Onze-Lieve-Vrouw van Smarten en twee reliëfs [verdwenen] - Lange Nieuwstraat (101, later 105)

 
1900ca lange-nieuwstra-olv-smarten c96

Boven de wijkpomp aan een gevel van de Lange Nieuwstraat, tegenover de Cellebroedersstraat, werd in het het begin van de 19de eeuw een voorstelling van Onze-Lieve-Vrouw van Smarten aangebracht. Het kleine beeld rustte op een console en was beschut door een luifeltje. Aan weerszijden bevonden zich ovale reliëfs die een tafereel uit de reeks van 'zeven smarten van Maria' uitbeeldden. Links de ontmoeting van de kruisdragende Jezus met Maria, rechts een Piëta.

 
In 1906 werd het geheel vernieuwd en ging het oude origineel over in privébezit.

A. Thyssen deed in 1922 de laatste beschrijving van deze voorstelling. In een lijst van 1931 (verlichting der beelden) komt het adres (nr. 105) nog voor, maar Amand De Lattin maakt er geen melding van in 1933 of later; hoewel hij het aanpalende gebouw (nr. 101) vermeldde.

 

 

 

Archief en literatuur:

 

  • Archief: Hs1491, [f° 9r°]
  • Iconografie: Foto (ca. 1890-1900), Archief Voor Kruis en Beeld
  • Literatuur: Thyssen 1902, p. 266; Thyssen 1922, p. 201-202
  • Referentie: vkb1.0227

 

 

 

Boven en hieronder, een foto van omstreeks 1890-1900 (archief VKB).
Het sterke kontrast tussen de schaduwpartij en de felbelichte zone met het beeld maakt details op dit laatste onherkenbaar.

1900ca lange-nieuwstra-olv-smarten d96

 

 

Teksten:

  • Lange Nieuwstraat over de Cellebroers straat. Een klyn O.L.Vrouwe beeldeken onder een houten kapken. Ter weers kanten het beeldje prijkt eene klyne ovalen steenen barleef, verbeeldende de eene Kristus bezwijkende onder den last van het kruis, en de andere den Nood Gods. Boven de barleef ziet men een klyn seraphynen hoofdje afgebeeld.
    [Hs1491, 9r°]

 


 

  • Sint-Jacobsparochie (bestaande beelden)
    Nieuwstraat (lange). - 194. O. L. Vrouw: Tegen de huizing nr. 101 staat eene Bedrukte Moeder. Twee halfverheven beeldhouwwerken, in vorm van medaillon bekroond met fraai gevleugelde engelenhoofden zijn weerszijds geplaatst. Zij stellen voor twee der zeven smarten van Maria: Jezus op weg naar Kalvarië, ontmoetende zijne H. Moeder, en Jezus' lijk rustend op den schoot der Koningin van Smarten.
    Dit beeld, dat vroeger op eene hoogere pomp stond, werd geschonken door de edele Jufvrouwen Knijf, in den beginne der XIXde eeuw; het zou wel kunnen in betrekking staan met het Broederschap der Bedrukte Moeder, in St. Jacobskerk van ouds opgericht.
    [Thyssen 1902, p. 266]

 


 

  • Sint-Jacobsparochie (bestaande beelden)
    Nieuwstraat (Lange). - 159. O. L. Vrouw. - Tegen de huizing n. 105 staat eene Bedrukte Moeder. Twee halfverheven beeldhouwwerken, in vorm van medaljon, bekroond met fraaie gevleugelde engelenhoofden, zijn wederzijds geplaatst. Zij stellen voor twee der zeven smarten van Maria: Jezus, op weg naar Calvarië, ontmoetende zijne H. Moeder, en Jezus' lijk rustend op den schoot der Koningin van Smarten.
    Dit beeld, vroeger eene pompzuil bekronende, werd geschonken, in het begin der XIXde eeuw, door de edele Jonkvrouwen Knijff, die de naburige groote huizing n. 101 bewoonde.
    In 1906 werd deze beeltenis gansch vernieuwd op de kosten van Mevrouw Anatole van de Werve, die het voormalig beeld in haar huis bewaart.
    [Thyssen 1922, p. 201-202]