Onze-Lieve-Vrouw met Kind (Maria lactans) [verdwenen] - 'Schipperskapelstraat' (wijkpomp)

 
0000 temp278 geen-afb

Op de wijkpomp aan de 'Schipperskapelstraat', er wordt niet gespecifieerd of het om de Korte of Lange Schipperskapelstraat gaat, bevond zich voor de Franse periode een beeld met voorstelling van een zittende Maria lactans. Het werd weggenomen in 1796 maar teruggeplaatst in 1815.

In 1830 (1869?) was het beeld in het bezit van beeldhouwer J. Devos die het verkocht aan een zekere juffrouw Janssens. J.C. Casus kocht het van haar en liet beeldhouwer Goemans een verfafname doen en kleine herstelligen aan de voet en voetplaat aanbrengen. Het werd opgesteld op de kleine binnenplaats van zijn woning op de hoek Keizerstraat 73 en Prinsesstraat. Dat huis werd later bewoond door P.J. Taeymans.

In 1921 werd het beeldje aangekocht door antiquair Grüter en verhuisde het naar de binnenkoer van het Rockoxhuis, waar toen de antiekzaak was gevestigd. Eind 1947 kwam het pand in het bezit van het Artiestenfonds en verdween elk spoor van het beeldhouwwerk.

 

Thyssen verwijst in zijn beschrijving naar Lucas Faidherbe; mocht de Antwerpse beeldhouwer Johannes Cardon (1614-1656) toen aan hem bekend zijn geweest was die naam mogelijk ook gevallen. Twee beelden van diens hand doen aan de bovenstaande beschrijving denken: het ene in de Collectie Van Herck (Koning Boudewijnstichting, in bewaring in het KMSKA), het andere in dat van de KMSKB (Brussel). Dat het niet om het beeld van de Schipperskapelstraat gaat is vrijwel zeker: o.m. de opgegeven herkomst van de museale terracotta's is verschillend. Zie:

 

Zie ook de (rechtopstaande) Maria lactans van de Maesganck (Korte Riddersstraat 23)

 

 

 

Archief en literatuur:

  • Archief: Hs1491, [f° 15v°, 5v°, 5bis r°]
  • Iconografie: niet gekend
  • Literatuur: Thyssen 1922, p. 276; Schepens 1981, p. xxx
  • Referentie: vkb1.1026; vkb1.1160 (Keizerstraat 10)

 

 

 

 

Teksten:

  • Ten mijnen huize J.C. Casus Sect. 2 n° 73 [Keizerstraat 73 - WS], op de open plaats, prijkt een prachtig O.L.V beeld. Verbeeldende de H. Maagd nedergezeten de borst aan het Kindeken Jezus gevende. Het zelve versierde in 1795 de pomp (wijk) der Schipperskapel straat en later nog van 1815 tot 1830, als wanneer het zelve te veil gesteld werdt bij den Heer J. Devos, beeldhouwer, voor 80 franken. Doch ik was zoo gelukkig het door den Eerw. Heer Baesten voor 10 franken van Jufvrouw Janssens te moogen af koopen. Maar nog 2 franken aan dito Devos betaald voor het zelve gedurende dry weken bewaard te hebben. Den Heer Goemans herstelde het. Voorzag het van een gansch nieuwe plint, en bragt een stuk drapering bij aan het onder gedeelte, alsook het voorgedeelte van den voet(*) van de H. Maagd. Ontlaste het beeld ook van de overtollige schilderingen waar mede het overdekt was. En ontving hiervoor ..... franken 27.-  [Hs1491, 15v°]. /// (*) <corr. van "den grooten teen" door "voorgedeelte van den voet", conform de nota in Hs uitgevoerd - WS>

  • Dees fraei zittend O.L.V beeldeken, gevende de borst aan het Kindje Jezus, is goed behouden. Van onder prijkt een fraei seraphynen hoofdje. Dit kunst stuk is te koop gesteld bij Devos, J. voor 80 franken. Zie de nota A hier onder.

    (A) In de Schippers kapelstraat prijkte vroeger een schoon O.L.V. beeld met Kindje boven de thans nog in deze plaats staande pomp. Doch werd weg genomen in 1796 en is sedert niet meer herplaatst geweest.
    Heden 1869, 10 february, staat dit O.L.V. beeld bij den beeldhouwer J.B. Devos te koop. En is nog in goeden staat. [Hs1491, 5v°].

  • het OL. V beeldeken voort komende van de oude wijk pomp in de schippers kapelstraat prijkt thans op de open plaats in de Keizerstraat bij P.J. Taeymans in nr. 73 [Hs1491, 5bis r°].

 


 

  • Sint-Carolusparochie (bestaande beelden)
    Keizerstraat. – 413-415. – […] het huis Gulden Ring, (n. 10), door den oud-burgemeester Rockox [….] bewoond […]. […]. Ook nog, op eene pomp in dezelfden hof, werd geplaatst in 1921 een zeer fijn beeldje, herkomstig uit den hof van het hoekhuis der Keizer- en Prinsesstraat (n. 73). Het verbeeldt de goddelijke Moeder, in zittende houding, het Kindje voedend dat zij op den schoot houdt. Het kunstwerkje is in den trant der Wedergeboorte en doet onwillekeurig denken aan de schoone Lieve-Vrouw van Fayd-herbe. (1)
    (1) Dank aan den E.H. Cl. Ulens, onderpastoor, die ons deze inlichtingen mededeelde. [Thyssen 1922, p. 276]

 


 

  • (Keizerstraat 10). […]. De achtervleugel is, ten minste inwendig, de belangrijkste. Hij vertoont nog het oude valluik en een oude pomp met een Renaissance beeld herkomstig uit de tuin van het hoekhuis Keizer- en Prinsesstraten. […]. Het ganse gebouw, destijds particuliere woning van Mevrouw Grüter, tijdens haar verblijf aldaar, werd omgezet in een museum van uitgezochte antiquiteiten […]. Zo was de toestand tot eind 1947. Sindsdien zijn al de kunststukken uit het huis verwijderd geworden en verloor het oude patriciërshuis zijn bestemming als particulier museum. [Lattin 1955, p. 282-283]