H. Rochus [verdwenen] - Palingbrug

 
GHphot 141 LaruedesCrabbes 96

Dit stukje oud-Antwerpen verdween bij de sloopwerken nodig voor het rechttrekken van de Scheldekaden en heraanleg van de verkeersweg erlangs.

Omstreeks 1880 registreerde fotograaf Gustave Hermans het zicht op de Palingbrug (straatnaam) kijkend richting Schelde, met op de achtergrond de hoger gelegen huizen van de Gevangenisstraat (gesloopt in 1883) aan de Gevangenisbrug.

 

Tegen de doorgang was een kapelletje met erin een beeld van de H. Rochus geplaatst. Rochus werd traditioneel voorgesteld, d.i. rechtopstaand met aan zijn rechterzij de begeleidende brooddragende hond.

Het beeld kwam er in 1866 naar aanleiding van de toen hevig woedende, extra-dodelijke cholera-epidemie. De laatste van die omvang voor onze streken.

 
Rochus was noodhelper voor alle besmettelijke ziekten in de volkse heiligenbeleving.

 

 

Archief en literatuur:

  • Iconografie: GH phot [Gustave Hermans], nr. 141, 'La rue des Crabbes', albuminedruk 284 × 203 mm, verz. WS; Prentbriefkaart, collotypie, 'La rue des Crabes', G. H. éd. A., nr. 141, verz. WS; FotoMuseum, Antwerpen, FN 82/30-3 (ca. 1880); Atlas 1991, p. 80-83 ("Sloping van de Palingbrug en de Gevangenisstraat in 1883")
  • Literatuur: Thyssen 1902, p. 140; Thyssen 1922, p. 121
  • Referentie: vkb1.1106

 

 

 

Boven: de foto door Gustave Hermans (GH Phot) van de Palingbrug, het detail toont de H. Rochus in het kapelletje op de doorgang aan de Gevangenisstraat

Hieronder, een vroege prentbriefkaart (eind jaren 1890) van Gustave Hermans, die zijn albuminedruk op klein formaat in collotypie reproduceert. Opmerkelijk is dat de nummering (141) behouden blijft.

 

 

 

Teksten:

  • Onze-Lieve-Vrouweparochie (verdwenen beelden)
    Palingbrug. – 27. H. Rochus: Boven den doorgang, leidende naar de vroegere Vischmarkt, werd in 1866, een beeld van den H. Rochus gesteld.
    Men weet, dat deze heilige bijzonder aanroepen wordt als patroon tegen besmettelijke ziekten, en dat de moorddadige cholera toen hevig in Antwerpen woedde. Beide omstandigheden hebben aanleiding gegeven tot het stellen van menigvuldige H. Rochusbeelden, zoals wij het nog meermaals in ons werk zullen ontmoeten.
    [Thyssen 1902, p. 140]

 


 

  • Onze-Lieve-Vrouweparochie (verdwenen beelden) 
    Palingsbrug. - 30. H. Rochus. - Boven den doorgang, leidende naar de vroegere Vischmarkt, werd in 1866, een beeld van den H. Rochus gesteld.
    Men weet, dat deze heilige bijzonder aanroepen wordt als patroon tegen besmettelijke ziekten, en dat de moorddadige cholera toen hevig in Antwerpen woedde. Beide omstandigheden hebben aanleiding gegeven tot het stellen van menigvuldige H. Rochusbeelden, zooals wij het nog meermaals in ons werk zullen bestatigen.
    [Thyssen 1922, p. 121]