieve-Vrouwekerk.
Twee huizen verder kom je nog een Madonna tegen. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

2006-10-27 DSCF8021 c96

Foto: WS, 2006

 

> KIK A124491, het beeld van Michelangelo in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Brugge

 


 

2017-05-30 dsc 4015 c96
vkb1.0653 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Leopold De Vriesstraat 7

 

Boven de inkomdeur van het appartementsgebouw, in gebruik door de Zusters van Onze-Lieve-Vrouw, is een Madonna aangebracht die elders in België (en Antwerpen) ook voorkomt. Zie Kasteelpleinstraat 26 voor een bespreking.

Dit beeld hing voordien aan een tuinhuis van de congregatie in de Floraliënlaan en werd in 1978 naar hier overgebracht. — [WS]

 

Foto WS, 2017

Google Street View 2014

 

> Zie Leopold de Vriesstraat (Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 


 

2017-05-30 dsc 4012 c96
vkb1.0654 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Leopold De Vriesstraat 9 — door Cyriel De Brauwer

 

Kind met druiventros in handen.

De halfsculptuur is gesigneerd op de korte geïntegreerde voetplaat, links vooraan 'C. De Brauwer'. Beeldhouwer en schilder Cyriel De Brauwer (1914-1989). — [WS]

 

Foto WS, 2017

 

> Zie Leopold de Vriesstraat (Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

2017-05-30 dsc 4013 c96

 


 

2017-05-30 dsc 4008 c96
vkb1.1455 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Leopold De Vriesstraat 13

 

(Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 

Rechts naast de inkomdeur van dit rijhuis werd een klein reliëf van Onze-Lieve-Vrouw met Kind aangebracht. Oorspronkelijk was het wit geschilderd, momenteel donkergrijs.

Het rechtopstaande Kind, dat een rijksappel draagt wordt door Zijn Moeder op de linkerarm gedragen. Maria, gekroond, draagt een lang hoofddoek dat visueel een s-curve maakt met de basis, die in feite een suggestie vormt van een maansikkel en slang.

De voorstelling doet denken aan Middeleeuwse pelgrimstekens.

 

Foto WS, 2017

 


 

2017-05-30 dsc 4006 c96
vkb1.1456 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Leopold De Vriesstraat 15

 

(Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 

Deze polychroom, geglazuurd aardewerken Madonna werd in de periode 1980-1990 op een woning uit de jaren 1930 aangebracht. De zittende Moeder Gods is te vinden op de scheimuur van het rijhuis en het aanpalende nr. 13. Het werkje refereert naar de Middeleeuwse Sedes Sapientiae, maar valt onder de noemer retro-neogotiek die eind jaren 1950 in zwang kwam. Het op de schoot staande Jezuskind lijkt een zalfpotje te dragen, een zeer ongewoon attribuut.

 

Foto WS, 2017

2017-05-30 dsc 4006 961
De kunstenaar baseerde zich op kledingmode uit de vroege 13de eeuw (1225-1250); Maria draagt een kleine ronde muts 'touret' (boven open) of 'mortier' (boven gesloten), die met een kinband ('barbette') op het hoofd wordt vastgebonden. <1>

 

Noot 1 : Zie: J. Oyen, 'De geschiedenis van het kapsel', Antwerpen, z.j., p. 21.

Op www:

• Le blog de leonide: Coiffure féminine > La barbette
La coiffure féminine à travers l’histoire
Cité d'Antan 13th century Clothing 13e reconstitution tutorial touret barbette Sihame Cité d'Antan

 


 

2017-05-30 dsc 3984 c96
vkb1.0659 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lodewijk De Koninckstraat 11

 

Boven de inkomdeur van een rijwoning uit het Interbellum (jaren 1920-1930): een middelgroot witgeschilderd beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand. Het beeld werd ingezegend op 31 mei 1949.

Zowel Maria als Jezus gekroond. Jezus als gekleed kind, met een loshangende schoentje of pantoffel.

De lantaarn eronder verdween. — [WS]

 

Foto WS 2017

 


 

2017-05-30 dsc 3982 c96
vkb1.0658 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lodewijk De Koninckstraat 12 (Parochiecentrum Bergheem)

 

Een wit reliëf (uit de jaren 1970?) aan de gevel van het Parochiecentrum Bergheem, gerealiseerd naar ontwerp van het architectenbureau Fornoville (1970-1973). In 2017 kon een sterke beschadiging worden vastgesteld. — [WS]

 

Foto WS 2017

Google Street View (2014)

2017-05-30 dsc 3982 c963

 


 

2006-10-28 dscf8254 c96
vkb1.0922 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lodewijk Van Berckenlaan 144

 

In 1939 koos Frans de Bois, toenmalig directeur van de Sint-Norbertusjongensschool, voor zijn nieuwbouwwoning een gevelbeeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind als huisbeschermster. Het werd ingezegend door pastoor Taeymans (1896-1963) en kreeg de betiteling 'Salve Regina' mee.

Albert Poels (1903-1984), die ook vernoemd wordt als ontwerper van het gebouw, kapte de sculpuur uit witte natuursteen maar signeerde zijn werk niet zichtbaar, of verdween deze signatuur bij reiniging?
Oorspronkelijk hing het beeld centraal in de gevel, bij een latere aanbouw van het deel met de erker kwam het asymmetrisch te hangen. — [WS]

 

• Opschrift: 'SALVE REGINA', in hoogreliëf op de geïntegreerde voetplaat.

 

Foto: WS, 2006

 

  • F. Van de Vijver, 'Gevelbeelden: Salve Regina te Berchem Groenenhoek', in 'Heemkundig Handboekje voor de Antwerpse Randgemeenten', Borgerhout, 19 (1971), 3, p. 17.
  • 'H. Sacramentsparochie - Groenenhoek jubileert 1923-1948' (brochure)

2006-10-28 dscf8244 c96

Groen-48-B c961

Ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de parochie van het H. Sacrament op Groenenhoek in Berchem (1923-1948), verscheen een brochure met onder meer foto's van deze Madonna. De afbeelding toont vermoedelijk het moment van inzegening, het beeld is wel opmerkelijk versierd. Albert Poels staat temidden van groepjes bevlagde christelijke jeugdorganisaties. De aanpalende kavel is nog onbebouwd. — [WS] - (Met dank aan Gaston Van Bulck (Gitschotelbuurschap) voor de informatie en het fotomateriaal).

 


 

2001-10-11 IMG 0995 c96
vkb1.0941 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lodewijk Van Sullstraat 41

 

In de Berchemse Lodewijk Van Sullstraat tref je twee madonnavoorstellingen aan, hier een buste van Onze-Lieve-Vrouw met Kind en iets verderop een Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen.

De Moeder Gods is in reliëf afgebeeld op een veelkleurige keramiektegel die werd ingemetst boven de inkomdeur van het nr. 41, een rijhuis met gevelsteen gedateerd 1950.
Deze Madonna fungeert als huisbeschermster, onderaan de tegel staat 'O.L.VROUWE / BESCHERM ONS'. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2001-10-11 IMG 0990 c96
vkb1.0895 - Onze-Lieve-Vrouw - Lodewijk Van Sullstraat 49

 

Aan de gevel van het huis nr. 49 van de Lodewijk Van Sullstraat in Berchem, één van de oudste gebouwen in deze straat, is een stenen beeldje met een voorstelling van 'Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen' geplaatst.

Maria wordt blootshoofds voorgesteld met de armen gespreid en handpalmen geopend. Ze staat op een halfbolvormig voetstuk met maansikkel en vertrapt de eromsluipende slang.
Het werk dateert waarschijnlijk uit de bouwperiode, ca. 1925, maar oogt veel klassieker dan het huis. — [WS]

 

Foto: WS, 2001

 


 

2017-05-30 dsc 3997 c96
vkb1.1459 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lysenstraat 3

 

(Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 

De bebouwing in deze straat dateert voornamelijk uit de vroege jaren 1930 en de Madonna hier kan stilistisch in deze Interbellum-periode worden gesitueerd. Kenmerkend is het rustende of slapende Jezuskind (zgn. Onze-Lieve-Vrouw van de Vrede). Ook de voorstelling van Maria met een nimbus (aureool) in plaats van een kroon, hoort in deze 'moderne' jaren tussen beide Wereldoorlogen thuis. Eerder persoonlijk hier is het zegenende (of groetende?) gebaar van Maria.

 

Foto's WS 2017

2017-05-30 dsc 4000 c96

 


 

lysenstraat32 c96
vkb1.0880 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Lysenstraat 32

 

(Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 

Een nu verdwenen Madonna door Frans Jochems (1880-1949). In 1999 was ze nog aanwezig. — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 

 


 

2017-05-30 dsc 3994 c96
vkb1.0881 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Lysenstraat 40 — te dateren 1930

 

(Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 

Dit gebouw werd nogal opvallend in de gevel gedateerd "1930". Al even opvallend zijn de groot (en grof) uitgevallen sierelementen aan de gevelnis. Bovenaan een bloemenkorf, onderaan (als console) een engelkop. Niet in verhouding is de klein uitgevallen, eerder fragiele Madonna. Maria draagt haar zittend Kind centraal voor zich en toont het aan de voorbijganger. Op de plaats waar deze Madonna is aangebracht, geen straathoek maar de tuinzijde, gaat de hele voorstelling aan iederen voorbij. Op het beeldhouwwerk is geen signatuur merkbaar.

Onder de nis is een decoratie sierlantaarn met grote smeedijzeren lichtarm aanwezig.

 

Foto's WS 2017

2017-05-30 dsc 3988 c961

 


 

2001-10-12 IMG 1042c96
vkb1.0956 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Marie-Josélaan 4

 

Op de scheidingsmuur tussen de huisnummers 2 en 4 van de Berchemse Marie-Josélaan is een klein veelkeurig keramieken halfbeeldje geplaatst.

Deze Onze-Lieve-Vrouw met Kind hangt er ietwat ongelukkig want een hele reeks aansluitdozen van nutsleidingen en een alarminstallatie trekken meer aandacht.

Heeft - op de foto uit 2001 - Maria het niet begeven onder het technisch geweld, de lantaarn blijkbaar wel. Hij werd nadien dan ook weggenomen. — [WS]

 

Foto's: WS, 2001

 

> Zie Marie-Josélaan (Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

2001-10-12 IMG 1041c96

 


 

mariejoslaan80 a c96
vkb1.0647 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Marie-Josélaan 80

 

Van de twee identieke rijwoningen met nrs. 80 en 82 bezit enkel de eerste een gevelnis op de eerste verdieping tussen de ramen.

Twee oude foto's tonen het madonnabeeld hierin met een licht verschillende entourage. Bij de oudste is een beglaasde luifel aanwezig, bij de de jongste - die uit 1979 moet dateren - is die afgebroken.
Het klassiek ogende beeld van Onze-Lieve-Vrouw met Kind op de linkerarm lijkt een serieproduct. Maria is gekroond en Jezus, op peuterleeftijd, is gekleed. Vermoedelijk reikt Maria Hem een druiventros aan. — [WS]

 

Foto's: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 

> Zie Marie-Josélaan (Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

mariejoslaan80 bc96

Het bijschrift hier "Prinses Marie-Josélaan, 80 (vernieuwd in '79?)" Laat de vraag onbeantwoord.

 


 

mellinetplein5 c96
vkb1.1678 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind (verdwenen) - Mellinetplein 5

 

Dit in reeks geproduceerde madonnabeeld verdween voor 2009. We kennen het hier aan de gevel nog door deze foto uit vermoedelijk de jaren 1970. Naar alle waarschijnlijkheid werd het hier aan de gevel aangebracht in de periode 1945-1950. — [WS]

 

> Zie ook hierboven Helderstraat 74, en Britselei 44 voor een verdere bespreking.

 

TedereMoederA DSCF6594 tr3 th

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

mellinetplein8 c96
vkb1.0882 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Mellinetplein 8

 

Een gepolychromeerde keramieken plaket als hier is ook te vinden aan de Markgravelei 95 (zie daar). — [WS]

 

Foto: Album Rik De Vleeschauwer, jaren 1970? (archief VKB)

 


 

0000 temp278 geen-afb
vkb1.1892 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Mevrouw Courtmansstraat 8

 

> Zie Mevrouw Courtmansstraat (Parochie O.-L.-Vrouw Middelares en Sint-Lodewijk Berchem)

 

 

 


 

2006-10-28 dscf8205 c96
vkb1.0314 - Onze-Lieve-Vrouw met Kind - Mimosastraat 15, Vredestraat

 

Een zwierig madonnabeeld siert de hoek van Mimosastraat en Vredestraat. Typerend is de dynamische plooienval die een suggestie oproept van door wind bewogen kleding. Maria toont als fiere moeder haar Kind op de linkerarm.

Deze 20ste-eeuwse sculptuur is zeer schatplichtig aan het werk van de Luikse barokbeeldhouwer Jean Delcour (Del Cour) (1631-1707), ooit een leerling van Gian Lorenzo Bernini. — [WS]

 

Foto's: WS, 2006

 

> Zie ook Overhout 14 (Merksem)

 


 volgende >